ความหมายDefinitionวิมุตติ · vimuttiวิมุตติหรือความหลุดพ้นมีสองส่วนคือ "เจโตวิมุตติ" หลุดพ้นด้วยอำนาจจิต และ "ปัญญาวิมุตติ" หลุดพ้นด้วยปัญญา เจโตวิมุตติอาศัยทาน ศีล ภาวนา คือดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญาเป็นเครื่องมือ ส่วนดวงวิมุตติและดวงวิมุตติญาณทัสสนะทำหน้าที่ให้หลุดพ้นจากมลทินฝ่ายอกุศล เป้าหมายสูงสุดของชีวิตคือการบรรลุทั้งเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ "ชีวิตคือการหลุดพ้นในทุกขณะทุกอนุวินาที" ไม่ใช่รอผลที่ปลายทางLiberation (vimutti) has two sides — "cetovimutti," liberation through the power of mind, and "paññāvimutti," liberation through wisdom. Cetovimutti relies on giving, precepts, and meditation — the "sphere" of virtue, of concentration, of wisdom — as its tools, while the "sphere of liberation" and "sphere of the knowledge-and-vision of liberation" do the actual work of freeing one from unwholesome defilement. The highest goal of life is to attain both cetovimutti and paññāvimutti — "life is liberation happening in every single moment," not a result waiting at the end of the road.