คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

เหตุใดจึงกล่าวว่า 'สร้างโลกสวยด้วยใจเรา' และเหตุใดการปฏิบัติธรรมจึงขจัดความคิดเบียดเบียนได้ดีที่สุด?Why Is It Said We 'Build a Beautiful World With Our Own Mind,' and Why Does Practice Best Remove Harmful Thoughts?

วันศุกร์ที่ 3 กรกฎาคม 2569Friday, 3 July 2026อ่าน ~7 นาที~4 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์ขยายความโอวาทหลวงพ่อว่าไม่มีวิธีใดขจัดความคิดเบียดเบียน ความเห็นแก่ตัว และทิฐิมานะได้ดีเท่าการปฏิบัติธรรม เพราะเหนี่ยวนำบุญได้มากพอ อธิบายว่าความคิดเบียดเบียนคืออารมณ์ของอกุศลที่เข้าสิงใจ และการปฏิบัติทั้งเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติจะทำให้หลุดพ้นอย่างต่อเนื่องจนสัดส่วนของกุศลเต็ม 100%Pra Ajarn expands on Luang Phor's teaching that no method removes harmful thoughts, selfishness, and conceit as well as meditation practice, because it draws in enough merit. He explains that harmful thoughts are the moods of the unwholesome side possessing the mind, and that practicing both liberation of heart and liberation by wisdom brings continuous liberation until the wholesome proportion reaches one hundred percent.

มีผู้ถามว่า เหตุใดโอวาทหลวงพ่อจึงกล่าวถึงการปฏิบัติในเรื่องการสร้างโลกสวยด้วยใจเรา

ไม่มีวิธีใดขจัดความคิดเบียดเบียนได้ดีเท่าการปฏิบัติธรรม

โอวาทกล่าวว่า ไม่มีวิธีการใดเลยที่จะตัดขจัดความคิดเบียดเบียนของมนุษย์ ความเห็นแก่ตัว การทะเลาะเบาะแว้ง ความเห็นผิด หรือทิฐิมานะให้หมดไปได้ดีเท่ากับการปฏิบัติธรรม เพราะวิธีอื่นเหนี่ยวนำบุญได้น้อย มีแต่การปฏิบัติธรรมเท่านั้นที่เหนี่ยวนำบุญได้มากพอที่จะขจัดสิ่งเหล่านี้ได้

สติเหนี่ยวนำบุญเข้ามาขับเคลื่อนระบบกุศล

เวลาเราทำอะไรโดยไม่มีฐานที่ตั้งของใจ การเหนี่ยวนำบุญก็ไม่เกิดขึ้น ใจฟุ้งลอยไป แต่เมื่อซึ่งเป็นของตั้งขึ้น ก็จะเหนี่ยวนำบุญเข้ามา เจตสิกของกุศลไม่ได้มีแค่สติดวงเดียว แต่มีทั้งศรัทธา หิริ โอตตัปปะ อโลภะ อโทสะ ตัตรมัชฌัตตตา และอื่น ๆ รวม 19 ดวงที่เกิดพร้อมกับกุศล เมื่อตั้งขึ้นก็เหนี่ยวนำบุญเข้ามาขับเคลื่อนระบบกุศลธรรม กลั่นแก้ไขปรับปรุงธาตุให้บริสุทธิ์เองโดยอัตโนมัติ บทบาทของกายมนุษย์เพียงแค่ให้รู้อยู่เสมอไม่เผลอ เพื่อให้ดวงสติตั้งขึ้นและเหนี่ยวนำบุญเข้ามาชำระมลทินทั้งที่เป็นและอนุสัย

ความคิดเบียดเบียนคืออารมณ์ของอกุศลที่เข้าสิงใจ

ความคิดเบียดเบียนก็คือความคิดของที่เข้ามาสิงใจเรา เมื่อธรรมชาติเป็นเจ้าเรือนได้ ก็เอากายเวทนาจิตธรรมของฝ่ายต่ำมาซ้อน ความรู้สึกนึกคิดของเขาก็ปรากฏขึ้นที่ใจเรา คล้ายคิดไปเอง แต่ไม่มีใครสอนเราว่าความคิดเหล่านี้ไม่ใช่ของเรา มันเป็นของธรรมชาติทั้ง 3 ฝ่าย เมื่อกุศลสิง ความคิดก็ดีงามจนเราประทับใจ ทั้งความคิดและอารมณ์ล้วนดีงามงดงามด้วยและธรรม แต่เมื่ออกุศลสิง เจตสิกของเขาซึ่งเป็นฝ่ายต่ำกว่ากายมนุษย์ เช่น สัมภเวสี สัตว์นรก อสุรกาย ย่อมประกอบด้วยโลภะ โทสะ โมหะ ราคะ นิวรณ์ธรรม ความอิจฉาริษยา จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะไม่คิดชั่วพูดชั่วทำชั่ว

เบียดเบียนแม้คนที่เรารัก เพราะอกุศลบังคับ

เมื่ออกุศลเข้าสิง แม้ในครอบครัวเดียวกันก็ยังห้ำหั่นกัน เบียดเบียนแม้คนที่เรารักหรือคนที่รักเรา เห็นแก่ตัวเอาแต่ได้ ทะเลาะเบาะแว้งกับคนรอบตัว เพราะอกุศลต้องหาเรื่องเพื่อเหนี่ยวนำบาปเข้ามาขับเคลื่อนระบบของตน กดธาตุให้ตกต่ำ ยิ่งตกต่ำมาก ใจก็ยิ่งดำมืด สัดส่วนของอกุศลเพิ่มขึ้น กำลังของกุศลลดลง เราก็อยู่ยากขึ้น การจะอยู่อย่างสงบสุขก็ยากขึ้น หลุดพ้นจากมิติหยาบไปสู่มิติที่หยาบกว่าเรื่อยไป

การปฏิบัติธรรมทำให้หลุดพ้นได้อย่างต่อเนื่อง

การที่จะกู้คืนกลับมาได้ กุศลก็ต้องสิงในใจเรา เอากายเวทนาจิตของฝ่ายกุศลอันดีงามเข้ามาซ้อน เพื่อเหนี่ยวนำบุญเข้ามา อกุศลสิงได้เมื่อไหร่ก็ทำไปสุดโต่งข้างชั่ว กุศลสิงได้เมื่อไหร่ก็หลุดพ้นไปสู่ความสูงส่งดีงาม หลุดพ้นแล้วก็หลุดพ้นอีก ทาน ศีล ก็ช่วยหลุดพ้นได้ระดับหนึ่ง แต่จะกลั่นแก้ไขได้อย่างต่อเนื่อง หลุดพ้นแล้วหลุดพ้นอีก จนกระทั่งรับรู้ได้ถึงและ

เจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ: ต้องมีทั้งสองอย่าง

การปฏิบัติธรรมมี 2 อย่าง คือและ สมถะทำให้เข้าถึง หลุดพ้นจากมลทินคือนิวรณ์ ส่วนวิปัสสนาช่วยให้หลุดพ้นด้วยปัญญาวิมุตติ เจโตวิมุตติหลุดพ้นแล้ว แต่ถ้าไปประกอบเหตุอันไม่ถูกต้องก็ถูกกดให้ตกต่ำได้ ส่วนปัญญาวิมุตติเมื่อหลุดพ้นแล้วก็ยากที่จะกลับไปประกอบเหตุนั้น เพราะเข้าใจแจ่มแจ้งถึงทุกข์โทษภัย จึงจำเป็นต้องหลุดพ้นทั้งสองกรณี เจโตวิมุตติช่วยให้หลุดพ้นจากนิวรณ์ที่ทำให้ใจวุ่นวายสับสน เหมือนกระดาษขาวที่สกปรก ต้องชำระให้สะอาดก่อนจึงจะเรียนรู้เนื้อหาสาระที่ลึกซึ้งได้

หลุดพ้นจนสัดส่วนของกุศลเต็ม 100% คือพระนิพพาน

การปฏิบัติธรรมจึงจำเป็น เพราะทำให้เราไกลจากกิเลสเครื่องเศร้าหมอง ยิ่งหลุดพ้นก็ยิ่งเข้าสู่มิติที่ละเอียดกว่า ซึ่งสัดส่วนของกุศลมากกว่า อกุศลและทุเลาลง เราต้องหลุดพ้นไปเรื่อยจนกว่าสัดส่วนของกุศลจะเต็ม 100% ไม่ปนอกุศล จึงบรรลุพระนิพพาน มนุษย์เราแตกต่างกันที่สัดส่วนของกุศลนี่เอง ยิ่งกุศลมากใจก็ยิ่งปลอดโปร่งเบาสบาย แต่หากไม่ปฏิบัติธรรม เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย อกุศลก็หาทางกดให้ตกต่ำ วนเวียนในวัฏสงสารไม่จบสิ้น เดี๋ยวขึ้นสู่พรหมอรูปพรหม เดี๋ยวถอยกลับลงมาเป็นสัตว์นรก เปรต อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน กลับไปกลับมาไม่รู้จบ เพราะไม่ปฏิบัติธรรม

Someone asked why Luang Phor's teaching invoked meditation practice in speaking of building a beautiful world with our own mind.

No Method Removes Harmful Thoughts as Well as Practice

The teaching says: there is no method that cuts away human beings' harmful thoughts, selfishness, quarreling, wrong view, or conceit as well as meditation practice — because other methods draw in little merit. Only practice draws in merit enough to remove these.

Mindfulness Draws Merit In to Drive the Wholesome System

When we do anything without a resting place for the mind, no merit is drawn in, and the mind drifts and scatters. But when — a wholesome — arises, it draws merit in. The wholesome mental factors are not mindfulness alone but also faith, moral shame and dread, non-greed, non-aversion, equanimity, and others — nineteen that arise together with . When they arise, they draw merit in to drive the wholesome system, refining the elements to automatically. The human body's only role is to keep knowing, staying aware without lapse, so the sphere of mindfulness arises and draws merit in to clear impurity — both and the latent tendencies.

Harmful Thoughts Are the Moods of the Unwholesome Side Possessing the Mind

Harmful thoughts are the thoughts of side possessing our mind. When a nature takes rulership, it overlays the body, feeling, mind, and mental objects of a lower side, and its thoughts arise in our mind as if they were our own. But no one teaches us that these thoughts aren't ours — they belong to the three natural forces. When the wholesome possesses us, the thoughts are good, even moving to us; both thought and mood are beautiful, adorned with morality and . But when the unwholesome possesses us, its mental factors — being of a side lower than human, like wandering spirits, hell-beings, asuras — are furnished with greed, aversion, delusion, lust, the hindrances, and envy; so thinking, speaking, and acting badly becomes unavoidable.

Harming Even Those We Love, Because the Unwholesome Compels

When the unwholesome possesses us, even within one family people clash — harming even those we love or who love us — selfish and grasping, quarreling with those around us. This is because the unwholesome must pick fights to draw demerit in to drive its own system, pressing our elements downward. The more we sink, the darker the mind; the unwholesome proportion grows and the wholesome shrinks, and we live with ever more difficulty. Living peacefully becomes harder, as we're freed from a coarse dimension only into a coarser one, again and again.

Practice Brings Continuous Liberation

To recover, the wholesome must possess our mind, overlaying the body, feeling, and mind of the good wholesome side to draw merit in. Whenever the unwholesome possesses us, it drives to the extreme of badness; whenever the wholesome possesses us, we're freed toward the noble and good, liberated again and again. Giving and morality free us to a degree, but concentration refines continuously, liberating over and over, until we come to sense and purity.

Liberation of Heart and Liberation by Wisdom: Both Are Needed

Practice has two aspects — and . Tranquility reaches liberation of heart, freeing us from the impurity of the hindrances. Insight helps us reach liberation by wisdom. With liberation of heart alone, if we create wrong causes we can still be pressed down; but with liberation by wisdom, once freed, it's hard to return to those causes, because we understand their danger clearly. So both are needed. Liberation of heart frees us from the hindrances that agitate and confuse the mind — like white paper that's been dirtied, which must be cleaned before its deep contents can be studied.

Liberating Until the Wholesome Proportion Reaches One Hundred Percent — That Is Nibbana

Practice is therefore essential, taking us far from the defilements. The more we're liberated, the subtler the dimension we enter, where the wholesome proportion is greater and the unwholesome and neutral ease off. We must keep liberating until the wholesome proportion reaches one hundred percent, unmixed with the unwholesome — then we attain nibbana. Human beings differ precisely in this wholesome proportion: the more wholesome, the lighter and more open the mind. But without practice, one is good one moment and bad the next; the unwholesome seeks to press one down, circling endlessly in the round of rebirth — rising to the brahma and formless-brahma realms, then sinking back to the hells, hungry ghosts, asuras, and animals, back and forth without end — all because of not practicing.