ความหมายDefinitionวิจาร · vicāraวิจารคือการใคร่ครวญพิจารณาอยู่กับกรรมฐานที่ยกขึ้นตั้งไว้ (วิตก) อย่างต่อเนื่อง วิตกวิจารเป็นหลักการเดียวกันที่ใช้ได้ทั้งเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ ไม่ว่าจะเป็นสมถะหรือวิปัสสนา นิวรณ์คือความฟุ้งซ่านมักเข้ามารบกวนไม่ให้ตั้งวิตกวิจารได้ต่อเนื่องVicāra is the ongoing reflection that stays with whatever meditation anchor vitakka has raised into awareness. Vitakka-vicāra together form a single principle shared by both the path of mind-release (cetovimutti) and the path of wisdom-release (paññāvimutti), whether the practice is calm or insight. The hindrance of restlessness is what constantly tries to break this continuity.