ความหมายDefinitionวิเวก · vivekaวิเวก 3 คือความสงัด ความปลีกออก ซ้อนกันเป็นชั้นจากหยาบไปละเอียด ได้แก่ กายวิเวก (ความสงัดทางกาย คือการอยู่ในที่สงบ ดำรงอิริยาบถกำหนดรู้ และเที่ยวไปแต่ผู้เดียว) จิตวิเวก และอุปธิวิเวก สิ่งแวดล้อมที่สงัดจะทำให้ใจสงัดตามไปด้วย เพราะธรรมชาติฝ่ายอกุศลมักอาศัยการคลุกคลีกับหมู่คณะสร้างความวุ่นวาย สุขวิเวก (สุขจากความสงัด อาศัยสันโดษ) แตกต่างจากกามสุข ซึ่งมีข้อจำกัดและต้องมีค่าใช้จ่าย ขณะที่สุขวิเวกไม่จำกัดและไม่มีค่าใช้จ่ายThe three kinds of seclusion (viveka) are layers from coarse to subtle: bodily seclusion (staying in a quiet place, keeping a recognizing posture, and going about alone), mental seclusion, and seclusion from the underlying defilements. A secluded environment quiets the mind in turn, because the unwholesome nature thrives on mixing with a crowd and stirring up trouble. The happiness of seclusion — which depends on contentment — differs from sensual happiness: sensual pleasure is limited and costly, while the happiness of seclusion is unlimited and free.