ธรรมรส · ชลบุรีDhammaros · Chonburi

ห้องสมุดธรรมรสThe Dhammaros Library

ธรรมะเพื่อการบรรลุอย่างฉับพลันDhamma for Instant Enlightenment

ห้องสมุดธรรมรสThe Dhammaros Library

ศัพท์ธรรมGlossary

อินทรีย์ 5 · the five faculties

indriyaอินฺทฺริยพบใน 28 คำสอนIn 28 teachings

ความเป็นใหญ่ในตัวเอง 5 ประการ คือ สติ ปัญญา ศรัทธา สมาธิ และวิริยะ เมื่อองค์ประกอบทั้ง 5 นี้ตั้งขึ้นพร้อมกัน กุศลก็เป็นใหญ่ในใจ ทำให้ประกอบเหตุแห่งบุญได้ทันทีโดยไม่ลังเล

Five forms of mastery within oneself: mindfulness, wisdom, faith, concentration, and effort. When all five arise together, the wholesome side rules the mind, letting one create the causes of merit at once without hesitation.

คำแปลตามพจนานุกรมStandard rendering: the five faculties

คำสอนที่กล่าวถึง “อินทรีย์ 5”Teachings that speak of “อินทรีย์ 5”

3 ส.ค. 25693 Aug 2026ทำไมตื่นนอนแล้วใจไม่สดชื่นเหมือนก่อนนอน แก้ไขอย่างไรWhy Doesn't the Mind Feel the Same After Waking Up as It Did Before Sleep?พระอาจารย์อธิบายว่าอาการงงๆ อยากนอนต่อหลังตื่นนอน เกิดจากอินทรีย์ในตัวยังไม่แก่กล้าพอ และสอนวิธีตั้งกระบวนการตั้งแต่ตื่นนอน คือล้างหน้าล้างตาให้สดชื่นแล้วตั้งสติกำหนดรู้ต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาอินทรีย์ 5 ให้ฝ่ายกุศลมีกำลังควบคุมชีวิตได้มากขึ้นThe teacher explains that the groggy, still-want-to-sleep feeling upon waking comes from the five spiritual faculties (indriya) not yet being strong enough, and teaches a simple morning process — wash your face to become fresh, then hold that freshness with continuous mindful awareness — to strengthen wholesome states over unwholesome ones.หลุดพ้น · อินทรีย์ 5 · วิริยะ 23 ก.ค. 256923 Jul 2026เวลาโกรธ ควร “สั่งหมอง” หรือ “ดูอารมณ์ด้วยสติ”?When Anger Arises: Should You Dispel It, or Watch It With Mindfulness?เมื่อมีอารมณ์อกุศลอย่างความโกรธเกิดขึ้น มีสองวิธีรับมือ คือเปลี่ยนอารมณ์ทันที (สั่งหมอง) หรือใช้สติดูอารมณ์โดยไม่กดข่มไม่ปรุงแต่ง หลวงพ่อชี้ว่าแต่ละวิธีเหมาะกับอารมณ์คนละระดับความรุนแรง และความรู้ความเข้าใจที่อกุศลเถียงไม่ได้คือกุญแจสำคัญที่ทำให้ฝ่ายกุศลชนะได้ในที่สุดWhen an unwholesome feeling like anger arises, there are two approaches: shifting the mind's focus right away, or watching the emotion with mindfulness without suppressing or elaborating on it. Each method suits emotions of different intensity — and real, irrefutable understanding is what finally lets the wholesome mind win out.โทสะ · ใจ · เวทนา 18 เม.ย. 256918 Apr 2026ใครตั้งโปรแกรมก่อน ฝ่ายนั้นชนะ: สติเป็นเซ็นเซอร์ สมาธิเป็นตัวสืบต่อWhoever Sets the Program First Wins: Mindfulness as the Sensor, Concentration as What Sustains Itพระอาจารย์สอนว่าการแก้ไขชีวิตต้องยอมรับปัญหาที่ปรากฏจริงก่อนแล้วค่อยแก้ทีละเรื่อง อธิบายหลักว่าใครตั้งโปรแกรมกิจวัตรก่อนฝ่ายนั้นชนะ เปิดเผยการบ้าน 10 ข้อของหลวงพ่อที่เป็นเทคนิคแนบเนียนในการดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรม และอธิบายความแตกต่างระหว่างสติซึ่งเป็นเซ็นเซอร์จับอารมณ์กับสมาธิซึ่งเป็นตัวสืบต่อให้สติต่อเนื่อง ปิดท้ายด้วยเหตุผลที่หลวงพ่อทุ่มเทสร้างวัดและถวายกฐินทั่วประเทศPhra Ajarn teaches that fixing one's life means first accepting whatever problem has actually surfaced, then resolving it one issue at a time — explaining that whichever side sets the day's program first wins, revealing the elder teacher's “ten homework items” as a subtle technique for staying within the wholesome system, and distinguishing mindfulness as the sensor that catches emotion from concentration as what sustains that awareness continuously — closing with why the elder teacher poured effort into building temples and robe-offerings nationwide.วิชชาธรรมกาย · ผังสำเร็จ · ใจ 15 ก.ค. 256915 Jul 2026ทำไม “ทาน” จึงเป็นข้อแรกของสัมมาทิฏฐิ 10?Why Is Giving (Dāna) the First of the Ten Right Views?พระอาจารย์อธิบายว่าทานเป็นพื้นฐานของชีวิตที่ต้องเอื้อเฟื้อเกื้อกูล เมื่อให้ทานใจจะเบิกบานหลุดพ้นจากตัณหาที่รัดตรึงใจ ทำให้ใจขยายกว้าง ซึ่งเป็นบันไดขั้นแรกที่นำไปสู่การสร้างบารมีข้ออื่นๆ ตามมาเป็นลำดับThe teacher explains that giving is the foundation of a life of generosity — when we give, the heart opens and is freed from the clinging that binds it, expanding the path for merit. This is the first rung of a ladder that leads naturally to the other perfections.ใจ · หลุดพ้น · ศีล 14 ก.ค. 256914 Jul 2026ทำไมนั่งสมาธิมานานแต่กิเลสไม่ลดลงWhy Doesn't Long Meditation Practice Reduce Defilements?พระอาจารย์อธิบายว่ากิเลสจะลดลงได้ต้องอาศัยความเป็นใหญ่ในตน (อินทรีย์ 5) ให้กุศลเป็นใหญ่เหนืออกุศล และปัญญาวิมุตติเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เข้าใจจนสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตได้จริง ไม่จำเป็นต้องเข้าถึงกายภายในเสมอไปThe teacher explains that reducing defilements requires becoming master of oneself through the five spiritual faculties, letting wholesomeness outweigh unwholesomeness in the mind — and that liberating wisdom can arise the moment understanding truly changes how we live, not only through reaching the inner bodies.ใจ · ปัญญาวิมุตติ · หลุดพ้น 7 ก.ค. 25697 Jul 2026ทำไมเวลาบอกบุญ บางคนร่วมทำ แต่บางคนไม่สนใจ?Why Do Some People Join in Making Merit While Others Aren't Interested?พระอาจารย์อธิบายว่าการเห็นบุญไม่เท่ากันเกิดจากธรรมชาติที่เข้าสิงใจคนละประเภท ทั้งความตระหนี่จากอกุศลและการไม่เห็นคุณเพราะขาดอินทรีย์ 5 พร้อมชี้ว่าเมื่อธรรมชาติเข้าสิงย่อมกลืนกินตัวตนเดิม แม้แต่พระเทวทัตผู้มีบุญมากก็ยังลืมความดีที่เคยประกอบPra Ajarn explains that people 'see' merit differently because different natures possess their minds — stinginess from the unwholesome side, or a failure to see its value from lacking the five faculties. He notes that when a nature takes over, it swallows one's former self — even Devadatta, for all his merit, forgot the goodness he had built.โทสะ · ใจ · อินทรีย์ 5 9 พ.ค. 25699 May 2026ทำไมพ่อแม่ที่ทะเลาะเบียดเบียนกันจึงปกครองลูกไม่ได้ และแก้ไขวิบากกรรมนี้อย่างไรWhy can't parents who constantly hurt each other raise their children well, and how does one heal this karma?เมื่อพ่อแม่ถูกอกุศลเข้าสิงจิตจนทะเลาะเบียดเบียนกัน จะไม่สามารถยกจิตยกใจลูกหลานให้สูงส่งได้ เพราะลูกที่เป็นคู่กรรมคู่เวรเดียวกันจะถูกดึงดูดเข้ามาในครอบครัวเดียวกัน ทางแก้คือต้องเห็นทุกข์โทษภัยของอกุศลก่อน แล้วจึงอธิษฐานขอให้พ้นจากวิบากกรรมนี้When parents are overtaken by the unwholesome nature and end up hurting each other, they lose the ability to lift their children's minds and hearts upward — children bound to them by the same old karmic debt are drawn into the same family. The way to heal it is to first see the danger in that pattern clearly, then make an aspiration to be freed from it.โทสะ · ใจ · หลุดพ้น 17 เม.ย. 256917 Apr 2026รักษาอารมณ์ให้ดีให้สบาย: วิธีนั่งธรรมะที่ง่ายที่สุดของหลวงพ่อKeep the Mood Good and at Ease: The Elder Teacher's Simplest Way to Sitพระอาจารย์อธิบายว่าทาน ศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ เป็นสิ่งต่อเนื่องกัน การนั่งธรรมะเอื้อต่อการรักษาศีลและความหลุดพ้น แล้วสอนวิธีที่หลวงพ่อว่าง่ายที่สุดคือรักษาอารมณ์ให้ดีให้สบายก่อนนั่ง ใช้โยนิโสมนสิการปล่อยวางเรื่องหยาบก่อนเรื่องละเอียด จนกายใจพร้อมหยุดนิ่งเฉยให้พระรัตนตรัยภายในทำงานของท่านเองPhra Ajarn explains how giving, precepts, concentration, wisdom, and liberation form one continuous chain, and how sitting in meditation itself makes keeping precepts easier, then teaches the elder teacher's simplest method — keeping a good, easy mood before sitting, using wise reflection to release coarse matters before subtle ones, until body and mind are ready to simply stop and let the inner Triple Gem do its own work.ใจ · หลุดพ้น · พระนิพพาน 22 มี.ค. 256922 Mar 2026อินทรีย์ 5 จักรพรรดิสามระดับ และคุณสามประการของพระรัตนตรัยThe Five Faculties, Three Tiers of the Emperor, and the Three Qualities of the Triple Gemพระอาจารย์สอนการใส่ใจกับปัจจุบัน อินทรีย์ 5 ที่ตรงข้ามนิวรณ์ โครงสร้างดวงบุญดวงบาปกับจักรพรรดิสามระดับ และคุณสามประการของพระรัตนตรัยที่ทำให้วิบากกรรมที่ต้องชดใช้เหลือเพียง 10-20% ปิดท้ายด้วยคำถามคำตอบหลากหลายเรื่องจากผู้ปฏิบัติธรรมPhra Ajarn teaches how to stay attentive to the present moment, the five spiritual faculties opposing the five hindrances, the structure of merit and demerit spheres with their three-tier emperor, and the three qualities of the Triple Gem that reduce our karmic debt to just 10-20%, closing with a wide range of Q&A from practitioners.โทสะ · ผังสำเร็จ · ใจ 17 ก.พ. 256917 Feb 2026จะเพิ่มพละ 5 ในตัวเองได้อย่างไรHow Can We Increase the Five Powers Within Ourselves?พระอาจารย์อธิบายว่าต้องเริ่มจากอินทรีย์ 5 ให้เต็มส่วนก่อนกำลังแห่งพละจึงจะเพิ่มได้ พร้อมยกเรื่องท้าวสักกะและอุบาสกที่บรรลุอรหันต์ก่อนถูกวัวขวิดตาย เป็นตัวอย่างว่าอินทรีย์และพละต้องบริบูรณ์ทั้งคู่จึงจะบรรลุผลได้Pra Ajarn explains that the five faculties must first be brought to fullness before the five powers can grow, illustrating this with the stories of King Sakka and a devoted layman who attained Arahantship just before being gored by a bull — showing that both faculty and power must be complete together for the fruit to be attained.ใจ · อินทรีย์ 5 · วิริยะ 15 ก.พ. 256915 Feb 2026อะไรเป็นเหตุทำให้คนจิตใจโลเล เปลี่ยนไปเปลี่ยนมา?What Makes Someone Fickle and Always Changing Their Mind?ความโลเลเกิดจากกำลังบุญที่หนุนอินทรีย์ 5 คือสติ ศรัทธา ปัญญา วิริยะ และสมาธิ ไม่พอ ทำให้ถูกชี้นำสลับไปมาระหว่างกุศลกับอกุศล ความสำเร็จมากน้อยแค่ไหนล้วนเป็นผลของกฎแห่งกรรมที่ตัวเองประกอบเหตุไว้แต่เดิมFickleness comes from insufficient merit-power behind the five spiritual faculties — mindfulness, faith, wisdom, effort, and concentration — which leaves a person swinging back and forth between the wholesome and the unwholesome. How much success anyone achieves is the fruit of the causes they themselves planted through the law of karma.กฎแห่งกรรม · ผังสำเร็จ · ใจ 22 ม.ค. 256922 Jan 2026เผลอคล้อยตามสิ่งไม่ดีแต่ได้สติทัน ถือว่าบาปหรือไม่ และควรช่วยคนใกล้ตัวที่ถูกครอบงำอย่างไร?If I Almost Go Along with Something Wrong but Catch Myself in Time, Is That a Serious Sin? And How Should I Help Someone Close to Me Who's Dominated by Unwholesome Forces?พระอาจารย์อธิบายว่าการเผลอคล้อยตามแล้วได้สติหยุดทันยังไม่บาป เพราะบาปเกิดจากเจตนาที่ยอมรับและกระทำทางกายวาจา ศีลคุ้มครองกายวาจา ส่วนภาวนาคุ้มครองใจ และเมื่อจะช่วยคนใกล้ตัวที่ถูกอกุศลครอบงำ ให้ช่วยเท่าที่กำลังและปัญญาของเราจะทำได้ เหมือนช่วยคนตกน้ำThe teacher explains that catching yourself and stopping in time is not yet wrongdoing, since wrongdoing arises only through intention to accept and act on it through body and speech. Virtue protects body and speech, while meditation protects the mind. When helping someone dominated by unwholesome forces, help only as much as your own strength and wisdom allow — like helping someone drowning.โทสะ · กฎแห่งกรรม · ใจ 22 ม.ค. 256922 Jan 2026ทำไมเรามักบังคับตัวเองไม่ได้ ทั้งที่รู้ว่าไม่ถูกต้องWhy Can't We Control Ourselves, Even When We Know Something Is Wrong?พระอาจารย์อธิบายผ่านโอวาทของหลวงปู่ว่า พญามารบังคับใจเราได้เพราะตัวไม่ยินดีสละกิเลส ไม่เป็นใหญ่ในตัวเอง และไม่รู้จักที่สุดของตัว การจะเป็นใหญ่ในตัวเองได้ต้องอาศัยศีล อินทรีย์ 5 และการขจัดนิวรณ์อย่างต่อเนื่องDrawing on a teaching from his own preceptor, the teacher explains that Mara can command us because we haven't learned to let go of defilements, haven't become master of ourselves, and don't yet know our own deepest nature — and that mastery comes through precepts, the five faculties, and steadily clearing away the mental hindrances.โทสะ · ผังสำเร็จ · ใจ 14 ต.ค. 256814 Oct 2025ทำไมเด็กรุ่นใหม่ดูเหมือนจะเคารพพ่อแม่น้อยลงWhy Do Younger Generations Seem to Show Less Respect for Their Parents?พระอาจารย์อธิบายว่าความเคารพเป็นพัฒนาการต่อเนื่องจากการเปิดใจยอมรับ ไปสู่การนับถือ แล้วจึงกลั่นตัวเป็นความเคารพที่ทำงานโดยอัตโนมัติทั้งกายและใจ และสามารถพัฒนาต่อไปสู่ความเลื่อมใสและศรัทธาได้ในที่สุดThe teacher explains that respect develops in stages, starting from an open, accepting heart, growing into esteem, and refining further into a genuinely automatic respect of both body and mind — which can, in time, develop even further into devotion and faith.ใจ · หลุดพ้น · ศีล 13 ส.ค. 256813 Aug 2025วิธีสื่อสารกับกายละเอียดของผู้อื่นด้วยเมตตาธรรมHow to Communicate with Someone Else's Subtle Body Through Loving-Kindnessพระอาจารย์สอนว่าเมตตาธรรมคือเครื่องมือสื่อสารกับกายละเอียดของผู้อื่น และอธิบายอินทรีย์ 5 ที่ทำให้คนเราลงมือเปลี่ยนแปลงตนเองได้เมื่ออยู่ในกุศลกรรมสม่ำเสมอThe teacher explains that loving-kindness (metta) is the tool for reaching someone's subtle body, and describes the Five Faculties that allow a person to act on real change once they abide steadily in wholesome states.โทสะ · ใจ · เมตตาธรรม 4 มิ.ย. 25684 Jun 2025ฤทธิ์ทางใจคืออะไร และดวงสว่างภายในที่มีอยู่แล้วใช้ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างไรWhat is the power of mind, and how do we use the inner brightness we already have?พระอาจารย์อธิบายว่าดวงธรรม ศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัศนะ มีอยู่ในตัวเราแล้วทุกคน เพียงแต่ต้องเรียนรู้ใช้ให้เกิดประโยชน์ ส่วนฤทธิ์ทางใจนั้นเกิดจากการเอาใจไปผูกไว้กับผู้มีฤทธิ์ ทำใจให้เป็นอารมณ์เดียวกับท่าน ยิ่งฝึกบ่อยยิ่งสำเร็จง่ายขึ้นThe teacher explains that the spheres of precepts, concentration, wisdom, release, and knowledge-of-release already exist within everyone — we simply need to learn to use them. As for the power of mind, it comes from binding your mind to someone who already has that power and holding the same state of mind as they do; the more you practice this, the more easily it succeeds.วิชชาธรรมกาย · ผังสำเร็จ · ใจ 21 เม.ย. 256821 Apr 2025ใจเป็นธาตุสำเร็จ ใจหยุดเป็นตัวสำเร็จ: กลไกเบื้องหลังความสำเร็จและสมบัติของกลางโลกThe Mind as an Accomplishing Element, Stopping as the Accomplishment: The Mechanism Behind Success and the World's Shared Wealthพระอาจารย์ตอบคำถามผู้ใกล้ลาสิกขาว่าจะรักษาการเปลี่ยนแปลงหลังกลับบ้านอย่างไร แล้วอธิบายหลักใจเป็นธาตุสำเร็จ ใจหยุดเป็นตัวสำเร็จ จักรพรรดิรัตนะ 7 ที่บริหารสมบัติอันเป็นของกลางโลก และปิดท้ายด้วยวิธีเผชิญหน้ากับธรรมชาติฝ่ายอกุศลในตัวผู้อื่นโดยไม่โกรธเกลียดตัวบุคคลThe teacher answers a soon-to-disrobe student's question about sustaining change after returning home, then explains how the mind fashions whatever it holds, how stillness itself is the accomplishment, how the sovereign of the seven treasures manages wealth as property shared by the world, and closes with how to face the unwholesome nature working through other people without resenting the person themselves.วิบัติ · ผังสำเร็จ · ใจ 22 ก.ค. 256722 Jul 2024แก้ไขปัญหาด้วยบุญ ทำอย่างไร?How Do We Solve Problems With Merit?พระอาจารย์ขยายความโอวาทหลวงพ่อว่าเมื่อเจออุปสรรคต้องรักษาใจให้ใส อย่าวิตกกังวลเพราะเป็นเครื่องมือของอกุศล หากยังทำอะไรไม่ได้ให้ทำใจเฉยๆ หยุดนิ่ง เพราะความเฉยนี่เองที่จะเชื่อมกับกระแสบุญที่สั่งสมมา พร้อมอธิบายอินทรีย์ 5 ที่สร้างความเป็นใหญ่ในตัวเองHe expands on a teaching that when facing an obstacle, we must keep the mind clear and not worry excessively, since worry is a tool of the unwholesome — and when nothing can be done yet, simply staying still and neutral is exactly what connects us to the stream of merit we've stored up, alongside an explanation of the five faculties that build mastery over oneself.วิบัติ · ผังสำเร็จ · ใจ 12 ก.ค. 256712 Jul 2024ในดีมีร้าย ในร้ายมีดี หมายความว่าอย่างไร?What Does It Mean That “Within Good There Is Bad, Within Bad There Is Good”?พระอาจารย์อธิบายว่าวิกฤตไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่เกิดจากดวงบาปที่ถูกวางไว้บนไทม์ไลน์ชีวิตแล้วถึงวาระให้ผล หากเราดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรม สติจะเกิดขึ้นพร้อมกัน ทำให้วางใจเป็นกลางและเห็นโอกาสในวิกฤตได้ แต่หากตกอยู่ในระบบอกุศล ความกลัวและความโลภจะทำให้วิกฤตซ้อนวิกฤตยิ่งขึ้นThe teacher explains that a crisis never arises at random — it comes from a completed unwholesome program placed on our life's timeline, ripening at its appointed time. When we abide within the wholesome system, mindfulness arises together with it, allowing a balanced mind that sees opportunity within crisis; but when we fall under the unwholesome system, fear and greed compound one crisis into an even worse one.โทสะ · วิบัติ · ใจ 23 มิ.ย. 256723 Jun 2024มงคลที่ 28 เป็นคนว่าง่าย ทำไมบางคนจึงว่ายากสอนยาก?Blessing 28: Being Easy to Correct — Why Are Some People So Hard to Teach?พระอาจารย์อธิบายว่าความว่ายากสอนยากเกิดจากมลทินคืออวิชชาและมิจฉาทิฏฐิที่ปิดกั้นใจ แบ่งคนหัวดื้อเป็น 3 ประเภท และชี้ทางพัฒนาจากการเปิดใจยอมรับไปสู่ความนับถือ เคารพ เลื่อมใส และศรัทธา อันเป็นรากฐานของอินทรีย์ 5Pra Ajarn explains that being “hard to teach” comes from the defilements of ignorance and wrong view clouding the mind. He describes three types of stubbornness and traces the path from openly accepting guidance, through respect and admiration, to full faith — the very foundation of the Five Spiritual Faculties.โทสะ · ใจ · มานะ ดูคำสอนที่กล่าวถึง “อินทรีย์ 5” ทั้งหมด 28 เรื่อง →See all 28 teachings that speak of “อินทรีย์ 5” →