ธรรมรส · ชลบุรีDhammaros · Chonburi

ห้องสมุดธรรมรสThe Dhammaros Library

ธรรมะเพื่อการบรรลุอย่างฉับพลันDhamma for Instant Enlightenment

ห้องสมุดธรรมรสThe Dhammaros Library

ศัพท์ธรรมGlossary

วิริยะ · effort, energy

viriyaวิริยพบใน 131 คำสอนIn 131 teachings

วิริยะคือความเพียรเพื่อดึงใจกลับเข้ามาอยู่ภายในและขับดันตนไปสู่เป้าหมาย วิริยะเป็นหนึ่งในอินทรีย์ 5 (ศรัทธา ปัญญา วิริยะ สติ สมาธิ) ที่ต้องฝึกทุกวันเพื่อสร้างความเป็นใหญ่ในตัวเอง และยังปรากฏในโพชฌงค์ 7 และอิทธิบาท 4 ในฐานะความเพียรที่ต้องกำหนดขึ้นเพื่อดำรงอยู่ในกรรมฐาน

Viriya is the effort to pull the mind back inward and drive it toward the goal. It is one of the five Indriya (faith, wisdom, viriya, mindfulness, concentration) to be trained daily so a person can truly govern themselves, and it also appears in the seven factors of enlightenment and the four bases of success as the deliberate effort that sustains one's meditation practice.

คำแปลตามพจนานุกรมStandard rendering: energy; effort; perseverance

คำสอนที่กล่าวถึง “วิริยะ”Teachings that speak of “วิริยะ”

25 ส.ค. 256925 Aug 2026บารมี 10 ทัศ อริยมรรค 8 และบุญกิริยาวัตถุ 10: คู่มือขับเคลื่อนใจสู่ความหลุดพ้นThe Ten Perfections, the Eightfold Path, and the Ten Bases of Merit: A Guide for Steering the Mind Toward Freedomพระอาจารย์อธิบายบารมี 10 ทัศผ่านอุปมาว่าใจของเราเป็นดั่งประเทศที่ต้องบริหารเอง โดยมีกุศล อกุศล และอัพยากตะคอยชี้นำอยู่เบื้องหลัง พร้อมไล่เรียงตั้งแต่ทาน ศีล เนกขัมมะ ไปจนถึงอุเบกขา เชื่อมโยงกับอริยมรรคมีองค์ 8 และบุญกิริยาวัตถุ 10 ปิดท้ายด้วยเรื่องเล่า หลายเรื่องและคำถาม-คำตอบเกี่ยวกับนิมิต การมีครู และการนำหลักธรรมไปใช้ในชีวิตประจำวันPhra Ajarn walks through the Ten Perfections using the image of the mind as a kingdom we must govern ourselves, with the wholesome, unwholesome, and neutral forces all vying to advise the throne. He traces giving, virtue, and renunciation through to equanimity, ties them to the Noble Eightfold Path and the Ten Bases of Merit, and closes with stories, a Q&A on visions and having a teacher, and homework for building a new daily life.โทสะ · กฎแห่งกรรม · ใจ 29 ส.ค. 256929 Aug 2026เที่ยวต่างประเทศแล้วติดใจ จะวางใจอย่างไรไม่ให้หลง?Traveling Abroad and Getting Attached — How Do We Keep From Losing Ourselves in It?พระอาจารย์อธิบายว่า ความเพลิดเพลินหลงใหลในการท่องเที่ยวเกิดจาก “ฉากหลัง” ฝ่ายอัพยากตะที่ชักนำให้ใช้เวลาและทรัพยากรไปกับความสนุกชั่วคราว ต่างจากความอิ่มใจที่แท้จริงจากการทำบุญ ทางออกไม่ใช่ความทะเยอทะยาน แต่คือการฝึกฝนความสันโดษและสั่งสมบารมีอย่างสม่ำเสมอPhra Ajarn explains that the pull we feel toward travel comes from an “indeterminate” background force that draws us into spending time and resources on fleeting pleasure, unlike the deeper fullness that comes from making merit. The way through isn't ambition, but steadily cultivating contentment and the perfections.ใจ · หลุดพ้น · ศีล 24 ส.ค. 256924 Aug 2026เครื่องมือภายใน แผนที่ชีวิต และจักรพรรดิแห่งบุญInner Tools, Life's Map, and the Guardian of Meritพระอาจารย์ทบทวนเรื่องเจตสิกฝ่ายกุศลที่ต้องฝึกฝนจึงจะใสสว่างและเหนี่ยวนำบุญ ก่อนอธิบายกลไกปิดบังของอวิชชา แล้วคลี่แผนที่ชีวิตจากมงคลชีวิต 38 ข้อ คุณสมบัติ 6 ประการ ก่อนศึกษาสัจธรรม และอริยสัจ 4 ไปจนถึงจักรพรรดิรัตนะ 7 ผู้บริหารทรัพยากรบุญของเราในแต่ละภพภูมิ.Phra Ajarn reviews how wholesome mental factors must be deliberately trained to brighten and draw in merit, then explains how ignorance conceals what is already within us. He unfolds the map of a good life — the thirty-eight blessings, six qualities needed before studying truth, and the Four Noble Truths — before turning to the Seven Treasures of the Universal Monarch, the unseen system that manages our stores of merit.โทสะ · กฎแห่งกรรม · ใจ 24 ส.ค. 256924 Aug 2026รู้กลไกชีวิต พ้นกฎแห่งกรรมด้วยระบบกุศลธรรมUnderstanding Life's Mechanism: Rising Above Karma Through the System of Wholesome Dhammaพระอาจารย์อธิบายความจริงของชีวิตที่ถูกควบคุมด้วยกฎแห่งกรรมและกฎไตรลักษณ์ พร้อมชี้ทางออกด้วยการดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรมซึ่งมีพระรัตนตรัยดูแล ท่านสอนให้รู้จักและใช้เครื่องมือ ศีล สมาธิ ปัญญา ที่มีอยู่แล้วในตัวเรา ฝึกฝนจนอินทรีย์แก่กล้า และสร้างวิถีชีวิตใหม่ที่มีฐานที่ตั้งของใจในทุกกิจกรรม พร้อมทั้งฝึกถ่ายทอดธรรมะให้ผู้อื่นเพื่อให้กระแสบุญไหลเวียนต่อเนื่องPhra Ajarn explains the truth of life as governed by the law of karma and the law of the three characteristics, and points to a way out through dwelling in the system of wholesome dhamma watched over by the Triple Gem. He teaches how to recognize and use the tools of precepts, concentration, and wisdom already present within us, training our faculties to maturity, rebuilding daily life around a clear resting-place for the mind in every activity, and practicing to pass the teaching on to others so the stream of merit keeps flowing.กฎแห่งกรรม · ผังสำเร็จ · ใจ 23 ส.ค. 256923 Aug 2026วงจรธรรมชาติแห่งบุญกรรม: จากลำดับศรัทธาสู่ปฏิจจสมุปบาทThe Natural Circuit of Merit and Karma: From the Stages of Faith to Dependent Originationพระอาจารย์อธิบายกลไกของ “วงจรธรรมชาติ” ที่ประกอบด้วยสสาร คลื่น และพลังงาน พร้อมไล่เรียงลำดับศรัทธาตั้งแต่การเปิดใจไปจนถึงศรัทธาที่แท้จริง อธิบายว่าเหตุใดผลบุญจึงไม่แปรผันตรงกับจำนวนที่ให้ และคลี่คลายปฏิจจสมุปบาทธรรมผ่านเรื่องเล่าของชายผู้ถูกเพื่อนชวนไปดื่ม ปิดท้ายด้วยเจตสิก 52 ดวงอันเป็นรากฐานสำคัญของการปฏิบัติธรรมPhra Ajarn lays out the mechanics of a “natural circuit” made of matter, wave, and energy, then traces the stages of faith from simply opening the mind to true faith itself. He explains why the return on merit is not proportional to what is given, unpacks dependent origination through the story of a man torn between his friends and his family, and closes with the 52 mental factors (cetasika) that underlie all meditation practice.กตัญญูกตเวที · โทสะ · วิบัติ 20 ส.ค. 256920 Aug 2026อุทิศบุญให้ผู้ล่วงลับ เขาได้รับบุญเท่าไร?Dedicating Merit to the Deceased — How Much Do They Receive?บุญที่ผู้ล่วงลับได้รับขึ้นอยู่กับระดับจิตของเขาเอง ซึ่งเราไม่อาจล่วงรู้ได้ ส่วนบุญที่ตัวเราเองได้รับจากการทำทานนั้น ขึ้นอยู่กับคุณธรรมในใจเรา—ศีล สมาธิ ปัญญา และบารมีต่าง ๆ ที่บ่มเพาะ ยิ่งใจบริสุทธิ์มากเท่าไร บุญที่ไหลผ่านเข้ามาก็ยิ่งมีคุณภาพมากขึ้นเท่านั้นIn short, how much merit the deceased receives depends on the state of their own mind, which we cannot know. How much merit we ourselves receive from giving depends on our own virtue — sila, samadhi, wisdom, and the perfections we cultivate. The purer the mind, the more quality the merit that flows through.ใจ · หลุดพ้น · ศีล 17 ส.ค. 256917 Aug 2026คนทำงานจะฝึกเนกขัมมะอย่างไร ไม่ให้ตึงหรือหย่อนเกินไป?How Should a Working Person Practice Renunciation — Not Too Strict, Not Too Loose?พระอาจารย์อธิบายว่าเนกขัมมะคือการค่อย ๆ ออกจากกามทีละชั้น เริ่มจากเห็นโทษของกาม ปรับสิ่งแวดล้อมให้เอื้อต่อกุศล แล้วฝึกสติเห็นทุกข์โทษภัยของสิ่งที่มากระทบผ่านตา หู จมูก ลิ้น กาย จนเกิดความเบื่อหน่ายและหลุดพ้นไปทีละขั้น ด้วยกำลังของจิต (เจโตวิมุตติ) และกำลังของปัญญา (ปัญญาวิมุตติ)Phra Ajarn explains that nekkhamma (renunciation) is a gradual, step-by-step release from sensuality — first seeing its danger, then shaping one's environment to favor wholesomeness, then training mindfulness to see the danger in what strikes the eye, ear, nose, tongue, and body, until disenchantment and release unfold layer by layer, through the power of the heart (cetovimutti) and the power of wisdom (paññāvimutti).โทสะ · ใจ · ปัญญาวิมุตติ 13 ส.ค. 256913 Aug 2026ธรรมชาติสามฝ่ายและเจตสิก: เครื่องมือสู่พระรัตนตรัยภายในThe Three Natures and Mental Factors: Tools to the Inner Triple Gemพระอาจารย์อธิบายว่าธรรมชาติสามฝ่าย คือ กุศล อกุศล และอัพยากตะ ควบคุมสรรพสัตว์อยู่ในทุกขณะปัจจุบัน ผ่านกลไกของจิตและเจตสิก แล้วสอนให้เห็นว่าการเจริญสมาธิคือการเลือกใช้เจตสิกฝ่ายกุศลอย่างมีคุณภาพ เพื่อเหนี่ยวนำบุญเข้ามา และปิดท้ายด้วยเรื่องเล่าการลงมาเกิดพร้อมคำอธิษฐาน และหนทางเข้าถึงพระรัตนตรัยภายในผ่านศีล สมาธิ ปัญญา.The teacher explains that three natures — wholesome, unwholesome, and neutral — govern all beings in every present moment through the mechanism of mind (citta) and mental factors (cetasika), then shows how meditation means choosing wholesome mental factors with quality to draw merit inward, closing with the story of descending from the Dusita heaven with a vow, and the path to the inner Triple Gem through virtue, concentration, and wisdom.โทสะ · วิบัติ · กฎแห่งกรรม 6 ส.ค. 25696 Aug 2026นำนั่งสมาธิ: ปลูกเมล็ดมะม่วง เกี่ยวผลบุญบาปทุกภพชาติGuided Meditation: Plant One Mango Seed, Harvest Its Fruit Every Seasonพระอาจารย์นำนั่งสมาธิ ชี้ให้เห็นธรรมชาติสามฝ่ายคือกุศล อกุศล และอัพยากตะ พร้อมอุปมาการปลูกมะม่วงว่าเหตุที่ทำเพียงครั้งเดียวให้ผลซ้ำไปทุกภพทุกชาติ ก่อนนำเข้าสู่การหลอมรวมใจกับพระธรรมกาย แผ่เมตตา และอุทิศส่วนบุญอโหสิกรรมปิดท้ายPhra Ajarn leads a sitting meditation explaining the three natures of the mind — wholesome, unwholesome, and neutral — through the simile of a mango tree: one act of merit or demerit, once it matures, bears fruit again and again across lifetimes. The sit moves into merging with the Dhamma body, radiating loving-kindness, and closes with merit dedication and forgiveness.โทสะ · วิบัติ · กฎแห่งกรรม 6 ส.ค. 25696 Aug 2026จะใช้ชีวิตทางโลกโดยไม่ห่างจากธรรมได้อย่างไรHow to Live in the World Without Drifting from the Dhammaการใช้ชีวิตทางโลกคู่กับธรรมให้สมดุลนั้น เริ่มจากการเข้าใจว่าทุกสิ่งต้องอาศัยระบบกุศลภายในตัวเรา ทั้งดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงวิมุตติ และดวงวิมุตติญาณทัสสนะ เมื่อกำหนดใจให้สอดคล้องกับระบบนี้ บุญกุศลก็จะเหนี่ยวนำเข้ามาดูแลทั้งชีวิตทางโลกและพาไปสู่ความหลุดพ้นไปพร้อมกันBalancing worldly life with dhamma practice begins with understanding that everything depends on the wholesome system within us — the spheres of virtue, concentration, wisdom, liberation, and liberation-knowledge. Align yourself with that system, and it takes care of both your worldly life and your path to freedom.กฎแห่งกรรม · ใจ · เวทนา 3 ส.ค. 25693 Aug 2026ทำไมตื่นนอนแล้วใจไม่สดชื่นเหมือนก่อนนอน แก้ไขอย่างไรWhy Doesn't the Mind Feel the Same After Waking Up as It Did Before Sleep?พระอาจารย์อธิบายว่าอาการงงๆ อยากนอนต่อหลังตื่นนอน เกิดจากอินทรีย์ในตัวยังไม่แก่กล้าพอ และสอนวิธีตั้งกระบวนการตั้งแต่ตื่นนอน คือล้างหน้าล้างตาให้สดชื่นแล้วตั้งสติกำหนดรู้ต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาอินทรีย์ 5 ให้ฝ่ายกุศลมีกำลังควบคุมชีวิตได้มากขึ้นThe teacher explains that the groggy, still-want-to-sleep feeling upon waking comes from the five spiritual faculties (indriya) not yet being strong enough, and teaches a simple morning process — wash your face to become fresh, then hold that freshness with continuous mindful awareness — to strengthen wholesome states over unwholesome ones.หลุดพ้น · อินทรีย์ 5 · วิริยะ 21 พ.ค. 256821 May 2025ทำบุญแล้วทำไมไม่รู้สึกปลื้ม และความปลื้มมีผลต่อการส่งผลของบุญอย่างไร?Why Some People Don't Feel Joyful After Making Merit — And How That Joy Affects the Merit's Resultsความปลื้มปีติเกิดจากกระแสธารแห่งบุญที่ไหลเข้ามาชำระใจให้สะอาดจนรับรู้ได้ ยิ่งทำบุญด้วยปัญญาเห็นคุณค่า ศรัทธา และความเพียร บุญนั้นก็จะส่งผลเต็มที่ทั้งในชาตินี้และหลังความตายJoyful exultation (ปลื้ม) arises when a stream of merit flows in and purifies the mind enough for us to notice it; cultivating wisdom, faith, and effort while giving lets our merit bear its full fruit, both in this life and after death.ใจ · วิริยะ · กำหนด 19 ก.ค. 256919 Jul 2026คุณลักษณะและหัวใจของการเป็นพระโพธิสัตว์ คืออะไร?What are the qualities and heart of being a Bodhisattva?พระอาจารย์อธิบายว่าหัวใจพระโพธิสัตว์มี 3 อย่าง คือ ทำพระนิพพานให้แจ้ง แสวงบุญ และสร้างบารมี ซึ่งบารมีทั้งสิบอย่างนั้นครอบคลุมทั้งเมตตาธรรมและปัญญาไว้ในตัวทั้งหมดThe teacher explains that the heart of the Bodhisattva path rests on three things: realizing Nibbana clearly, seeking merit, and building the perfections — and within the ten perfections, both loving-kindness and wisdom are already contained in full.ใจ · เมตตาธรรม · พระนิพพาน 18 เม.ย. 256918 Apr 2026ใครตั้งโปรแกรมก่อน ฝ่ายนั้นชนะ: สติเป็นเซ็นเซอร์ สมาธิเป็นตัวสืบต่อWhoever Sets the Program First Wins: Mindfulness as the Sensor, Concentration as What Sustains Itพระอาจารย์สอนว่าการแก้ไขชีวิตต้องยอมรับปัญหาที่ปรากฏจริงก่อนแล้วค่อยแก้ทีละเรื่อง อธิบายหลักว่าใครตั้งโปรแกรมกิจวัตรก่อนฝ่ายนั้นชนะ เปิดเผยการบ้าน 10 ข้อของหลวงพ่อที่เป็นเทคนิคแนบเนียนในการดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรม และอธิบายความแตกต่างระหว่างสติซึ่งเป็นเซ็นเซอร์จับอารมณ์กับสมาธิซึ่งเป็นตัวสืบต่อให้สติต่อเนื่อง ปิดท้ายด้วยเหตุผลที่หลวงพ่อทุ่มเทสร้างวัดและถวายกฐินทั่วประเทศPhra Ajarn teaches that fixing one's life means first accepting whatever problem has actually surfaced, then resolving it one issue at a time — explaining that whichever side sets the day's program first wins, revealing the elder teacher's “ten homework items” as a subtle technique for staying within the wholesome system, and distinguishing mindfulness as the sensor that catches emotion from concentration as what sustains that awareness continuously — closing with why the elder teacher poured effort into building temples and robe-offerings nationwide.วิชชาธรรมกาย · ผังสำเร็จ · ใจ 15 ก.ค. 256915 Jul 2026ทำไม “ทาน” จึงเป็นข้อแรกของสัมมาทิฏฐิ 10?Why Is Giving (Dāna) the First of the Ten Right Views?พระอาจารย์อธิบายว่าทานเป็นพื้นฐานของชีวิตที่ต้องเอื้อเฟื้อเกื้อกูล เมื่อให้ทานใจจะเบิกบานหลุดพ้นจากตัณหาที่รัดตรึงใจ ทำให้ใจขยายกว้าง ซึ่งเป็นบันไดขั้นแรกที่นำไปสู่การสร้างบารมีข้ออื่นๆ ตามมาเป็นลำดับThe teacher explains that giving is the foundation of a life of generosity — when we give, the heart opens and is freed from the clinging that binds it, expanding the path for merit. This is the first rung of a ladder that leads naturally to the other perfections.ใจ · หลุดพ้น · ศีล 14 ก.ค. 256914 Jul 2026ทำไมนั่งสมาธิมานานแต่กิเลสไม่ลดลงWhy Doesn't Long Meditation Practice Reduce Defilements?พระอาจารย์อธิบายว่ากิเลสจะลดลงได้ต้องอาศัยความเป็นใหญ่ในตน (อินทรีย์ 5) ให้กุศลเป็นใหญ่เหนืออกุศล และปัญญาวิมุตติเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เข้าใจจนสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตได้จริง ไม่จำเป็นต้องเข้าถึงกายภายในเสมอไปThe teacher explains that reducing defilements requires becoming master of oneself through the five spiritual faculties, letting wholesomeness outweigh unwholesomeness in the mind — and that liberating wisdom can arise the moment understanding truly changes how we live, not only through reaching the inner bodies.ใจ · ปัญญาวิมุตติ · หลุดพ้น 14 ก.ค. 256914 Jul 2026จะเพิ่มกำลังกุศลในใจได้อย่างไร?How Can I Strengthen the Wholesome Power in My Heart?ต้องสั่งสมพละ 5 คือ สติ ปัญญา ศรัทธา สมาธิ วิริยะ โดยเฉพาะปัญญาซึ่งเป็นตัวช่วยให้ทุกอย่างง่ายขึ้น เพราะกุศลจะชี้นำในสิ่งที่ถูกต้องให้สะดวกสบาย ต่างจากอกุศลที่ชี้นำผิดจนทุกอย่างยากลำบากThe teacher answers that we must accumulate the five spiritual faculties — mindfulness, wisdom, faith, concentration, and effort — with wisdom being especially crucial, since it reveals the shortcuts that make everything easier, while unwholesomeness misguides us and makes everything harder.วิริยะ · ความเพียร · กุศล 7 ก.ค. 25697 Jul 2026ทำไมเวลาบอกบุญ บางคนร่วมทำ แต่บางคนไม่สนใจ?Why Do Some People Join in Making Merit While Others Aren't Interested?พระอาจารย์อธิบายว่าการเห็นบุญไม่เท่ากันเกิดจากธรรมชาติที่เข้าสิงใจคนละประเภท ทั้งความตระหนี่จากอกุศลและการไม่เห็นคุณเพราะขาดอินทรีย์ 5 พร้อมชี้ว่าเมื่อธรรมชาติเข้าสิงย่อมกลืนกินตัวตนเดิม แม้แต่พระเทวทัตผู้มีบุญมากก็ยังลืมความดีที่เคยประกอบPra Ajarn explains that people 'see' merit differently because different natures possess their minds — stinginess from the unwholesome side, or a failure to see its value from lacking the five faculties. He notes that when a nature takes over, it swallows one's former self — even Devadatta, for all his merit, forgot the goodness he had built.โทสะ · ใจ · อินทรีย์ 5 7 ก.ค. 25697 Jul 2026ทำบุญทันทีกับรอจนนาทีสุดท้าย อานิสงส์ต่างกันหรือไม่?Making Merit at Once vs. Waiting Until the Last Minute — Do They Differ in Result?พระอาจารย์อธิบายว่าคนที่ทำบุญทันทีเพราะอินทรีย์กุศลแก่กล้าสมบูรณ์ ส่วนคนที่ลังเลรอจนนาทีสุดท้ายเพราะกำลังของอินทรีย์แต่ละดวงยังน้อย ถูกนิวรณ์รบกวน จึงเหนี่ยวนำบุญได้ช้า ส่งผลให้ความสำเร็จในชีวิตล่าช้าตามไปด้วยPra Ajarn explains that those who make merit at once have mature, complete faculties, while those who hesitate until the last minute have faculties still weak in strength, disturbed by the hindrances, and so draw merit in slowly — which in turn makes their success in life come slowly too.ใจ · สมบัติหยาบ · หลุดพ้น 7 ก.ค. 25697 Jul 2026ในฐานะกัลยาณมิตร ควรมอบโอกาสดี ๆ แก่ผู้คนอย่างไร?As a Good Friend, How Should We Offer Others Good Opportunities?พระอาจารย์อธิบายว่าในฐานะกัลยาณมิตร ควรให้ผู้คนเข้าใจว่ากฎแห่งกรรมให้ผลตลอดเวลา และเมื่อประกอบเหตุแห่งบุญจนสำเร็จ ผังสำเร็จจะถูกผนึกไว้ในดวงบุญ จึงควรบอกบุญและชักชวนให้ผู้อื่นได้มีส่วนในบุญ ไม่ว่าจะมากหรือน้อย เพราะโอกาสดี ๆ ไม่ได้มีมาบ่อยPra Ajarn explains that as a good friend, we should help others understand that the law of karma bears fruit at every moment, and that when a cause of merit is completed, its 'blueprint of success' is sealed within the sphere of merit — so we should share news of merit and invite others to take part, however much or little, since good opportunities don't come often.กฎแห่งกรรม · ผังสำเร็จ · ศีล ดูคำสอนที่กล่าวถึง “วิริยะ” ทั้งหมด 131 เรื่อง →See all 131 teachings that speak of “วิริยะ” →