คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

ทำไมการไม่อยากได้อะไรเลย จึงทำให้เราได้ทุกสิ่งWhy Wanting Nothing Lets You Have Everything

วันจันทร์ที่ 17 สิงหาคม 2569Monday, 17 August 2026อ่าน ~5 นาที~3 min readหัวข้อ · จิตใจ อารมณ์ และการปล่อยวางTopic · Mind, Emotions & Letting Go ฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์อธิบายว่า อารมณ์ที่ไม่ติดข้องสิ่งใด ปล่อยวางทุกสิ่ง คือทางเข้าถึงความสุขภายในได้ง่ายที่สุด เพราะเมื่อใจไม่ยินดียินร้าย เจตสิกฝ่ายกุศลอย่างอโลภะและอโทสะก็จะตั้งขึ้นและเหนี่ยวนำบุญเข้ามา ทำให้ใจหลุดพ้นจากมิติที่หยาบไปสู่มิติที่ละเอียดกว่าทีละขั้นPhra Ajarn explains that a mind free of clinging — wanting and holding onto nothing — is the easiest gateway to inner happiness. When the mind stops reacting with liking or disliking, wholesome mental factors like non-greed and non-hatred arise and draw merit in, releasing the mind step by step into subtler, lighter states.

มีผู้ถามว่า เคยได้ยินคำสอนที่ว่า “ถ้าหากเราไม่อยากได้สิ่งใด เราจะได้ทุกสิ่ง” จึงขอให้พระอาจารย์ช่วยขยายความ

อารมณ์ที่ทำให้เข้าถึงความสุขภายในได้ง่าย

อารมณ์ที่ทำให้เข้าถึงความภายในได้ง่าย คือเวลาที่ไม่ติดข้องอะไรจริง ๆ ไม่อยากเอาอะไรเลย ไม่อยากได้อะไรเลย ใจเฉย ๆ อยากอยู่กับตัวเองเงียบ ๆ ลองเป็นดูบ้าง แล้วจะรู้สึกอารมณ์ดีทีเดียว อารมณ์แบบนี้ทำให้เราเข้าถึงความสุขภายในได้ง่ายที่สุด

ถ้าเรารู้สึกไม่อยากได้อะไรเลย ถ้าหากเราไม่อยากได้ในสิ่งใด เราจะได้ทุกสิ่งที่ต้องการซึ่งอยู่ภายในตัวเราเอง เป็นอารมณ์ความรู้สึกที่ปล่อยวางทุก ๆ สิ่ง

เจตสิกฝ่ายกุศลกับใจที่เป็นกลาง

อารมณ์ตรงนี้คือใจที่ไม่ยินดียินร้าย เป็นอารมณ์ของตัตมัชฌัตตา เมื่อเจตสิกอันเป็นตั้งขึ้น อย่างที่เคยเรียนมา คือ ไม่โลภ ไม่โกรธ ไม่ยินดียินร้าย แล้วก็ตัตมัชฌัตตาเจตสิกที่เข้าใจเป็นกลาง ๆ สมดุล ไม่ยินดียินร้ายกับสิ่งกระตุ้นเร้าของรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัสต่าง ๆ

เวลาใจไม่ติดข้องอะไร ใจก็หลุด ต้องมีที่วางใจเป็นกลาง ๆ และต้องมีทั้งและประกอบกัน เจโตคือการวางใจเป็นกลาง ๆ ต่อความรู้สึกของเจตสิกอันเป็นกุศลที่ตั้งขึ้น ประกอบกับที่ประกอบด้วยปัญญา เห็นทุกข์โทษภัยตามความเป็นจริง ผ่านตา หู จมูก ลิ้น ไปสู่รูป รส กลิ่น เสียง เห็นทุกข์โทษภัย รู้สึกถึงความน่าเบื่อของสิ่งเหล่านี้ ตรงนี้แหละที่ทำให้เรารู้สึกใจหลุดร่อน ไม่ติดข้องใด จากมิติที่หยาบไปสู่มิติที่ละเอียดกว่าได้

อารมณ์ที่ทำให้เข้าถึงตรงนี้ก็คือความรู้สึกที่ “ตรึง” ได้ คือสามารถตรึงกุศลให้อยู่กับใจ โดยที่ธรรมชาติฝ่ายอื่นไม่อาจแทรกแซงได้ ความสุขภายในอันเกิดจากความหลุดพ้นก็จะเกิดขึ้นทีละมิติ ทีละมิติ ตรงนี้แหละที่ทำให้เกิดความสุข คือพอใจหลุดรอดแล้ว ความสุขในญธาตุก็ไหลผ่าน ใจก็รับรู้ได้ถึงสภาวะแห่งความสบายกาย สบายใจ แต่ละมิติก็มีการหลุดพ้นจากมิติที่หยาบไปสู่มิติที่ละเอียดกว่า แม้ในทุก ๆ มิติก็ยังมีอยู่ทั้งนั้น แต่เมื่อไปสู่มิติที่ละเอียดขึ้น ใจก็สามารถรับรู้ถึงความสุขอันเกิดแต่บุญญธาตุที่ไหลผ่านได้มากขึ้น เป็นการหลุดพ้นไปสู่มิติที่ละเอียดกว่าในระดับที่มลทินเบาบางลง

เมื่อบุญไหลเข้า มลทินก็พยายามแทรกแซง

ท่านบอกว่า ถ้าหากเราไม่อยากได้สิ่งใด ไม่อยากได้ก็คืออโลภะ พออโลภะตั้งขึ้น ก็จะเหนี่ยวนำเอาบุญเข้ามา อโลภะ อ เป็นเจตสิกกลุ่มที่สาม คือ ได้แก่เจตสิกฝ่ายกุศลทั้งหมด 25 ดวง เช่น ศรัทธา สติ หิริ โอตตัปปะ อโลภะ อโทสะ ตัตมัชฌัตตาเจตสิก เมื่อจิตอันเป็นกุศลตั้งขึ้น เจตสิกก็จะตั้งขึ้นตาม พอตั้งขึ้นแล้วก็จะเหนี่ยวนำเอาบุญเข้ามา

แต่มลทินก็พยายามแทรกแซงเช่นกัน พยายามแทรกเข้ามาเป็นเจ้าเรือน อาศัยความไม่รู้ ความมืดบอด ความหลงลืมเป็นที่ตั้ง ยิ่งมลทินมาก ก็ยิ่งหลงลืมมาก แต่เมื่อเจตสิกฝ่ายกุศลเหนี่ยวนำบุญเข้ามาได้ ผลก็คือทำให้เรารู้สึกอารมณ์ดีขึ้น สบายใจขึ้น ปลอดโปร่งขึ้น

A student asked Phra Ajarn to expand on a teaching he had heard: “If we do not want to have anything, we will have everything.”

The State of Mind That Opens the Door to Inner Happiness

The feeling that makes inner happiness easy to reach is the moment the mind stops clinging to anything at all — truly not wanting to grasp anything, not wanting to gain anything. The mind is simply still. Try sitting quietly with yourself like that, and you will feel wonderfully at ease. That state opens the door to inner happiness most easily.

If we feel we do not want anything at all — if we do not want any particular thing — then we gain everything we actually need, because what we need is already within us. It is the feeling of letting go of everything.

Wholesome Mental Factors and an Even Mind

This state is a mind free of liking and disliking — the quality of tatramajjhattata (mental balance), one of s, or s, we have studied: (saddha), (), (hiri), moral fear (ottappa), (alobha), and non-hatred (adosa) — not y, not angry, not swayed by liking or disliking — together with tatramajjhattata, which keeps the mind balanced and even, unmoved by the pull of sights, tastes, smells, sounds, and touch.

When the mind stops clinging to anything, it is released. This calls for a that keeps the mind even, along with both () and panna ( through wisdom) working together. Cetovimutti means holding the mind level toward the wholesome feelings that arise, combined with a mind endowed with wisdom that sees, as it truly is, the suffering and danger in things — through eye, ear, nose, tongue, and body, out toward sights, tastes, smells, and sounds — sensing how wearisome all of it really is. This is exactly what lets the mind slip free, unattached to anything, released from a coarser dimension into a subtler one.

The feeling that carries us there is one that can “anchor” — it can hold what is wholesome in place within the mind, so that nothing else can slip in and disturb it. Inner happiness born of this release arises dimension by dimension. That release is exactly what gives rise to happiness: once the mind slips free, the happiness of (punnadhatu) flows through, and the mind senses a state of ease in both body and mind. Each dimension involves a release from something coarser into something subtler — even though every dimension still carries some trace of defilement, moving to a subtler dimension lets the mind sense more of the happiness flowing from merit, a release into a level where the defilements grow lighter.

As Merit Flows In, Defilement Tries to Interfere

He put it this way: if we do not want any particular thing, that not-wanting is itself alobha, non-greed. Once alobha arises, it draws merit in. Alobha and adosa belong to the third group of cetasikas, the sobhana, or beautiful, cetasikas — the wholesome mental factors, twenty-five in all — including faith, mindfulness, moral shame, moral fear, non-greed, non-hatred, and tatramajjhattata. When a wholesome state of mind arises, these cetasikas arise with it, and once they do, they draw merit in.

But defilement tries to interfere too — tries to slip in and take over as the “house-owner”, relying on not-knowing, darkness, and forgetfulness as its foothold; the more defilement there is, the more forgetfulness there is. Even so, when the wholesome cetasikas succeed in drawing merit in, the result is that our mood lightens — more at ease, clearer, more comfortable.