คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

พระโพธิสัตว์ผู้เจริญเมตตาธรรมจนได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ และสังคมในยุคที่ปราศจากสงครามThe Bodhisattva Who Became a Universal Monarch Through Loving-Kindness — and a Society Without War

วันอังคารที่ 5 สิงหาคม 2568Tuesday, 5 August 2025อ่าน ~20 นาที~10 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์สุรพงค์เล่าเรื่องพระโพธิสัตว์ในกาลก่อนที่เจริญเมตตาธรรมจนได้เข้าถึงฌานสมาบัติ ไปเกิดในพรหมโลก แล้วกลับมาเกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ พร้อมพรรณนาสังคมในยุคนั้นที่ผู้คนตั้งอยู่ในศีลธรรม ไม่มีความอัตคัดขัดสน เอื้อเฟื้อเกื้อกูลกัน จนสงครามไม่มีเลย พร้อมคำสอนเรื่องกายเวทนาจิตธรรมและการนำเจริญสมาธิภาวนาเต็มรูปแบบPhra Ajarn Suraphong tells of a Bodhisattva of old who cultivated loving-kindness to the point of reaching the jhānic attainments, was reborn in the Brahma realm, and then returned to become a Universal Monarch (Chakravartin) — describing a society where people lived by virtue, wanted for nothing, helped one another freely, and war simply did not exist. The talk also covers body, feeling, mind, and Dhamma, and leads a complete guided sit.

เหตุใดเราจึงต้องปฏิบัติธรรม

การปฏิบัตินี้มีความจำเป็นและสำคัญต่อทุกๆ ชีวิตอย่างยิ่ง เพราะเราอยู่ภายใต้การควบคุมของธรรมชาติ 3 ฝ่าย มีแต่ระบบธรรมเท่านั้นที่จะเกื้อกูลประโยชน์ ให้ ความถูกต้องและดีงาม ความเจริญแก่เรา เว้นจากกุศลแล้วระบบอื่นไม่อาจให้ความสุขความเจริญใดๆ ได้เลย หนำซ้ำยังก่อทุกข์โทษภัยเป็นอันมากแก่เรา หากระบบนั้นเป็นระบบ ในการที่จะดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรมนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านได้ตรัสสอนแก่พระภิกษุสงฆ์ไว้ว่า "ภิกษุทั้งหลาย เธอพึงชัดในกาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อขจัดอภิชฌาและโทมนัสของโลกให้สิ้นไป" เราจำเป็นต้องจดจำประโยคนี้ให้ขึ้นใจ

การกำหนด: หมายไว้ที่กายและที่ใจ

พระองค์ทรงตรัสสอนให้พระภิกษุสงฆ์กำหนดรู้ กำหนดคือการหมายไว้ การระบุการเจาะจง หมายไว้ตรงไหนใจจะไปอยู่ตรงนั้น ก็เอาใจไปใส่ไว้ตรงนั้น ระบุเจาะจง เมื่อเราระบุเจาะจง ใจจะไปรับรู้ จะถูกใส่ไว้ ณ ตำแหน่งตรงนั้น หมายไว้เพื่อที่จะรู้นั้น พระองค์ทรงให้ไว้ 2 ที่ คือกายกับใจ ในส่วนของกาย เราจำเป็นต้องกำหนดที่จะเข้าไปรับรู้ เช่น ที่ลมหายใจใน หรือกายส่วนหนึ่งส่วนใด ทั้งเนื้อทั้งตัว หรือที่ ก็ได้ ในส่วนของใจนั้น มีอยู่ 3 ที่ คือในส่วนของเวทนา จิต และธรรม

เวทนา: สุข ทุกข์ และอัพยากตะที่ต่างจากอุเบกขา

เวทนาคือชั้นนอกของใจ ชั้นแรกของใจ เมื่อธรรมชาติฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเข้าสิงจิต ใจย่อมรับรู้ถึงสภาวธรรมของธรรมชาตินั้น เช่น หากกุศลเป็นเจ้าเรือน เราจะรู้สึกสุขคือสบาย หากอกุศลเป็นเจ้าเรือน เราจะรู้สึกทุกข์คือสภาวะที่ต้องทนและทนได้ยาก แต่หากธรรมชาตินั้นเป็น เราจะรู้สึกเฉยๆ แต่การเฉยๆ ของอัพยากตะนั้นเป็นการเฉยๆ ที่จะว่าดีก็ไม่ใช่ จะว่าไม่ดีก็ไม่ใช่ มันแปลกๆ ซึ่งแตกต่างจากเฉยๆ ของอุเบกขา เฉยๆ ของอุเบกขานั้นเป็นการเฉยๆ ที่จะให้ใจสมดุล เป็นกลางๆ ไม่ยินดียินร้าย

จิต: การชิงช่วงชิงระหว่างกุศล อกุศล และอัพยากตะในเสี้ยววินาที

นอกจากเวทนาแล้วก็มีจิตคือความคิด ธรรมชาติฝ่ายใดเข้าสิงจิต ก็จะเอาดวงจิตของฝ่ายตนเข้ามาสิงซ้อนที่ใจของเรา เพื่อชี้นำให้กายมนุษย์นี้ถูกอัปเกรดขึ้น ความรู้สึกนึกคิดจะดีงามถูกต้องหรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับว่าธรรมชาติฝ่ายใดชิงช่วงชิงได้ในขณะนั้น เนื่องจากการชิงช่วงชิงนี้เร็วมาก เพียง 1 ใน 100 อนุวินาที 1 ในพัน 1 ในหมื่น 1 ในแสน 1 ในล้านอนุวินาที การสลับกลับไปกลับมาจึงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงดูเหมือนว่าธรรมชาติอันเป็นกุศล อกุศล อัพยากตะเกิดพร้อมๆ กัน แต่จริงๆ แล้วเกิดคนละเวลา เพียงแต่เร็วมากจนดูเหมือนพร้อมกัน

วัตถุประสงค์: ขจัดอภิชฌาโทมนัสด้วยตัตรมัชฌัตตตาเจตสิก

ในการเจริญนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้วัตถุประสงค์ไว้ว่าเพื่อขจัดอภิชฌาและโทมนัสของโลกให้สิ้นไป คือขจัดความดีใจและเสียใจ ที่ต้องขจัดก็เพราะอกุศลจะอาศัยความยินดียินร้ายหรือความดีใจเสียใจนี้มาเป็นประเด็นในการชี้นำให้เกิดความโลภและความโกรธพยาบาท เมื่อเรายินดีพอใจอยู่กับอารมณ์ใด อกุศลก็จะชี้นำให้มีความโลภในอารมณ์นั้น หากเราไม่พอใจ ก็จะชี้นำให้มีความขัดเคือง เพื่อที่เขาจะสามารถเหนี่ยวนำพลังงานอันเป็นบาปขึ้นมาได้

เมื่อเราละความยินดียินร้าย ความดีใจเสียใจ เราจะตั้งมั่นอยู่กับอารมณ์อันเป็นกุศลที่จำเป็นต้องใช้ในการขจัดสิ่งเหล่านี้ คือ อารมณ์อุเบกขา หรือตัตรมัชฌัตตตา ซึ่งเป็นเจตสิกที่ใกล้เคียงกับความเป็นอุเบกขา ให้เราวางใจเป็นกลางๆ ไม่ดีใจไม่เสียใจ เป็นพื้นฐานของอุเบกขาธรรม เมื่อวางใจเป็นกลางๆ ไม่ยินดียินร้ายแล้ว ใจจะสมดุล และรักษาความสมดุลอย่างต่อเนื่อง ความตั้งมั่นก็จะเกิดขึ้น เจตสิกดวงอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็น ศรัทธา ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิก รวมถึงหิริโอตตัปปะ อโลภะ อโทสะ อโมหะ ซึ่งเกิดพร้อมกับกุศลจิต จะช่วยกันเหนี่ยวนำพลังงานอันบริสุทธิ์คือบุญให้ไหลผ่านเข้ามาในกลางดวงสติอย่างต่อเนื่อง และจะกลั่นให้เจตสิกดวงอื่นๆ ที่มีกำลังอ่อน เช่น ความเบากายเบาใจ ความละมุนละไมของใจ ให้ชัดเจนขึ้น

วิธีนั่งสมาธิที่ศูนย์กลางกาย

เพียงแค่เรากำหนดรู้ให้รู้อยู่เสมอไม่เผลอ รู้ว่าเรารู้อะไร ดวงรู้คือดวงสติก็ตั้งขึ้น ดวงไม่รู้คือดวงก็ตกไป ดวงสติที่ตั้งขึ้นนี้ก็จะเหนี่ยวนำพลังงานอันบริสุทธิ์พร้อมสมบัติละเอียดและให้ไหลผ่านเข้ามาอย่างต่อเนื่อง เราสามารถกำหนดรู้กรรมฐานที่ตำแหน่งศูนย์กลางกาย ในระดับเดียวกับสะดือ ยกขึ้นมา 2 นิ้วมือ เมื่อกำหนดที่ศูนย์กลางกาย เส้น 2 เส้นจะปรากฏขึ้นตัดกันเป็นกากบาท เป็นที่ตั้งของดวงหรือที่จะปรากฏขึ้น แล้วเราก็ภาวนาไปเรื่อยๆ กำหนดรู้ไปเรื่อยๆ ให้ดวงรู้คือดวงสติตั้งขึ้น เมื่อดวงรู้ตั้งขึ้นแล้ว การรับรู้จะต้องเกิดขึ้น เราจะเอาสตินี้ไปรับรู้สิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เราหมายไว้ ดวงรู้เมื่อตั้งขึ้นแล้วก็จะเหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์ที่ชื่อว่าบุญให้ไหลผ่านในบริเวณนั้น ทำให้บริเวณนั้นใสสว่างขึ้น เมื่อเข้าสู่มิติภายใน สติจะเปลี่ยนเป็นโดยอัตโนมัติ รับรู้ถึงสภาวธรรมภายในอย่างต่อเนื่อง

กระแสธารแห่งบุญ และการหลุดพ้นจากมิติหยาบ

ดวงรู้คือดวงสตินำเอาพลังงานบริสุทธิ์เข้ามาพร้อมสมบัติละเอียดและผังสำเร็จ พลังงานบริสุทธิ์คือบุญนี้จะมาเกื้อกูลระบบกุศลธรรม ทำการกลั่นแก้ปรับปรุงธาตุธรรมในตัวเราให้สะอาดบริสุทธิ์ เมื่อบริสุทธิ์ก็จะหลุดพ้นจากเครื่องเหนี่ยวรั้งตรึงไว้อยู่กับมิติหยาบ หลุดพ้นไปสู่มิติที่ละเอียดกว่า เมื่อเราได้ปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลประโยชน์ใหญ่ให้เกิดขึ้นกับชีวิตเราแล้ว เราก็จะมาปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย

เจริญเมตตาธรรม แผ่ขยายไปทั่วโลกและจักรวาล

ให้เราตั้งความปรารถนาดีต่อผู้คนและสรรพสัตว์ ขอสรรพสัตว์ทั้งหลายที่เป็นเพื่อนทุกข์เกิดแก่เจ็บและตาย จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า ท่านที่มีทุกข์มากขอให้ทุกข์น้อย ที่มีทุกข์น้อยขอให้หมดทุกข์ ที่มีสุขน้อยขอให้มีสุขมาก ที่มีสุขมากแล้วขอให้มีสุขมากยิ่งๆ ขึ้นไป แล้วแผ่ขยายใจที่เปี่ยมด้วยนี้ ครอบคลุมบ้านเรือนที่พักอาศัยของเรา ขยายไปทั้งหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ประเทศ และประเทศเพื่อนบ้าน จนครอบคลุมไปทั้งโลก ให้โลกนี้เป็นโลกแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ขอชาวโลกและสรรพสัตว์ทั้งภุมมเทวา อากาศเทวา ชาวสวรรค์ทุกชั้นฟ้า พรหม อรูปพรหม รวมถึงสัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า แล้วแผ่ขยายต่อไปสู่บรรยากาศของจักรวาล ครอบคลุมดวงดาวน้อยใหญ่นับล้านดวง จนถึงหมื่นโลกธาตุแสนโกฏิจักรวาลอนันตจักรวาล ใจของเราเบิกบาน โล่งว่าง เบาสบาย ใสๆ เย็นๆ สะอาดบริสุทธิ์ ธรรมก็ส่องสว่างไปในกลางใจของผู้คนและสรรพสัตว์ ขจัดปฏิฆะความขัดเคืองให้มลายหายสิ้น ธรรมชาติเป็นกุศลก็ได้โอกาสสถิตเป็นเจ้าเรือน เหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์มาขับเคลื่อนระบบกุศลธรรม กลั่นแก้ปรับปรุงธาตุธรรมให้สว่างไสวใสสะอาดบริสุทธิ์ หลุดพ้นจากมิติหนึ่งไปสู่มิติหนึ่งอย่างต่อเนื่อง

เมตตาธรรมยังส่องสว่างกลั่นสรรพสิ่งทั้งหลายให้สะอาดบริสุทธิ์ ทั้งดิน น้ำ อากาศ ฟ้า เมฆหมอก ลำธาร แม่น้ำ ห้วยหนองคลองบึง ทะเลมหาสมุทร ภูเขาป่าไม้ ตลอดจนตึกรามบ้านช่องข้าวของเครื่องใช้ ให้สิ่งแวดล้อมเหมาะสมเกื้อกูลแก่การดำรงอยู่ของสรรพสัตว์ทั้งหลาย มีสิ่งดีงามมากมายเกิดขึ้นทุกครั้งที่เราเจริญเมตตาธรรม บุคคลใดผู้เกื้อกูลประโยชน์แก่โลกและจักรวาล บุคคลนั้นย่อมสามารถใช้สมบัติของโลกและจักรวาลได้

พระโพธิสัตว์ผู้เจริญเมตตาธรรมจนได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ

ดังเช่นพระโพธิสัตว์ในกาลก่อน เมื่อบังเกิดขึ้นบนโลก ท่านก็ได้เกื้อกูลประโยชน์ใหญ่ให้เกิดขึ้นแก่สรรพสัตว์ ทั้งผู้คน สรรพสัตว์ และสิ่งแวดล้อม ท่านได้กลั่นให้สิ่งเหล่านั้นสะอาดบริสุทธิ์ด้วยเมตตาธรรม ได้เกื้อกูลประโยชน์ตลอดจนสิ้นอายุขัยของท่าน จนได้เข้าถึงสมาบัติ เมื่อหลับตาลาโลกจึงได้บังเกิดในพรหมโลก ถึงซึ่งฐานะแห่งความเป็นท้าวมหาพรหมสูงสุดอันยาวนานในพรหมโลก เมื่อหมดอายุขัยจากพรหมโลก ก็ได้กลับมาเกิดบนโลกมนุษย์อีกวาระหนึ่ง ครั้งนี้ท่านได้ถึงฐานะแห่งความเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ สามารถใช้สมบัติของโลกและจักรวาลเพื่อเกื้อกูลประโยชน์แก่ผู้คนและสรรพสัตว์ ให้ดำรงอยู่อย่างเป็นสุข มีชีวิตดั่งชาวสวรรค์

สังคมในยุคของพระเจ้าจักรพรรดิ

ผู้คนในยุคนั้นตั้งอยู่ในธรรมอันงาม ไม่อัตคัดขัดสนใดๆ เลย ต่างเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่เกื้อกูลช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีจิตใจอันงาม สงครามจึงไม่มีเลย ดังนั้นเองให้เราหมั่นเจริญเมตตาธรรม

อุทิศส่วนบุญและการหลอมรวมกับบุญญธาตุ

รวมใจหยุดนิ่งในกลางความสว่างของเมตตาธรรม กระแสธารแห่งบุญก็ยังคงพรั่งพรูผุดผ่านในกลางความสว่างของเมตตาธรรมอย่างต่อเนื่อง แล้วอุทิศส่วนแห่งบุญนี้ให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย ได้มีส่วนแห่งบุญที่เราได้ตั้งใจกระทำไว้ดีแล้วนี้ จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า แล้วเรารวมใจหยุดนิ่งไปในกลางกระแสธารแห่งบุญที่พรั่งพรูผุดผ่านอย่างต่อเนื่อง รวมใจหยุดนิ่งไปในกลางความสุขกลางความบริสุทธิ์ของบุญญธาตุ รวมใจหยุดนิ่งไปในกลางของพระรัตนตรัย กลางพุทธรัตนะ กลางธรรมรัตนะ กลางสังฆรัตนะ หลอมรวมเรากับท่านให้เป็นเอกภาพเดียวกัน เราเป็นองค์พระ องค์พระเป็นตัวเรา

ในทุกๆ วัน หลังจากที่เราเสร็จภารกิจหน้าที่การงานแล้ว เราก็มาเจริญภาวนาและเจริญเมตตาธรรมเกื้อกูลแก่ตัวเราและผู้คนสรรพสัตว์ แล้วเราก็หลอมรวมกายวาจาใจของเราให้ใสสะอาดบริสุทธิ์ เป็นอันหนึ่งเดียวกับบุญญธาตุ แล้วหลอมรวมเรากับพระรัตนตรัยให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ให้เราตระหนักซาบซึ้งถึงคุณงามความดีอันไม่มีประมาณของพระรัตนตรัยที่เกื้อกูลเราตลอดเวลา ทั้งวันทั้งคืน ไม่ว่าเราจะหลับ ตื่น ยืน เดิน นั่ง นอน พระรัตนตรัยนี้ไม่เคยหยุดหย่อนคอยดูแลกลั่นแก้ไข เหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์คือบุญให้ไหลผ่านเข้ามาในกายในใจของเราให้บริสุทธิ์หลุดพ้น สิ่งเดียวที่ท่านต้องการคือให้เรารวมกับท่านให้เป็นเอกภาพเดียวกัน เพื่อจะได้เกื้อกูลแก่เราได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

หลอมรวมกับครูบาอาจารย์และพระนิพพาน

รวมใจหยุดนิ่งไปในกลางของมหาปูชนียาจารย์ หยุดนิ่งไปในกลางกายธรรมสุดละเอียดของพระเดชพระคุณหลวงปู่ หยุดนิ่งไปในกลางกายธรรมสุดละเอียดของพระเดชพระคุณหลวงพ่อ และหยุดนิ่งไปในกลางกายธรรมสุดละเอียดของคุณยายอาจารย์ เมื่อเราระลึกถึงท่าน เราจะปรากฏใสสว่างในกลางท่าน ท่านจะปรากฏใสสว่างในกลางตัวเรา อีกทั้งเราและท่านจะปรากฏสว่างในกลางของพระนิพพาน กลางของผู้รู้ผู้มีอานุภาพอันไม่มีประมาณนับอสงไขยพระองค์ไม่ถ้วน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านก็เอาสรรพสัตว์ไว้ในกลางของท่านอยู่แล้ว สรรพสัตว์เหล่าใดดำรงอยู่ในคุณงามความดีอันเป็นสากล กระแสธารแห่งบุญก็จะไหลผ่านอย่างต่อเนื่อง ปรากฏสว่างในกลางของพระนิพพานเช่นเดียวกับเราในขณะนี้ พระนิพพานก็จะเอาบุญธาตุที่ไหลผ่านนี้มากลั่นแก้ไขปรับปรุงธาตุธรรมในตัวเราและสรรพสัตว์ให้สว่างไสวใสสะอาดบริสุทธิ์ เชื่อมสายบุญสายสมบัติและการแก้ไขทางล่วงหน้า ให้เราดำรงชีวิตเก็บเกี่ยวความสุขความสำเร็จสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องและดีงามได้อย่างง่ายๆ

อธิษฐานจิตตั้งผังสำเร็จ และคำอธิษฐานปิดท้าย

ในขณะที่ท่านกำลังเกื้อกูลประโยชน์ให้กับเรา เราก็มาอธิษฐานจิตตั้งผังสำเร็จให้ติดไปในกลางดวงบุญอันสว่างไสว ตลอดเส้นทางการสร้างบารมีของเรา ให้ชีวิตเปลี่ยนไปด้วยความรู้คู่ความสุขและความบริสุทธิ์ ทั้งความสำเร็จสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องและดีงาม กราบขอพรขอบุญบารมี รัศมี กำลัง ฤทธิ์ อำนาจ สิทธิเฉียบขาดของพระนิพพานทั่วธาตุทั่วธรรม อีกทั้งขอบารมีธรรมของพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพ่อ คุณยายอาจารย์ ขอบุญบารมีทั้งหลายเหล่านี้จงประมวลรวมกับบุญบารมีที่พวกเราได้ตั้งใจสั่งสมดีแล้วตั้งแต่ปฐมชาติ ให้เป็นบุญศักดิ์สิทธิ์มีฤทธิ์มีเดชมีอานุภาพ ให้เราหลุดพ้นจากวิบัติบาป วิบากกรรม วิบากมาร อุปสรรคต่างๆ ให้โลภะ โทสะ โมหะ ราคะ อวิชชา ทิฏฐิ ตัณหา อุปาทาน สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ ให้มีดวงตาเห็นธรรม เข้าถึงและแทงตลอดใน สำเร็จวิชชา 3 วิชชา 8 อภิญญา 6 ปฏิสัมภิทา 4 วิโมกข์ 8 และจรณะ 15 ครบถ้วนทุกประการ

ขอให้มีสุขภาพพลานามัยแข็งแรงสมบูรณ์ มีอายุยืนยาว ได้สร้างบุญสร้างบารมีตลอดชีวิต มุ่งตรงต่อหนทางพระนิพพานสู่ที่สุดแห่งธรรม เมื่อถึงคราวหลับตาลาโลก ขอให้ได้บังเกิดในสวรรค์ชั้นดุสิตบวรบรมโพธิสัตว์ เมื่อกลับลงมาสร้างบารมีในโลกมนุษย์ ขอให้เกิดในครอบครัวสัมมาทิฏฐิ ครอบครัวแก้ว ครอบครัวธรรมกาย ให้มีดวงบุญศักดิ์สิทธิ์ ระลึกชาติได้ตั้งแต่เกิด และได้ศึกษาวิชชาธรรมกายอย่างถูกต้องตรงตามความเป็นจริงไปกับหลวงปู่ หลวงพ่อ คุณยาย ตั้งแต่เยาว์วัยตลอดจนสิ้นอายุขัย บาปอกุศลใดที่ได้ประพฤติผิดพลาดพลั้งเผลอในอดีต ขอให้เป็น บุญกุศลใดที่ได้ตั้งใจสั่งสมไว้ดีแล้ว ขอให้ส่งผลตลอดต่อเนื่อง ขอความปรารถนาดีงามทั้งปวงนี้จงเป็นผลสำเร็จแก่พวกเราทั้งหลาย ด้วยอานุภาพอันไม่มีประมาณขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ ขอจงสมความปรารถนาทุกประการเทอญ

Why We Must Practice

Practicing the is essential and vitally important to every life, because we live under the control of three forces of nature. Only system benefits us — , , , rightness, goodness, and progress. Any other system offers no happiness or progress and, worse, brings much suffering and harm, if that force is unwholesome. To abide with the wholesome system, the Lord Buddha taught the assembly of monks: "Monks, you should clearly determine and know body, feeling, mind, and mental phenomena, in order to remove covetousness and grief regarding the world." We need to hold this sentence firmly in mind.

Determining: Fixing Attention on the Body and on the Mind

The Buddha taught the monastic assembly to determine — to mark, to specify, to fix. Wherever we mark, the mind goes there; we place the mind there and specify it. When we specify, the mind receives and is set exactly at that position. He gave two places to fix this determination: body and mind. For the body, we fix our attention somewhere to perceive — such as the breath in , some part of the body, the whole body, or at . For the mind, there are three: feeling, mind (thought), and Dhamma (mental phenomena).

Feeling: Pleasure, Suffering, and the Indeterminate — Different From Equanimity

Feeling is the outer layer of the mind, its very first layer. When any force possesses the mind, the heart perceives that force's quality. If wholesomeness holds the seat, we feel pleasure, ease. If unwholesomeness holds the seat, we feel suffering — a state that must be endured, hard to endure. But if the force is indeterminate (), we feel a strange neutrality — not quite good, not quite bad — different from the neutrality of equanimity, which balances the mind, free of liking and disliking.

Mind: The Split-Second Contest Between Wholesome, Unwholesome, and Indeterminate

Beyond feeling, there is mind — thought. Whichever force possesses the mind brings its own consciousness to overlay our heart, upgrading — or degrading — the human mind accordingly. Whether our thoughts and feelings turn out right or wrong depends on which force wins that moment's contest. This contest happens astonishingly fast — within a hundredth, a thousandth, a ten-thousandth, a hundred-thousandth, even a millionth of a second — switching back and forth continuously. That is why wholesome, unwholesome, and indeterminate states seem to arise simultaneously, when in fact they occur at different instants, simply too fast to distinguish.

The Purpose: Removing Covetousness and Grief Through Tatramajjhattatā

In cultivating , the Buddha gave the purpose: to eliminate covetousness and grief regarding the world — to remove delight and sorrow. These must be removed because force uses liking and disliking, delight and sorrow, as the very lever to provoke greed and anger. When we take delight in some object, the unwholesome force steers us toward greed for it; when we're displeased, it steers us toward irritation — all so it can draw in energy that is demeritorious.

When we let go of liking and disliking, of delight and sorrow, we settle instead into the wholesome state needed to remove them: equanimity, or the tatramajjhattatā, which closely resembles equanimity and is its foundation. Keeping the mind neutral — neither pleased nor displeased — brings balance, and sustaining that balance continuously brings steadiness. Other mental factors — , faith, tatramajjhattatā, along with conscience, shame of wrongdoing, non-greed, non-hatred, non-delusion — all arising together with a wholesome mind, work together to draw pure merit-energy flowing continuously into the sphere of mindfulness, refining the weaker mental factors, such as lightness of body and mind and gentle suppleness, into greater clarity.

How to Sit: Meditating at the Center of the Body

Simply by determining and knowing, continuously aware, aware of what we're aware of, the sphere of knowing — — arises, and the sphere of not-knowing — avijjā — falls away. Once arisen, sati draws pure energy, together with refined treasures and the wish-fulfilling pattern, flowing in continuously. We can fix our meditation at the center of the body — level with the navel, two finger-widths up. When we settle there, two lines appear, crossing to form an X, the seat where a sphere or a crystal Buddha image will appear. We then recite "Sammā Arahaṃ" continuously, determining and knowing, letting the sphere of knowing arise. Once it arises, perception must follow — we direct sati to perceive whatever we have marked. Once arisen, the sphere of knowing draws the pure energy called merit to flow through that area, making it bright and clear. As we enter the inner dimension, sati automatically transforms into , perceiving the inner states continuously.

The Stream of Merit and Liberation From Coarse Dimensions

The sphere of knowing draws in pure energy together with refined treasures and the wish-fulfilling pattern. This pure energy, merit, sustains the wholesome system, refining and purifying the elements within us. As purity increases, we are freed from what binds and tethers us to coarse dimensions, liberated into finer ones. Once we have practiced for the great benefit of our own life, we move on to practice for the benefit of all beings.

Radiating Loving-Kindness Across the World and the Universe

Let us wish well for all people and beings: may all beings, our companions in birth, aging, sickness, and death, be free from suffering and find happiness everywhere. May those with much suffering have less; those with little suffering be free of it; those with little happiness have more; those already happy grow even happier. Then let the mind, imbued with this , expand to cover our home, our village, sub-district, district, province, our country and neighboring countries, until it covers the whole world, making it a crystal world — radiant, cool, clean, pure. May the people of the world and all beings — earth-bound devas, sky devas, celestial beings of every heaven, Brahmas, formless Brahmas, and even hell-beings, hungry ghosts, and animals — be free from suffering and find happiness everywhere. Extend further, covering countless stars out to the boundless universe. Our hearts open, light, at ease — clear, cool, clean, pure. Loving-kindness shines within the hearts of people and beings, dispelling resentment and irritation entirely; wholesome nature takes up residence, drawing pure energy to refine the elements, freeing beings continuously from one dimension to a finer one.

Loving-kindness also purifies all things — earth, water, air, sky, clouds and mist, streams, rivers, ponds, canals, seas and oceans, mountains and forests, and buildings and belongings — making the environment fit for the dwelling of all beings. Much good arises every time we cultivate loving-kindness. Whoever benefits the world and the universe can draw on the treasures of the world and the universe in turn.

The Bodhisattva Who Became a Universal Monarch

So it was with a Bodhisattva of old. Born into the world, he benefited beings greatly — people, animals, and the environment alike — purifying them through loving-kindness, sustaining this benefit until the end of his life, reaching the jhānic attainments. When he closed his eyes and left the world, he was born into the Brahma realm, attaining the highest status of Great Brahma for a very long span there. When that life in the Brahma realm ended, he returned to be born in the human world once more — this time attaining the status of a Universal Monarch (Chakravartin), able to use the treasures of the world and the universe to benefit people and beings, so they lived at ease, in happiness, like the inhabitants of heaven.

The Society of That Era

The people of that time abided in fine moral . There was no destitution or want of any kind. They were generous and helped one another freely, their hearts filled with goodness — and so, war simply did not exist. Let us therefore cultivate loving-kindness diligently.

Dedicating Merit and Merging With the Pure Element of Merit

Settling, still, within the brightness of loving-kindness, the stream of merit continues pouring in within its radiance. We dedicate this merit to all beings, that they share in what we have rightly performed and be free from suffering, finding happiness everywhere. We settle, still, within the stream of merit as it continues to pour in, within the happiness and purity of the merit-element, settling into the center of the Triple Gem — the Buddha-jewel, the Dhamma-jewel, the Saṅgha-jewel — merging with them as one. We are the crystal Buddha image; the crystal Buddha image is us.

Every day, after finishing our duties, we come to meditate and cultivate loving-kindness for the benefit of ourselves and all beings, then merge our body, speech, and mind, made clear and pure, as one with the pure merit-element, and merge ourselves with the Triple Gem as one. Let us recognize with deep gratitude the boundless goodness of the Triple Gem, which supports us at every moment, day and night, whether we are asleep, awake, standing, walking, sitting, or lying down — never ceasing to watch over, refine, and draw pure merit-energy to flow through our body and mind toward purity and liberation. The one thing they ask of us is that we merge with them as one, so they can support us to the fullest.

Merging With Our Teachers and With Nibbāna

Settle, still, into the center of our Great Teachers — into the finest Dhamma-body of our late Grand Master, of our Great Teacher, and of Khun Yay Āchān. As we recall them, we appear radiant within them, and they appear radiant within us; together we appear radiant within the center of Nibbāna — the center of the knowers whose power is beyond measure, uncountable as the sands. The Fully Enlightened Buddha already holds all beings within him. Whoever abides in universal goodness has the stream of merit flow through them continuously, appearing radiant within the center of Nibbāna, just as it does for us now. Nibbāna draws that flowing merit-element to refine the elements within us and all beings, connecting the thread of merit and fortune and adjusting the path ahead, so that we may live and reap happiness, success, and fulfillment easily.

Setting the Wish-Fulfilling Intention and the Closing Dedication

As they benefit us, let us make our resolve, setting the wish-fulfilling intention fixed within this radiant sphere of merit, to accompany us throughout our path of accumulating perfections — that our lives be transformed by knowledge together with happiness and purity, and complete with success and fulfillment in everything right and good. We pay respect and ask for the blessing, radiance, power, and authority of Nibbāna throughout all elements and all Dhamma, and for the blessings of our late Grand Master, Great Teacher, and Khun Yay Āchān — may this merit combine with the merit we have sincerely accumulated since our first existence, becoming sacred and potent, purifying our body, speech, mind, and every element, freeing us from calamity, sin, the results of past kamma, and every obstacle; may greed, hatred, delusion, lust, , wrong view, craving, and clinging be entirely extinguished; may we gain the Dhamma-eye and fully penetrate the knowledge of the Dhamma-body, attaining the three knowledges, the eight knowledges, the six higher powers, the four analytical s, the eight liberations, and the fifteen conducts, in full.

May we have strong health and long life to accumulate merit and perfections throughout our lives, resolve unfailing, directed straight toward Nibbāna. Wherever we travel, may we meet only good fortune and safety. When the time comes to close our eyes and leave this world, may we be born in the Tusita Heaven, in the special realm of Bodhisattvas-to-be; and returning to build perfections in the human world, may we be born into a family of right view, a crystal family, a Dhamma-body family, studying the knowledge of the Dhamma-body correctly and truthfully from youth to the end of our lives. May any unwholesome kamma from the past be forgiven, and may all merit sincerely accumulated bear fruit continuously; may all these good wishes be fulfilled, by the boundless power of every Fully Enlightened Buddha. May it be so.