คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

แสงก่อนถึงปฐมมรรค: เชื่อได้แค่นิมิต ยังไม่ใช่ของจริงLight Before the First Path: Still Just a Meditation Image, Not Yet the Real Thing

วันศุกร์ที่ 1 พฤษภาคม 2569Friday, 1 May 2026อ่าน ~24 นาที~14 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

คำสอนสามนัยยะของสัมมาสติ พร้อมข้อควรระวังสำคัญว่า ความสว่างหรือนิมิตใดๆ ที่ปรากฏก่อนเข้าสู่ปฐมมรรคยังถือเป็นเพียงนิมิต ยังไม่อาจเชื่อถือหรือรับรองได้ว่าถูกต้อง มีเพียงการเข้าสู่ปฐมมรรคเท่านั้นที่นำมาซึ่งการคุ้มครองอัตโนมัติจากระบบกุศลธรรมอย่างแท้จริง ปิดท้ายด้วยเมตตาภาวนาและอุทิศบุญTeaching the three layers of meaning in right mindfulness, with an important caution: any brightness or meditation image that appears before actually reaching the first path (patthamamagga) remains only a nimitta — it cannot yet be trusted or confirmed as correct. Only entering the first path itself brings the true, automatic protection of the wholesome system. Closes with metta radiation and merit dedication.

เหตุผลที่ต้องปฏิบัติธรรม: ธรรมชาติสามฝ่าย

การปฏิบัตินี้มีความจำเป็นและสำคัญต่อทุกๆ ชีวิตอย่างยิ่ง เพราะเราอยู่ภายใต้การควบคุมของธรรมชาติทั้ง 3 ฝ่าย มีแต่ธรรมชาติเป็นเท่านั้นที่จะให้ความเข้าใจ ให้คุณประโยชน์ ให้ความสำเร็จความสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องและดีงามแก่เรา เพราะธรรมชาติอันเป็นกุศลนั้นมีพระรัตนตรัยเป็นผู้ดูแลระบบ มีพระนิพพานอยู่เบื้องหลัง ส่วนธรรมชาติฝ่ายอื่นนั้นล้วนไม่ให้คุณไม่ให้ประโยชน์ใดๆ หนำซ้ำยังก่อทุกข์โทษภัยเป็นอันมากหากเป็นระบบธรรม ดังนั้นเราจึงมีความจำเป็นต้องเรียนรู้ทำความเข้าใจและฝึกฝนที่จะดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรม

หัวใจสัมมาสติ: สามนัยยะของประโยคสำคัญ

ในการดำรงอยู่กับระบบกุศลธรรมนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านได้ตรัสสอนไว้ว่า "ภิกษุทั้งหลาย เธอพึงชัดในกาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อขจัดอภิชฌาและโทมนัสของโลกให้สิ้นไป" ประโยคนี้เป็นประโยคสำคัญที่สามารถเปลี่ยนปุถุชนคนธรรมดาให้เป็นอริยชนได้ เราจึงมีความจำเป็นต้องจดจำให้ขึ้นใจ แล้วทำความเข้าใจในเนื้อหาสาระรวมถึงนัยยะสำคัญของประโยคนี้ ซึ่งมีนัยยะสำคัญอยู่ 3 ส่วน

นัยยะที่หนึ่ง: การกำหนดคือการหมายไว้ที่ใจ

นัยยะที่หนึ่งคือ การดำรงอยู่กับธรรมชาติเป็นกุศลนั้นจำเป็นต้องกำหนดเพื่อเข้าไปรู้ การกำหนดคือการระบุ การเจาะจง หรือการหมายไว้ หมายไว้ตรงไหน เจาะจงตรงไหน ระบุตรงไหน ใจจะถูกใส่ไว้ตรงนั้น เราจะเข้าไปรู้ที่ใจ เพราะธรรมทั้งปวงเกิดได้ที่เดียวคือที่ใจ ไม่ว่าธรรมนั้นจะเป็นกุศล อกุศล หรือก็ตาม ไม่อาจเกิดที่อื่นได้เลย

เมื่อเรากำหนดรู้ ดวงรู้คือดวงซึ่งเป็นดวงของกุศล มีลักษณะเป็นดวงกลมใสสว่าง เมื่อกุศลตั้งขึ้น สติย่อมตั้งขึ้นพร้อมๆ กัน สติจะทำให้เรารู้เนื้อรู้ตัว ระลึกรู้ระลึกได้ในสภาวธรรมต่างๆ ที่ปรากฏขึ้น ในขณะเดียวกัน ดวงสติจะเหนี่ยวนำเอาพลังงานบริสุทธิ์คือบุญให้ไหลผ่านเข้ามาในกลางความสว่างของดวงรู้ดวงสตินี้อย่างต่อเนื่อง พลังงานบริสุทธิ์นี้ก็จะไปขับเคลื่อนระบบกุศลธรรม ทำการกลั่นแก้ไขปรับปรุงธาตุธรรมให้สะอาดบริสุทธิ์ โดยขจัดมลทินสิ่งสกปรกอันเป็นตัวก่อปัญหาและอุปสรรค เมื่อระบบกุศลธรรมชำระมลทินให้หมดไป สิ่งเหนี่ยวรั้งตรึงไว้กับมิติหยาบๆ ก็หมดไป ใจจะหลุดพ้นและมิติที่ละเอียดกว่าก็จะดึงดูดเข้าไป

นัยยะที่สอง: กฎไตรลักษณ์และการทำงานของธรรมชาติสามฝ่าย

นัยยะที่สองคือ พระองค์ทรงสอนให้เรากำหนดรู้ในกายเวทนาจิตและธรรม ก็เพราะเป็นผลอันเนื่องจาก คือธรรมชาติ 3 ลักษณะที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ได้แก่ กุสลาธัมมา อกุสลาธัมมา และอัพยากตาธัมมา ธรรมชาติทั้งสามนี้ต่างชิงช่วงชิงกันเพื่อเข้ามาเป็นเจ้าเรือนของใจเรา เมื่อธรรมชาติใดเป็นเจ้าเรือนได้ ก็จะเอากายเวทนาจิตธรรมของฝ่ายนั้นมาซ้อนที่ใจ เพื่อควบคุมกายเวทนาจิตธรรมของมนุษย์ และเหนี่ยวนำพลังงานเข้ามาขับเคลื่อนระบบของตนให้สัดส่วนเพิ่มขึ้น

หากกุศลเป็นเจ้าเรือน กายของเขาก็จะมาซ้อนทำให้กายมนุษย์สุภาพเรียบร้อยมีมารยาทสงบ เวทนาก็จะรู้สึกสุขสบาย ส่วนจิตและธรรมความรู้สึกนึกคิดก็จะดีงาม มีเหตุผลและหลักการที่ถูกต้อง อันเป็นไปเพื่อยกจิตยกใจของเราให้สูงส่งดีงามขึ้น ในขณะเดียวกันกระแสธารแห่งบุญก็จะถูกเหนี่ยวนำไหลผ่านเข้ามาในกลางความสว่างของเจตสิกฝ่ายกุศล มากลั่นชำระธาตุธรรมให้บริสุทธิ์ ขจัดมลทินเครื่องเศร้าหมองประจำมิติ ทำความบริสุทธิ์หลุดพ้นให้เกิดขึ้น

แต่หากอกุศลเป็นเจ้าเรือน เพราะมีความละเอียดกว่าจึงชิงช่วงชิงเข้ามาได้ก่อน ก็จะเอากายเวทนาจิตธรรมของอกุศลซึ่งประกอบด้วยโลภะโทสะโมหะราคะเข้ามาสิงซ้อน จิตก็เป็นจิตฝ่ายต่ำกว่ากายมนุษย์หยาบ เช่นกายสัมภเวสี สัตว์เดรัจฉาน อสุรกาย สัตว์นรก เมื่อเข้ามาสิงได้ก็เหนี่ยวนำเอาพลังงานอันเป็นบาปเข้ามา ทำให้พฤติกรรมของกายมนุษย์หยาบกระด้างโดยอัตโนมัติ เวทนาก็เป็นทุกข์ต้องทนและทนได้ยาก ส่วนจิตและธรรมก็ทำให้เราอินไปในความคิดที่ไม่ดีของเขา หากเรายอมรับก็จะถูกจองจำในมิติของเขา

ส่วนธรรมชาติฝ่ายอัพยากตะนั้น เมื่อมีความละเอียดกว่าและสามารถชิงช่วงชิงเข้ามาเป็นเจ้าเรือนได้ ก็จะควบคุมให้ชีวิตไม่มีทุกข์โทษภัย แต่ก็ไม่มีแก่นสาระอะไรเลย ใจล่องลอยหาที่ตั้งไม่ได้ ชีวิตวันๆ ก็มีแต่ความสุรุ่ยสุร่าย เราจะเข้าใจกลไกนี้ได้ก็ต่อเมื่อมากำหนดรู้ที่กายเวทนาจิตและธรรมเท่านั้น

นัยยะที่สาม: ขจัดอภิชฌาและโทมนัสด้วยสันโดษและอุเบกขา

นัยยะที่สามคือส่วนขจัดอภิชฌาและโทมนัสของโลกให้สิ้นไป เพราะเราอยู่ภายใต้ การประกอบเหตุในอดีตของเรามีผลส่งผลในปัจจุบันแต่ละขณะ ผลแห่งกุศลชี้นำก็ให้เราได้ประกอบเหตุแห่งคุณงามความดี แต่เพราะการประกอบเหตุแห่งความดีงามในอดีตของเรานั้นจำกัด ผลก็ได้แค่นั้น แต่เพราะเราไม่พอใจอยากได้เยอะๆ อกุศลก็จะแทรกแซงยื่นข้อเสนอให้ ซึ่งอกุศลรู้อยู่แล้วว่าเป็นไปเพื่อทำร้ายทำลายเรา แต่เพราะความโลภเราจึงอยากเสี่ยง ในที่สุดก็ติดกับของเขาอยู่ดี

พระองค์จึงสอนให้ขจัดอภิชฌา คือความยินดีอันเป็นไปเพื่อความโลภ (อภิชฌาไม่ใช่) หากเราดำรงอยู่ในความก็จะเป็นสุข ส่วนโทมนัสนั้นเป็นผลอันเกิดจากความผิดพลาดในอดีตของเราที่เกิดจากการชี้นำของอกุศล อกุศลก็จะเอาความเสียใจนั้นมาเป็นประเด็นให้โทษคนอื่นทั้งที่ตัวเป็นผู้ชี้นำ ก่อให้เกิดความขัดเคืองและอาฆาตพยาบาท

พระองค์จึงสอนให้เราดำรงชีวิตโดยขจัดอภิชฌาและโทมนัสของโลกให้สิ้นไป ด้วยการดำรงอยู่กับความสันโดษและอุเบกขา สันโดษคือความยินดีพอใจในสิ่งที่เรามีเราเป็น อุเบกขาคือวางใจเป็นกลางๆ สุขก็รู้ว่าสุข ทุกข์ก็รู้ว่าทุกข์ ไม่ยินดียินร้ายจนเกินไป เมื่อเป็นเช่นนี้ เจตสิกคืออโลภะ อโทสะ รวมถึงตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกก็จะตั้งขึ้น สามารถเหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์มาชำระสะสาง ทำให้เจตสิกอีก 12 ดวงที่มีความละเอียดสามารถแสดงผล เช่น กายและจิตปัสสัทธิ ที่ทำให้กายและจิตสงบไม่กระสับกระส่าย เบา ไม่แข็งกระด้าง ควรแก่การงาน คล่องแคล่ว และซื่อตรง อันเป็นผลต่อการเข้าถึงปฐมฌาน

สัมมาอะระหัง: นามสภาวะและรูปสภาวะที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7

เมื่อเราทราบกลไกนี้แล้ว การทำงานทางใจก็ง่าย โลกมี 2 โลก คือโลกภายในกับโลกภายนอก เป้าหมายของโลกภายในคือและปัญญาวิมุตติที่นำเราไปสู่มรรคผลนิพพานได้ ซึ่งอาศัยและคู่กัน ครูบาอาจารย์สอนให้วางใจไว้ที่ ซึ่งเป็นตำแหน่งสำคัญอย่างยิ่ง เป็นปากประตูที่นำไปสู่พระนิพพาน เรากำหนดตรงไหน หมายไว้ตรงไหน ใจก็จะถูกใส่ไว้ตรงนั้น ดวงรู้คือดวงสติก็ตั้งขึ้นตรงนั้น การเหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์ก็จะมาชำระตรงนั้นให้สะอาดบริสุทธิ์ก่อน เมื่อขจัดและธาตุปิดธาตุบังของตำแหน่งนั้นหมดไป แสงสว่างก็จะเกิดขึ้น ดวงใสสว่างก็จะตามมา ก็จะลอยเลื่อนขึ้นมาจากฐานที่ 6 มาฐานที่ 7 แล้วดึงดูดใจเราเข้าไปสู่ดวงธรรมภายใน

ตำแหน่งศูนย์กลางกายฐานที่ 7 นี้ต้องมีเครื่องหมาย เราจึงอาศัยบริกรรมภาวนาและบริกรรมนิมิตเป็นเครื่องหมาย เมื่อเราภาวนา "" คือการกำหนดนามสภาวะ ซึ่งเป็นชื่อที่เรียกตามคุณสมบัติ สัมมาอรหังคือพระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบปฏิบัติอันเป็นไปเพื่อไกลจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง เมื่อเราเอ่ยนามท่าน คุณสมบัติของท่านคือพระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระมหากรุณาธิคุณ ซึ่งบริสุทธิ์บริบูรณ์ด้วยอธิศีลอธิจิตอธิปัญญา ทั้งวิมุตติและวิมุตติญาณทัสสนะ

เมื่อเราเอ่ยนามท่าน รูปสภาวะของท่านจะปรากฏขึ้นที่ใจ เพราะธรรมทั้งปวงเกิดได้ที่เดียวคือที่ใจ มีลักษณะเป็นแก้วใสสะอาดบริสุทธิ์ แม้ตากายมนุษย์จะมองไม่เห็น ท่านจึงให้เราอาศัยนิมิตองค์พระเป็นตัวแทนไปก่อน องค์แก้วใสสะอาดบริสุทธิ์ มีชีวิตจิตใจยิ้มได้พูดได้คุยได้ ใสเป็นแก้วเป็นเพชร สถิตอยู่บนแผ่นภายในดวงธรรมที่เต็มรอบหน้าตัก บางเบาใสสะอาดบริสุทธิ์ ปรากฏขึ้นจากจุดเล็กใสกลางกายขยายขึ้นมา

หลอมรวมกายใจเป็นเอกภาพเดียวกับองค์พระ

เมื่อท่านปรากฏขึ้น ท่านก็เกื้อกูลประโยชน์แก่เรา เอาธาตุธรรมดินน้ำลมไฟอากาศธาตุของเรามากลั่นให้ใสสะอาดบริสุทธิ์ ขจัดมลทินเครื่องเศร้าหมองให้กับเรา สิ่งที่ท่านปรารถนาคือให้เรากับท่านเป็นเอกภาพเดียวกัน เพราะจะทำให้ท่านสามารถช่วยเหลือเราได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เมื่อเราหลอมรวมกับท่าน ท่านก็จะนำพาเราบริสุทธิ์หลุดพ้น เราเป็นองค์พระ องค์พระเป็นตัวเรา ทั้งเนื้อทั้งตัวเราตั้งแต่ศีรษะใบหน้าแก้มบ่าไหล่แขนลำตัวถึงปลายเท้าล้วนเป็นองค์พระธรรมกายแก้วใสสะอาดบริสุทธิ์

เมื่อเราหลอมรวมกับท่านแล้ว ท่านก็ขยายใหญ่โตกว้างขวาง เราหลุดพ้นจากกายมนุษย์ องค์พระองค์ใหม่ก็ปรากฏขึ้นในกลางจุดเล็กใส เราก็หลอมรวมใจกับใจท่านให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน แล้วหยุดนิ่งไปในกลางองค์พระองค์ใหม่ที่ปรากฏขึ้น หลอมรวมกับท่านแล้วท่านก็พาเราหลุดพ้นไปเรื่อยๆ ทุกครั้งที่หลุดพ้นเราก็หยุดนิ่งไปในองค์ใหม่ที่ปรากฏขึ้นเช่นนี้ ชีวิตของเราก็จะเป็นชีวิตแห่งความหลุดพ้นโดยอาศัยพระรัตนตรัยภายใน แม้เราจะยังคงมืดๆ คลุมๆ ค่ำๆ อยู่ก็ตาม กิจกรรมนี้จะทำให้เรามีสติดำรงอยู่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญ เพราะสติที่สืบต่ออย่างต่อเนื่องทำให้กระแสธารแห่งบุญไหลผ่านเข้ามาอย่างต่อเนื่อง และทำให้ธรรมชาติฝ่ายอื่นไม่อาจแทรกแซงได้

ประเด็นสำคัญอยู่ที่ดวงสติ ไม่ใช่ความชัด

ดังนั้นเราจะเห็นชัดหรือไม่ชัดก็ไม่เป็นไร ขอเพียงเรารู้อยู่เสมอไม่เผลอกับกิจกรรมที่ร่วมกับกุศลธรรม ให้เราทำด้วยใจที่ผ่อนคลายปลอดโปร่งเบาสบาย อย่าไปทำเอาเป็นเอาตายกับมัน เพราะประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ตรงความชัด แต่อยู่ตรงดวงสติที่ตั้งขึ้น การเห็นชัดหรือไม่ชัดไม่ใช่ประเด็นสำคัญ

ข้อควรระวัง: แสงสว่างก่อนถึงปฐมมรรคยังเป็นเพียงนิมิต

ความสว่างที่เกิดขึ้นก็ยังไม่ใช่ประเด็นสำคัญ สิ่งที่ใช่คือก็ต่อเมื่อเราเข้าสู่ปฐมมรรคเท่านั้น ของจริงจึงปรากฏขึ้น แสงสว่างที่ปรากฏขึ้นนั้นก็เป็นเพียงแค่นิมิต ความชัดก็เป็นเพียงแค่นิมิตเท่านั้นเอง จะแสงสว่างสว่างแค่ไหนก็ตาม ถ้ายังไม่เข้าสู่ปฐมมรรคก็ล้วนเป็นนิมิตทั้งสิ้น

การเข้าสู่ปฐมมรรคหมายถึงการเข้าสู่ระบบกุศลธรรมซึ่งเป็นระบบอัตโนมัติของกุศลธรรม ที่เราจะได้รับการคุ้มครองจากระบบกุศลธรรมอย่างแท้จริง ตราบใดที่ยังไม่เข้าสู่ปฐมมรรค ก็เป็นสิ่งที่ไม่อาจรับรองอะไรได้เลยว่าจะถูกต้องหรือไม่ถูกต้อง

เจริญเมตตาธรรม เกื้อกูลชาวโลกและสรรพสัตว์

เมื่อเราได้รู้ได้เข้าใจได้ปฏิบัติอันเป็นไปเพื่อก่อคุณก่อประโยชน์แก่เราแล้ว เราก็จะมาประกอบเหตุอันดีงามให้เกิดขึ้นแก่ชาวโลกและสรรพสัตว์ทั้งหลาย จำเป็นที่เราจะต้องเจริญ เพราะเป็นเครื่องมือที่กุศลใช้สำหรับให้ผู้มีบุญมากเกื้อกูลประโยชน์แก่ผู้มีบุญน้อย ชีวิตในวัฏสงสารนั้นจำเป็นต้องพึ่งพาอาศัยกัน เพราะเรามาจากที่เดียวกันและต้องกลับไปสู่ที่เดียวกัน สรรพสัตว์ทั้งหลายไม่เคยมีใครเลยที่ไม่เคยเกิดเป็นพ่อแม่ลูกกัน

เราจึงเจริญธรรมด้วยความจริงใจและบริสุทธิ์ใจ เหมือนดวงจิตของมารดาที่เปี่ยมด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อบุตรน้อยๆ ของตน เอาดวงจิตแห่งเมตตาธรรมนี้ตั้งขึ้น ซึ่งมีลักษณะเป็นดวงปรมใสสว่าง ปรากฏขึ้นที่กลางใจเรา กระแสธารแห่งบุญก็จะพรั่งพรูผุดผ่านอย่างต่อเนื่องเข้ามาในกลางความสว่างของเมตตาธรรม เมตตาธรรมนี้มีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถขจัดปฏิฆะความขัดเคืองในบรรยากาศให้มลายหายสิ้นไปได้ แสงเดือนแสงตะวันแสงไฟส่องสว่างยังมีเงา เพราะไม่สามารถส่องไปถึงเนื้อในของทุกๆ อณูได้ แต่แสงแห่งเมตตาธรรมนี้สามารถส่องสว่างทั้งภายในและภายนอก จึงไม่มีเงา บทบาทหน้าที่ของเราเพียงแค่กำหนดถึงเมตตาธรรมและทรงสภาวะแห่งเมตตาธรรมนั้นไว้ นอกนั้นเป็นบทบาทหน้าที่ของเมตตาธรรมเองที่จะแสดงคุณสมบัติของตนให้ปรากฏ

แผ่เมตตาขยายไปทั่วโลกและจักรวาล

เมตตาธรรมอาศัยใจเป็นแดนเกิด ใจขยายไปถึงไหนเมตตาธรรมก็ส่องสว่างไปถึงนั่น กลั่นทุกอณูของบรรยากาศให้สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ เราแผ่ขยายใจที่เปี่ยมด้วยเมตตาธรรมนี้ ครอบคลุมบ้านเรือนที่พักอาศัยของเรา หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ประเทศ นานาประเทศ จนครอบคลุมไปทั้งโลกให้โลกนี้เป็นโลกแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ขอชาวโลกและสรรพสัตว์จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า ทั้งภุมมเทวา อากาศเทวา ชาวสวรรค์ทุกชั้นฟ้า อีกทั้งพรหมอรูปพรหมทั้งหลาย รวมถึงสัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน ท่านที่มีทุกข์มากขอให้ทุกข์น้อย ที่มีทุกข์น้อยขอให้หมดทุกข์ ที่มีสุขน้อยขอให้มีสุขมาก ที่มีสุขมากแล้วขอให้มีสุขมากยิ่งๆ ขึ้นไป

จากนั้นแผ่ขยายไปสู่บรรยากาศของจักรวาล ครอบคลุมดวงดาวน้อยใหญ่นับสิบนับร้อยพันหมื่นแสนล้านดวง และขยายต่อเนื่องไปสู่หมื่นโลกธาตุแสนโกฏิจักรวาลอนันตจักรวาล ให้เมตตาธรรมของเราส่องสว่างเกื้อกูลแก่ผู้คนสรรพสัตว์สรรพสิ่งไม่มีประมาณ ใจเราก็ขยายเบิกบานโล่งว่างเบาสบาย ใสๆ เย็นๆ ชุ่มชื่น กระแสธารแห่งบุญก็ยังคงพรั่งพรูผุดผ่านในกลางความสว่างของเมตตาธรรมอย่างต่อเนื่อง

อุทิศส่วนบุญและอโหสิกรรมแก่คู่กรรมคู่เวร

เราจะได้อุทิศส่วนแห่งบุญนี้ให้แก่ผู้คนและสรรพสัตว์ทั้งหลาย ขอสรรพสัตว์จงมีส่วนในบุญที่เราตั้งใจกระทำไว้ดีแล้วนี้ด้วย อีกทั้งบุพการีของเรา พ่อแม่พี่น้องปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา ครูบาอาจารย์ผู้มีอุปการคุณทั้งหลาย รวมถึงเทวาที่คอยช่วยเหลือเกื้อกูล อีกทั้งผู้เลี้ยงผู้รักษาสรรพสัตว์ที่เราเคยล่วงเกิน ทั้งหลาย ก็ขอซึ่งกันและกัน และได้รับส่วนแห่งบุญนี้โดยทั่วหน้า

หยุดนิ่งกลางพระรัตนตรัยและมหาปูชนียาจารย์ ตั้งผังสำเร็จ

เรารวมใจหยุดรวมใจนิ่งในกลางของพระรัตนตรัย กลางของพุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ สังฆรัตนะ และหยุดนิ่งในกลางของมหาปูชนียาจารย์ กลางกายธรรมสุดละเอียดของพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพ่อ และคุณยายอาจารย์ ใจเป็นธาตุสำเร็จ กำหนดเช่นไรก็เป็นเช่นนั้น เมื่อเราหลอมรวมเรากับท่านให้เป็นเอกภาพเดียวกัน เราจะปรากฏใสสว่างในกลางท่าน ท่านจะปรากฏใสสว่างในกลางตัวเรา อีกทั้งเราและท่านจะปรากฏสว่างในกลางของพระนิพพาน กลางของผู้รู้ผู้มีอานุภาพอันไม่มีประมาณ

เราก็ได้อาศัยช่วงเวลาอันเป็นอุดมมงคลนี้มากราบขอพรท่าน อธิษฐานจิตตั้งให้ติดไปในกลางดวงบุญอันสว่างไสวนี้ ให้ตลอดเส้นทางการสร้างบารมีของเรานับแต่นี้เป็นต้นไปจงเปี่ยมไปด้วยความรู้คู่ความสุขและ ทั้งความสำเร็จสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องและดีงาม ขอบุญบารมีทั้งหลายจงประมวลรวมกันเข้าเป็นบุญศักดิ์สิทธิ์ มีฤทธิ์มีเดชมีอานุภาพ ให้พวกเราหลุดพ้นจากวิบัติบาป วิบากกรรม วิบากมาร อุปสรรคต่างๆ ให้โลภะ โทสะ โมหะ ราคะ อวิชชา ทิฏฐิ ตัณหา อุปาทาน สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ ให้มีดวงตาเห็นธรรม เข้าถึงและแทงตลอดใน สำเร็จวิชา 3 วิชา 8 อภิญญา 6 ปฏิสัมภิทา 4 วิโมกข์ 8 และจรณะ 15 ครบถ้วนทุกประการ

บทสวดปิดท้าย

จบด้วยการอธิษฐานขอให้มีสุขภาพแข็งแรง ได้สร้างบุญสร้างบารมีตลอดชีวิต มุ่งตรงต่อหนทางพระนิพพาน เมื่อละโลกขอให้ได้บังเกิดในสวรรค์ชั้นดุสิตบุญพิเศษเขตบรมโพธิสัตว์ เมื่อกลับมาสร้างบารมีในโลกมนุษย์ก็ขอให้เกิดในครอบครัวสัมมาทิฏฐิ ครอบครัวแก้ว ครอบครัวธรรมกาย จากนั้นสวดบทแผ่เมตตาและปิดท้ายการนั่ง

Why We Must Practice: The Three Natures

Practicing the is essential to every life, because we all live under the control of three kinds of nature. Only wholesome nature can give us , understanding, benefit, and the , success, and fulfillment that are right and good, because wholesome nature is overseen by the Triple Gem, with Nibbāna behind it. The other natures give us nothing beneficial at all — if a nature is unwholesome, it brings great suffering and danger. This is why we must learn, understand, and train ourselves to dwell within system.

The Heart of Right Mindfulness: Three Layers of Meaning

To dwell within the wholesome system, the Lord Buddha taught: "Monks, you should clearly know the body, feelings, mind, and mental objects, in order to remove covetousness and grief in the world." This is an essential sentence, one that can transform an ordinary person into a noble one. We must memorize it and understand its content and its significance, which unfolds in three layers of meaning.

First Layer: Determining Means Marking the Heart

The first layer is this: dwelling with wholesome nature requires us to determine, in order to know. Determining means specifying, pointing to, or marking something. Wherever we mark, point to, or specify, the mind will be placed there. We come to know at the heart, because all Dhamma — wholesome, unwholesome, or neutral — can arise in one place only: the heart. It cannot arise anywhere else.

When we determine and know, the sphere of knowing — — a wholesome , round, clear, and bright, arises. When wholesomeness arises, mindfulness arises together with it. Mindfulness lets us be self-aware, recollecting and perceiving the various states of Dhamma that appear. At the same time, the sphere of mindfulness draws pure energy, merit, continuously into the brightness at its center. This pure energy then drives the wholesome system, refining and correcting the elements within us, clearing away the defilements, the impurities that cause problems and obstacles. Once the wholesome system has cleared these defilements away, nothing remains to bind us to a coarse dimension; the mind is freed, and a subtler dimension draws it in.

Second Layer: The Law of the Three Characteristics and the Three Natures at Work

The second layer is this: the Buddha taught us to determine and know the body, feelings, mind, and mental objects because this is a consequence of — three completely different kinds of nature: wholesome states, unwholesome states, and indeterminate (neutral) states. These three natures compete to seize the position of "house-owner" of our heart. Whichever one succeeds brings its own body, feelings, mind, and mental factors to overlay our heart, controlling our body, feelings, mind, and mental states, and drawing in energy to drive its own system, increasing its own proportion within us.

If wholesomeness is the house-owner, its body overlays ours, making the human body courteous, well-mannered, and calm; feelings become comfortable and at ease; mind and mental objects become thoughts that are good, reasonable, and grounded in correct principles, raising our mind and heart to something nobler. At the same time, the stream of merit is drawn continuously into the brightness at the center of these wholesome mental factors, refining and purifying the elements, clearing away the defilements belonging to each dimension, bringing about and liberation.

But if unwholesomeness — being subtler and thus quicker to seize the position — becomes the house-owner, it brings its own unwholesome body, feelings, mind, and mental factors, laden with greed, hatred, delusion, and lust, to overlay us. Its mind belongs to a lower order than the coarse human body — like that of a wandering spirit, an animal, a hungry ghost, or a hell-being. Once it takes hold, it draws in energy that is demerit, automatically making the human body's behavior coarse and harsh; feelings become suffering, something that must be endured, and endured with difficulty; mind and mental objects draw us into identifying with its unwholesome thoughts. If we accept them, we become imprisoned within its dimension.

As for (neutral) nature, when it is subtle enough to seize the position of house-owner, it controls life so that it holds no suffering or danger, yet also no substance at all — the mind drifts, unable to find any anchor, and daily life becomes wasteful and directionless. We can only understand this mechanism by determining and knowing the body, feelings, mind, and mental objects.

Third Layer: Removing Covetousness and Grief through Contentment and Equanimity

The third layer concerns removing covetousness and grief from the world, because we live under . What we did in the past produces results in the present, moment by moment. The results of wholesome guidance let us perform good deeds, but because our good deeds in the past were limited, the results are also limited to that degree. Yet, dissfied, we want more, and so unwholesomeness intervenes, offering us a way to get it — knowing full well that this path is meant to harm and destroy us. Yet out of greed, we are willing to take the risk, and in the end we fall right into its trap.

The Buddha therefore taught us to remove covetousness (abhijjhā) — a delight that leads toward greed (abhijjhā, not to be confused with avijjā, ). If we dwell in , we find happiness. Grief (domanassa), meanwhile, is the result of our own past mistakes, brought about by unwholesome guidance. Unwholesomeness then seizes on that regret, turning us to blame others even though we ourselves are the ones who accepted its guidance, giving rise to resentment and ill will.

The Buddha therefore taught us to live by removing covetousness and grief from the world, dwelling in contentment and equanimity. Contentment () means being satisfied with what we have and are; equanimity (upekkhā) means keeping the mind neutral — knowing happiness as happiness, suffering as suffering, without excessive delight or aversion. When we live this way, the mental factors of non-greed, non-aversion, and equanimity of mind (tatramajjhattatā) arise, able to draw in pure energy to cleanse and refine, giving quality to the other twelve subtler mental factors, such as of body and mind, which calms restlessness, lightens the body and mind, makes them supple rather than rigid, fit for work, nimble, and upright — all of which contributes to reaching the first .

Samma-Araham: The Naming-State and Form-State at the Seventh Center of the Body

Understanding this mechanism makes the work of the mind easy. There are two worlds — the inner world and the outer world. The goal of the inner world is and liberation through wisdom, leading us toward the path, fruition, and Nibbāna, relying together on calm () and (vipassanā). Our teachers instruct us to settle the mind at the seventh center of the body, a position of the highest importance — the gateway that leads to Nibbāna. Wherever we determine, wherever we mark, the mind will be placed there; the sphere of knowing, mindfulness, arises there, and pure energy is drawn in to purify that spot first. Once and the obscuring elements at that position are cleared away, brightness arises, and a sphere of clear light follows; then rises from the sixth center to the seventh, drawing our mind into the inner sphere of Dhamma.

This seventh center of the body needs a marker, and we use recitation and a meditation image as that marker. Reciting "Samma-araham" is determining the naming-state — a name called according to its qualities. "Samma-araham" refers to the one who practices well, rightly, in a way that leads away from all defilements. As we recite his name, we come to know his qualities: supreme wisdom, supreme purity, and boundless compassion, perfectly pure in supreme , supreme mind, and supreme wisdom, both liberation and the knowledge and vision of liberation.

As we recite his name, his form-state appears at the heart — because all Dhamma can arise only at the heart. It has the character of a clear, pure crystal Buddha image. Even though the physical eye cannot see it, he lets us use the meditation image of the Buddha as a representation for now: the crystal Dhamma-body, clear and pure, alive, able to smile, speak, and converse, clear as crystal, clear as diamond, seated on a meditation dais within a sphere of Dhamma filling the lap, delicate, light, clear, clean, and pure, appearing from a small clear point at and expanding upward.

Merging Body and Mind into Oneness with the Buddha Image

When he appears, he brings us great benefit, taking the elements within us — earth, water, fire, wind, space, and consciousness — and refining them to be clear, clean, and pure, clearing away our defilements. What he wishes for is for us to become one with him, because that lets him help us with full effectiveness. As we merge with him, he leads us toward purity and liberation. We are the Buddha image, the Buddha image is us; our whole body, from head, face, cheeks, shoulders, arms, torso, down to the soles of our feet, becomes the clear, pure crystal Dhamma-body.

Once we have merged with him, he expands, vast and wide, and we are freed from the coarse human body; a new Buddha image appears at the small clear point at the center. We merge our mind with his mind into oneness, then settle still at the center of this new image that has appeared. Merging with him, he continues to lead us toward liberation; each time we are freed, we settle still within the new image that appears. In this way, our life becomes a life of liberation, relying on the inner Triple Gem, even while we may still feel dim, dull, or unclear. This practice keeps mindfulness established continuously — the essential factor — because continuous mindfulness lets the stream of merit flow in without interruption, and prevents other natures from being able to interfere.

What Matters Is the Sphere of Mindfulness, Not Clarity

So it does not matter whether we see clearly or not — we need only remain aware continuously, without lapsing, engaged with this activity together with wholesome Dhamma. Let us do it with a relaxed, open, and easy heart; do not turn it into a life-or-death struggle, because the important issue is not clarity but the sphere of mindfulness that has been established. Whether we see clearly or not is simply not the point.

A Caution: Brightness Before Reaching the First Path Is Still Only a Meditation Image

Even the brightness that arises is still not the important point. What truly matters happens only once we enter the first path (paṭhamamagga) — only then does the real thing appear. Whatever brightness appears before that is merely a meditation image (nimitta); clarity too is merely a meditation image. No matter how bright the light, if we have not yet entered the first path, it all remains only a meditation image.

Entering the first path means entering the wholesome system, which is the automatic system of wholesome Dhamma — only then do we receive the true protection of the wholesome system. As long as we have not yet entered the first path, nothing can be guaranteed as correct or incorrect.

Cultivating Loving-Kindness for the World and All Beings

Having known, understood, and practiced what benefits ourselves, we go on to perform good deeds that benefit the people of the world and all beings. It is necessary that we cultivate , because it is a tool that wholesomeness uses for those with abundant merit to support those with less. Life within the cycle of existence requires us to depend on one another, because we all come from the same place and must return to the same place. No being has never been our parent or child.

We cultivate loving-kindness sincerely and purely, like a mother's heart, filled with love and goodwill for her young child. We raise this sphere of loving-kindness, which has the character of a supremely clear and bright sphere, appearing at the center of our heart. The stream of merit pours continuously into the brightness at the center of loving-kindness. This loving-kindness has the special quality of dissolving away the resentment and irritation present in the atmosphere. Moonlight, sunlight, and lamplight still cast shadows, because they cannot reach into the depths of every particle — but the light of loving-kindness shines both within and without, and therefore casts no shadow. Our role is simply to determine loving-kindness and hold that state within the heart; the rest is the role of loving-kindness itself, which displays its own qualities.

Radiating Loving-Kindness Across the World and the Cosmos

Loving-kindness arises from the heart as its birthplace; wherever the heart expands, loving-kindness shines there too, refining every particle of the atmosphere into brightness, clarity, coolness, cleanliness, and purity. We expand this heart, filled with loving-kindness, to cover our home, our village, sub-district, district, province, country, and other nations, until it covers the entire world, making this world a crystal world, radiant, clear, cool, clean, and pure. May the people of the world and all beings be free from suffering and find happiness everywhere — earthbound devas, celestial devas, heavenly beings of every heavenly realm, formless Brahmas, and also beings in hell, hungry ghosts, and animals. May those with much suffering have less; may those with little suffering be entirely free of it; may those with little happiness have more; and may those with much happiness have ever more.

We then expand further into the atmosphere of the cosmos, covering countless stars — tens, hundreds, thousands, millions, billions — continuing on to the ten-thousand-fold world system and the hundred-thousand-koti of infinite universes, so that our loving-kindness shines and benefits all people and beings without limit. Our hearts expand, joyful, spacious, at ease, clear, cool, and fresh, and the stream of merit continues pouring into the brightness at the center of loving-kindness without interruption.

Dedicating Merit and Forgiving Our Karmic Counterparts

We now dedicate this merit to people and all beings. May all beings share in this merit we have sincerely accumulated. And also our ancestors, our parents, siblings, grandparents, aunts and uncles, our teachers and benefactors, the devas who assist and support us, and those who protect all beings, and every being we may have wronged — our karmic counterparts (คู่กรรมคู่เวร) — may we forgive one another, and may they too fully share in this merit.

Settling in the Center of the Triple Gem and the Great Teachers, Setting the Resolve

We gather the mind to stop, gather it to be still, at the center of the Triple Gem — the center of the Buddha jewel, the Dhamma jewel, the Sangha jewel — and settle still at the center of the great teachers, the most refined Dhamma body of Luang Pu, Luang Phor, and Khun Yai Ajarn. The mind is the element of accomplishment: however we determine it, so it becomes. As we merge ourselves with them into oneness, we appear bright and clear within them, and they appear bright and clear within us; together we appear radiant at the center of Nibbāna, the center of the one who knows, of boundless power.

We use this most auspicious moment to pay respects and set our resolve for success, fixing it within this bright sphere of merit, so that from this moment on, our entire path of accumulating perfections may be filled with knowledge alongside happiness and purity, and success in everything right and good. May all this merit and perfection combine into sacred, powerful merit, freeing us from calamity, sin, karmic results, and every obstacle in life, exhausting greed, hatred, delusion, lust, ignorance, wrong view, craving, and clinging without a trace, granting us the Dhamma eye that sees and penetrates the teaching, achieving the three knowledges, the eight higher knowledges, the six analytical insights, the four discriminations, the eight liberations, and all fifteen conducts in full.

Closing Dedication

The session closes with a wish for strong health so we may keep building perfections throughout life, walking steadily toward Nibbāna. When we pass from this world, may we be reborn in the Tusita heaven in the realm of the great Bodhisattas of special merit, and when we return to build perfections in the human world, may we be born into a family of right view — a crystal family, a Dhammakāya family. The session ends with the closing chant of loving-kindness and merit dedication.