คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

แผนที่ความเพลิน: จากอดทนฝึกฝน สู่ดวงสว่าง ควบคุมแสง อยู่กับดวงธรรม จนถึง 18 กายThe Map of Delight: From Patient Effort to Bright Light, Controlling the Light, Dwelling in the Dhamma Sphere, and the 18 Bodies

วันอาทิตย์ที่ 15 กุมภาพันธ์ 2569Sunday, 15 February 2026อ่าน ~25 นาที~14 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์สุรพงค์วางแผนที่ขั้นตอนของ 'ความเพลิน' ในการปฏิบัติธรรม ตั้งแต่ช่วงต้นที่เพลินกับความเพียรความอดทน ไปสู่เพลินกับดวงสว่างที่ปรากฏ เพลินกับการควบคุมดวงสว่างได้ เพลินกับการอยู่ในดวงธรรม จนถึงเพลินกับการเข้าถึง 18 กาย พร้อมอธิบายกลไกการกำหนดรู้และการฝึกนั่งให้ได้นานขึ้นเรื่อยๆ ปิดท้ายด้วยเมตตาภาวนาและอุทิศส่วนบุญเต็มรูปแบบPhra Ajarn Suraphong maps out the successive stages of "absorbed delight" (phloen) in practice — beginning with delight in sheer effort and patience, moving to delight in the bright light that appears, delight in being able to control that light, delight in dwelling within the sphere of Dhamma, and finally delight in reaching the 18 bodies — alongside the mechanics of determining attention and gradually training to sit for longer and longer. The sit closes with a full radiation of loving-kindness and dedication of merit.

ทำไมต้องปฏิบัติธรรม

การปฏิบัติมีความจำเป็นและสำคัญต่อทุกๆ ชีวิตอย่างยิ่ง เพราะเราอยู่ภายใต้การควบคุมของธรรมชาติทั้ง 3 ฝ่าย มีแต่ธรรมชาติเป็นเท่านั้นที่จะให้คุณให้ประโยชน์ ให้ความเข้าใจ ให้ความถูกต้องดีงาม อีกทั้งให้ความสำเร็จสมปรารถนาแก่เราได้ ธรรมชาติฝ่ายอื่นล้วนไม่ให้คุณไม่ให้ประโยชน์ หนำซ้ำยังก่อทุกข์โทษหากธรรมชาตินั้นเป็นธรรม ดังนั้นเราจึงจำเป็นต้องเรียนรู้ทำความเข้าใจและฝึกฝนที่จะดำรงอยู่กับธรรมชาติเป็นกุศลนี้

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ในการดำรงอยู่กับธรรมชาติเป็นกุศลว่า "ภิกษุทั้งหลาย เธอพึงชัดในกาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อขจัดอภิชฌาและโทมนัสของโลกให้สิ้นไป" ท่านสอนให้เราเจริญโดยการกำหนดรู้ การกำหนดคือการหมายไว้ การระบุและการเจาะจง กำหนดตรงไหนใจจะถูกใส่ไว้ตรงนั้น เมื่อใส่ใจไว้ตรงนั้นแล้วก็เข้าไปรู้ ดวงรู้คือดวงซึ่งเป็นธรรมฝ่ายกุศลก็ตั้งขึ้น

กุศล อกุศล อัพยากตะ เกิดที่ใจที่เดียว

ความจริงแล้ว ไม่ว่ากุศล อกุศล เกิดได้ที่เดียวคือที่ใจ เกิดที่อื่นไม่ได้ ถ้าเป็นกุศลมีลักษณะเป็นดวงกลมใสสว่าง 84,000 พระธรรมขันธ์ของกุศลล้วนเป็นดวงใสสว่างทั้งสิ้น แตกต่างกันที่คุณสมบัติภายใน เหมือนแพ็คเกจ (หีบห่อบรรจุ) เป็นดวงกลมใสสว่างเหมือนกัน แต่ถ้าเป็นอกุศลก็เป็นดวงดำๆ ถ้าเป็นอัพยากตะก็เป็นดวงเทาๆ ไม่ขาวไม่ดำ

เมื่อกำหนดรู้ สติอันเป็นดวงกุศลธรรมก็ตั้งขึ้น เมื่อตั้งขึ้นแล้วก็จะเหนี่ยวนำเอาพลังงานอันบริสุทธิ์คือบุญให้ไหลผ่านเข้ามาในกลางความสว่างของดวงรู้ดวงสตินี้อย่างต่อเนื่อง พลังงานบริสุทธิ์นี้จะมาขับเคลื่อนระบบกุศลธรรม กลั่นแก้ปรับปรุงธาตุธรรมในตัวเราให้สะอาดบริสุทธิ์ ขจัดมลทินเครื่องเศร้าหมองอันเป็นตัวก่อปัญหาหรืออุปสรรคให้มลายหายสิ้น

มลทินมีจำกัด แต่การกำหนดรู้ไม่มีจำกัด

มลทินซึ่งเป็นพลังงานของอกุศลมีจำนวนจำกัด แต่การกำหนดรู้ของเรานั้นกำหนดได้ไม่จำกัด ต่อเนื่องยาวนานแค่ไหนก็ได้ **จึงเป็นเหมือนคลื่นในทะเลที่ซัดเข้าหาฝั่งอย่างไม่รู้จบ** ถ้าเรากำหนดอย่างไม่รู้จบ คลื่นแห่งพลังงาน กระแสธารแห่งบุญก็ย่อมไหลผ่านเข้ามาอย่างไม่รู้จบเช่นกัน แต่มลทินมีจำนวนจำกัด ดังนั้นถ้าเรามีความเพียรมีความอดทน ยังไงก็ต้องชนะอยู่ดี ไม่มีทางแพ้ นอกจากไม่มีความเพียรไม่มีความอดทน อกุศลก็จะทำให้เราไม่มีความเพียร เอาความขี้เกียจความเบื่อหน่ายมาให้เราหยุดกระทำการ ดังนั้นเราจึงจำเป็นต้องมีความเพียร ชำระไปเรื่อยจนกว่ามลทินจะหมดไป

ฟังซ้ำๆ ทุกวัน เพื่อให้เข้าใจกลไก

พระองค์ทรงสอนให้กำหนดรู้ที่กายเวทนาจิตและธรรม ใน 4 สถานนี้ พระท่านก็จะพูดทุกวันทุกวันซ้ำๆ เดิมๆ เพื่อให้เราเข้าใจกลไก วันนี้ฟังแล้วอาจได้ยินเหมือนไม่ได้ยิน เข้าใจเหมือนจะเข้าใจ ก็ฟังไปเรื่อยๆ ทุกวัน เพราะมีมลทินมันก็จะเบลอๆ จำไม่ได้ กายจะกำหนดส่วนไหนก็ได้ สำคัญที่มีสัญญาณชัดเจนและต่อเนื่องหรือไม่ เช่นลมหายใจเข้าก็รู้ ลมหายใจออกก็รู้ เข้าสั้นก็รู้ เข้ายาวก็รู้ ล้วนเป็นสัญญาณให้ดวงรู้คือดวงสติได้เกาะได้อาศัย

สมถะและวิปัสสนาต้องทำควบคู่กัน

รู้เพื่อให้จิตสงบเรียกว่า รู้เพื่อความเข้าใจเรียกว่า ทั้ง 2 อย่างต้องทำควบคู่กันไป ให้จิตสงบด้วยแล้วก็รู้ให้เข้าใจด้วย ทั้ง 2 อย่างเกื้อกูลกัน จะสงบได้ก็ด้วยดวงรู้คือดวงสตินี้ตั้งขึ้นเหนี่ยวนำพลังงานเข้ามา ถ้ามีมลทินมันก็ไม่สงบ ถ้ามลทินหมดหรือค่อยๆ เบาบางลง ก็จะค่อยๆ สงบลง ส่วนความเข้าใจนั้นก็ต้องกำหนดถึงความเข้าใจแล้วก็จะเข้าใจ กำหนดรู้ก็จะรู้ กำหนดเพื่อที่จะเห็นก็จะค่อยๆ เห็น ทุกอย่างจะค่อยๆ เป็นไปตามที่กำหนดเอง เราเพียงแค่กำหนดรู้อยู่เสมอไม่เผลอเท่านั้นเอง เพื่อให้ดวงรู้คือดวงสติเหนี่ยวนำบุญเข้ามาชำระสะสาง ถ้าต้องการสงบ บุญก็จะมาขจัดมลทินที่ทำให้ใจไม่สงบ ถ้าต้องการเข้าใจ พลังงานบริสุทธิ์ก็จะมาขจัดมลทินของอันเป็นธาตุปิดธาตุบัง

สังเกตพฤติกรรมของฉากหลังที่มาสิงกายเวทนาจิตธรรม

เวลาพฤติกรรมของฉากหลังแต่ละประเภทเข้ามาสิงสถิต จะเข้ามาพร้อมกายเวทนาจิตและธรรม มาซ้อนที่กายด้วย หากกุศลมาสิงก็จะสุภาพเรียบร้อย หากเป็นอกุศลก็จะหยาบกระด้าง พฤติกรรมของเขาก็จะปรากฏขึ้นที่กาย จะสังเกตได้ว่ากายกระสับกระส่ายทุรนทุราย ทำให้เจริญภาวนาได้ยาก เพราะกายมันทรมาน อกุศลจะทรมาน นั่งเฉยๆ ไม่ได้ ทุกข์คือสภาวะต้องทนและทนได้ยาก จึงต้องมีความเพียรในการที่จะควบคุมและตรึงไว้กับกิจกรรมอันเป็นกุศล เวทนาก็เช่นกัน ความรู้สึกที่ใจเป็นยังไง สบายหรือไม่สบาย ต้องทนไหม ถ้าต้องทนก็รู้ว่าอกุศลกำลังสิงจิตอยู่ กายก็จะกระสับกระส่ายทุรนทุราย ความคิดก็จะวุ่นวายสับสน เสียงภายในก็จะชี้นำไปด้วยธรรม ส่วนธรรมก็คืออารมณ์ของจิต เช่นโลภะโทสะโมหะและนิวรณ์ธรรม เราจึงต้องสังเกตดูจึงจะรู้ความจริง

วัตถุประสงค์ของการกำหนดรู้: ขจัดอภิชฌาโทมนัส

วัตถุประสงค์ในการกำหนดรู้ก็เพื่อขจัดอภิชฌาและโทมนัส คือความดีใจและความเสียใจ อภิชฌาคือความยินดี ถ้ายินดีอย่างเดียวก็เป็นโสมนัส ยินดีทางใจ อภิชฌาคือความยินดีอันอกุศลชี้นำให้เกิดความโลภ โทมนัสคือความยินร้ายที่อกุศลจะชี้นำเอามาเป็นประเด็นให้เกิดความโกรธไม่พอใจ เมื่อไม่ให้เรายินดียินร้าย ไม่ให้ดีใจเสียใจ ท่านให้เราวางใจเป็นกลางๆ วางใจเป็นอุเบกขา อย่าไปตื่นเต้นกับสิ่งกระตุ้นเร้าทั้งหลาย ใจก็จะวางเป็นกลางๆ สมดุลอยู่ได้

เมื่อใจเป็นกลางๆ มัชฌัตตาเจตสิกซึ่งเป็นเจตสิกที่เกิดพร้อมกับกุศลก็จะตั้งขึ้น มีอยู่แล้วเมื่อกุศลตั้งขึ้น แต่พอเราไม่ไปใส่ใจกำหนดรู้ มันก็ทำงานเล็กๆ น้อยๆ พอเรากำหนดว่าจะเป็นกลางๆ ไม่ยินดียินร้าย ประคองสภาวะไว้เช่นนี้ กุศลก็ตั้งขึ้นได้ยาวนานมากขึ้น

สัญญาณ 2 ประเภท: ตามธรรมชาติ กับที่เรากำหนดเอง

สัญญาณมี 2 ประเภท ประเภทที่ 1 คือสัญญาณที่มีอยู่แล้วตามธรรมชาติ เช่นลมหายใจ ลมเข้ากระทบผนังโพรงจมูก ลมออกกระทบผนังโพรงจมูก มีอยู่ตลอดเวลา หรือการเต้นของชีพจร หรือการสั่นสะเทือนภายในที่ไม่ได้เกิดจากความรู้สึกนึกคิด ประเภทที่ 2 คือสัญญาณในส่วนที่เรากำหนดเอง เช่นบริกรรมภาวนาจะกำหนดให้สั้นให้เร็วก็ได้ให้ช้าก็ได้ กำหนดภาพให้ใหญ่ก็ได้ ใหญ่ตัวแก้วใหญ่ หรือเล็กก็ได้ แล้วเลือกดูสัญญาณไหนที่เหมาะสมกับตัวเรา รู้อยู่เสมอไม่เผลอ รู้เพลินๆ ไปเรื่อยๆ รู้อยู่กับสัญญาณที่ชัดเจนและต่อเนื่อง เพียงแค่ดวงรู้ตั้งขึ้น การเหนี่ยวนำพลังงานอันบริสุทธิ์คือบุญก็จะถูกเหนี่ยวนำเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ดวงแล้วดวงเล่าพรั่งพรูผุดพรายในกลางกระแสธารแห่งบุญ

ฐานที่ตั้งของใจ: ถ้าไม่กำหนด ใจก็ฟุ้งสลายไปกับบรรยากาศ

ใจจำเป็นต้องมีฐานที่ตั้งในการเหนี่ยวนำพลังงาน ถ้าเราไม่กำหนดรู้ ใจก็จะไม่มีฐานที่ตั้ง เมื่อไม่มีฐานที่ตั้งใจก็จะฟุ้งสลายหายไปกับบรรยากาศ เมื่อเรามีฐานที่ตั้งของใจ ใจก็จะอยู่ตรงนั้น กำหนดตรงไหนใจก็อยู่ตรงนั้น การเหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์ก็เกิดขึ้น รู้อยู่เสมอไม่เผลอไปเพลินๆ ฝึกให้มีใจมีฐานที่ตั้ง แล้วก็วางใจเป็นกลางๆ มีฐานที่ตั้งสมดุล ใจเป็นกลาง แล้วก็รู้เข้าใจ อยู่กับผู้รู้ มีฐานที่ตั้งแล้วก็อยู่กับผู้รู้ แค่นี้เอง

ฝึกนั่งให้นานขึ้นเรื่อยๆ ทีละขั้น

ฝึกฝึกให้นั่งได้ ใหม่ๆ ก็ฝึก 5 นาที 10 นาที 20 นาที 1 ชั่วโมง 3 ชั่วโมง ค่อยๆ ให้ได้ 4 ชั่วโมง แล้วค่อยๆ ให้ได้ 5 ชั่วโมง ค่อยๆ ฝึกให้ได้ 6 ชั่วโมง 7 ชั่วโมง 8 ชั่วโมง 9 ชั่วโมง 10 ชั่วโมง แล้วค่อยๆ ฝึกให้ได้ 1 วันต่อเนื่อง แล้วก็ค่อยๆ ฝึกให้ได้ 2 วัน 3 วัน จนกระทั่ง 4-5-6-7 วัน ซึ่งต้องอาศัยฉันทะและการฝึกฝน

แผนที่ของความเพลิน: ขั้นตอนแต่ละช่วงแตกต่างกัน

**เมื่อฝึกไปเรื่อยๆ มันก็จะค่อยๆ เพลิน ค่อยๆ เพลินไปเรื่อยๆ แต่ละความเพลินก็แตกต่างกันไปตามลำดับขั้น**

**ช่วงต้น** เจริญด้วยความเพียร เพลินกับความอดทน — ในระยะแรกความเพลินคือความเพลินกับการใช้ความเพียรพยายามและความอดทนในการฝึกฝนล้วนๆ

**ต่อมา** เพลินกับความสว่าง เพลินกับดวงสว่าง กับดวงใสสว่าง — เมื่อฝึกไปได้ระยะหนึ่ง แสงสว่างภายในเริ่มปรากฏขึ้นเป็นดวงใสสว่าง ความเพลินในช่วงนี้คือการได้เห็นและอยู่กับความสว่างนั้น

**ต่อมา** เพลินกับการควบคุมดวงสว่างได้ — เมื่อคุ้นเคยกับดวงสว่างมากขึ้น ก็จะสามารถควบคุมดวงสว่างนั้นได้ตามที่ต้องการ ความเพลินในขั้นนี้คือความเพลินกับความสามารถในการควบคุมนั้น

**ต่อมา** เพลินกับการอยู่กับ เข้าถึงดวงธรรม — ก้าวต่อไปคือการเข้าถึงและดำรงอยู่กับดวงธรรมที่ละเอียดยิ่งขึ้น

**ต่อมา** เพลินกับการเข้าถึง 18 กาย — ขั้นตอนสูงสุดที่กล่าวถึงในเทศน์นี้คือความเพลินกับการเข้าถึงกายทั้ง 18 กาย ซึ่งเมื่อถึงขั้นนี้ก็จะสามารถทำได้แม้ข้ามวันข้ามคืน ซึ่งต้องอาศัยฉันทะและการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง

ทุกขณะที่ฝึก ความบริสุทธิ์หลุดพ้นก็เกิดขึ้น

เมื่อสัดส่วนของกุศลนั้นบริบูรณ์ขึ้นทุกขณะที่เราฝึก หลุดพ้นก็เกิดขึ้น สัดส่วนของกุศลก็จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ มันจะค่อยๆ ทำได้เอง ท่านเปรียบว่าใน 24 ชั่วโมงนั้น แต่ละฝ่าย ทั้งกุศล อกุศล และอัพยากตะ ต่างก็เพียรพยายามจับจองกาลเวลา ตรึงกาลเวลาเอาไว้ เพื่อนำพลังงานของตนมาขับเคลื่อนระบบของตน ธรรมชาติเข้ามาสิงตัวเราสิงใจเรา แล้วก็ให้เราทำกิจกรรมที่เขาสามารถเหนี่ยวนำพลังงานได้ เช้าสายบ่ายเย็นค่ำ ธรรมชาติฝ่ายไหนมาบังคับเราในแต่ละช่วงเวลา ก็จะเหนี่ยวนำพลังของฝ่ายนั้น กุศลบ้างอกุศลบ้างอัพยากตะบ้าง

ในแต่ละวัน: ชำระร่างกายแล้วก็มาชำระใจ

ในแต่ละวันเมื่อเสร็จจากภารกิจหน้าที่การงาน ชำระร่างกายเรียบร้อยแล้ว ก็มาชำระใจให้สะอาดบริสุทธิ์โดยการเจริญสัมมาสติกำหนดรู้ ให้ดวงรู้คือดวงสติตั้งขึ้น เมื่อตั้งขึ้นแล้วก็จะเหนี่ยวนำเอาพลังงานอันบริสุทธิ์คือบุญให้ไหลผ่านเข้ามาขับเคลื่อนระบบกุศลธรรม ทำการกลั่นแก้ปรับปรุงธาตุธรรมให้สะอาดบริสุทธิ์ เราก็จะหลุดพ้นจากมิติหนึ่งไปสู่มิติหนึ่งอย่างต่อเนื่อง ให้สัดส่วนของกุศลมากขึ้น ธรรมชาติเป็นอกุศลและอัพยากตะจะลดน้อยถอยลงไป ก็ทำให้ชีวิตของเราอยู่ง่ายขึ้น มีชีวิตชีวามากขึ้น ปลอดโปร่งมากขึ้น ผ่อนคลายมากขึ้น สุขสบายขึ้น กายใจก็ละเอียดอ่อนมากขึ้น

เมตตาธรรม: เครื่องมือของผู้มีบุญมากเกื้อกูลผู้มีบุญน้อย

เมื่อได้สร้างคุณสร้างประโยชน์ให้เกิดขึ้นแก่ตัวเองแล้ว ก็มาสร้างบุญสร้างประโยชน์ให้เกิดขึ้นแก่ผู้คนและสรรพสัตว์โดยการเจริญ ธรรมนี้เป็นเครื่องมือที่ธรรมชาติอันเป็นกุศลใช้สำหรับผู้มีบุญมากเกื้อกูลแก่ผู้มีบุญน้อย โดยการกำหนดความรักและความปรารถนาดี สติกำหนดรู้อะไรก็รู้สิ่งนั้น ความปรารถนาดีนี่เป็นเครื่องมือของกุศล ต้องกำหนดเพื่อที่จะรู้ถึงสภาวะแห่งความปรารถนาดี แล้วทรงสภาวธรรมนั้นไว้ เรียกว่าเป็นผู้ทรงธรรม ธรรมจะแสดงบทบาทหน้าที่ของธรรมเอง เพียงแค่เราทรงสภาวะแห่งเมตตาธรรมไว้ โดยทำความรู้สึกให้ใจเราเปลี่ยนไปด้วยความรักและความปรารถนาดี

หลวงปู่ท่านแนะนำให้ระลึกถึงความรักและความปรารถนาดีของมารดาที่เปี่ยมด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อบุตรน้อยๆ ของตน ให้ระลึกรู้ถึงดวงจิตดวงนี้ กำหนดรู้ถึงดวงจิตของแม่ที่มีต่อลูกน้อยๆ ของตน แล้วเอาดวงจิตเมตตาธรรมนี้ตั้งขึ้น ใหม่ๆ อาจจะยังไม่ค่อยซาบซึ้ง ทำไปเรื่อยๆ ก็จะซาบซึ้งเอง เมตตาธรรมดวงนี้เป็นเมตตาธรรมที่มีคุณภาพ เมื่อเมตตาธรรมตั้งขึ้นก็จะเหนี่ยวนำเอาพลังงานบริสุทธิ์ไหลผ่านเข้ามาในกลางความสว่างของเมตตาธรรม

แผ่เมตตาขยายไปทั่วโลกและจักรวาล

กำหนดรู้ความรักและความปรารถนาดี ทรงองค์ความรักและความปรารถนาดี แล้วขยายใจที่เปี่ยมด้วยเมตตาธรรม แผ่ขยายครอบคลุมบ้านเรือนที่พักอาศัยของเรา เมตตาธรรมก็ส่องสว่างกลั่นทุกอณูของบรรยากาศ ทั้งผู้คนสรรพสัตว์สรรพสิ่ง แผ่ขยายใจนี้ต่อไปสู่เพื่อนบ้าน ขยายไปทั้งหมู่บ้าน ขยายต่อเนื่องไปสู่ตำบล อำเภอ จังหวัด ประเทศ เพื่อนบ้าน แล้วขยายไปสู่นานาประเทศ จนกระทั่งครอบคลุมทั้งโลกให้โลกนี้เป็นดุจโลกแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์

ขอชาวโลกและสรรพสัตว์จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า ผู้มีทุกข์มากขอให้ทุกข์น้อย ผู้มีทุกข์น้อยขอให้หมดทุกข์ ผู้มีสุขน้อยขอให้มีสุขมาก ผู้มีสุขมากแล้วขอให้มีสุขมากยิ่งๆ ขึ้นไป แล้วแผ่ขยายใจต่อไปสู่บรรยากาศของจักรวาล ครอบคลุมดวงดาวนับร้อยพันหมื่นแสนล้านดวง ใจก็แผ่ขยายกว้างขวางเพื่อคุณประโยชน์แก่ผู้คนและสรรพสัตว์ทั้งหลาย เราก็ขยายเบิกบานโล่งว่างเบาสบาย ใสๆ เย็นๆ

เมตตาธรรมกลั่นแก้ทั้งจิตใจและสิ่งแวดล้อม

เมตตาธรรมก็ส่องสว่างไปสู่กลางใจของผู้คนและสรรพสัตว์ จัดปฏิฆะความขัดเคืองให้มลายหายสิ้น ธรรมชาติอันเป็นกุศลก็จะได้โอกาสเข้าสิงสถิตเป็นเจ้าเรือน เหนี่ยวนำพลังงานเข้ามาชำระสะสางมลทินให้เบาบาง ปรับปรุงธาตุธรรมให้สะอาดบริสุทธิ์ หลุดพ้นจากมิติหนึ่งไปสู่มิติหนึ่ง ไม่เพียงแค่นั้น เมตตาธรรมยังกลั่นแก้สิ่งแวดล้อม ทั้งดินน้ำอากาศฟ้าภูเขาท้องทะเลมหาสมุทร ตึกรามบ้านช่อง ข้าวของเครื่องใช้ พืชพันธุ์ธัญญาหารทั้งหลาย ให้ใสสะอาดบริสุทธิ์ เพื่อให้ชาวโลกมีสิ่งแวดล้อมอันเหมาะสมแก่การดำรงอยู่อย่างเป็นสุข มีสิ่งดีงามเกิดขึ้นแก่โลกและจักรวาลมากมายทุกครั้งที่เราเจริญเมตตา

บุคคลผู้เกื้อกูลโลกย่อมใช้สมบัติของโลกได้

บุคคลใดผู้เกื้อกูลประโยชน์แก่โลกและจักรวาล บุคคลนั้นย่อมสามารถใช้สมบัติของโลกและจักรวาลได้ ดังนั้นเราจึงมีความจำเป็นต้องสร้างคุณสร้างประโยชน์ให้เกิดขึ้นแก่โลก เราก็จะได้สามารถใช้สมบัติของโลกของจักรวาลได้ ณ ปัจจุบัน เราได้ประโยชน์จากผู้ให้ประโยชน์ เราตอบแทนเขา เขาตอบแทนเรา สร้างคุณสร้างประโยชน์แก่กันและกันก็ตอบแทนกันไปตอบแทนกันมา

อุทิศส่วนบุญและรวมใจหยุดนิ่ง

รวมใจหยุดรวมใจนิ่งในกลางเมตตาธรรมอันสว่างไสว กระแสธารแห่งบุญก็ยังคงพรั่งพรูผุดพรายอยู่ในกลางความสว่างของเมตตาธรรมอย่างต่อเนื่อง อุทิศส่วนแห่งบุญนี้ให้บังเกิดแก่ชาวโลกและสรรพสัตว์ รวมถึงบรรพบุรุษของเรา ขอสรรพสัตว์จงมีส่วนในบุญที่เราตั้งใจกระทำไว้ดีแล้วนี้ด้วย จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า อีกทั้งบรรพบุรุษ พ่อแม่พี่น้อง ปู่ย่าตายาย ครูบาอาจารย์ผู้มีอุปการคุณ เทวาที่คอยช่วยเหลือเกื้อกูล ผู้เลี้ยงผู้รักษา และผู้ที่เราเคยล่วงเกิน **** ทั้งหลาย ก็ขอซึ่งกันและกันและได้รับส่วนแห่งบุญนี้โดยทั่วหน้า

รวมใจหยุดรวมใจนิ่งไปในกลางกระแสธารแห่งบุญที่ยังพรั่งพรูอยู่ในกลางความสว่างของใจอย่างต่อเนื่อง หยุดนิ่งในกลางความสว่างไสว รวมใจหยุดรวมใจนิ่งอยู่กับพระรัตนตรัย ทั้งพุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ สังฆรัตนะ อีกทั้งมหาปูชนียาจารย์ หยุดนิ่งในกลางกายธรรมสุดละเอียดของพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพ่อ และคุณยายอาจารย์ ใจเป็นธาตุสำเร็จ กำหนดเช่นไรก็เป็นเช่นนั้น แม้เราจะเห็นท่านชัดหรือไม่ชัดก็ตาม แม้ไม่เห็นก็กำหนดไปก่อน เราจะได้หลอมรวมเราให้เป็นเอกภาพเดียวกับท่าน

อธิษฐานจิตและบทปิดท้าย

เมื่อเราระลึกถึงท่าน เราจะปรากฏใสสว่างในกลางท่าน ท่านจะปรากฏใสสว่างในกลางตัวเรา ทั้งเราและท่านจะปรากฏสว่างในกลางของพระนิพพาน กลางของผู้รู้ผู้มีอานุภาพอันไม่มีประมาณ นับอสงไขยพระองค์ไม่ถ้วน อาศัยช่วงเวลาอันเป็นอุดมงคลที่อยู่ในกลางของท่านมาอธิษฐานจิตตั้ง เพื่อให้ความปรารถนาดีของเรานี้ติดไปในกลางดวงบุญอันสว่างไสว ณ ขณะนี้ ให้ตลอดเส้นทางการสร้างบารมีของเราต่อแต่นี้ไปจงสมบูรณ์บริบูรณ์ด้วยความรู้คู่ความสุขและความบริสุทธิ์ ทั้งความสำเร็จสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องดีงาม

ขอบุญบารมีที่สั่งสมมาแต่ปฐมชาตินับนับชาติไม่ถ้วนจนถึงปัจจุบัน จงประมวลรวมกันเป็นบุญศักดิ์สิทธิ์มีฤทธิ์มีอานุภาพไม่มีประมาณ ขจัดวิบัติ บาป วิบากกรรม อุปสรรคต่างๆ ให้มลายหายสูญ ทั้งโลภะ โทสะ โมหะ ราคะ อวิชชา ทิฏฐิ ตัณหา อุปาทาน ให้สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ ให้เข้าถึงและแทงตลอดใน สำเร็จวิชา 3 วิชา 8 อภิญญา 6 ปฏิสัมภิทาญาณ 4 วิโมกข์ 8 และจรณะ 15 ครบถ้วน พร้อมสุขภาพแข็งแรง อายุยืนยาว ได้สร้างบารมีตลอดชีวิต

ปิดท้ายด้วยบทสวดบาลี "สัพเพ พุทธา พละปะทา ปัจเจกานัญจะ ยัง พะลัง อะระหันตานัญจะ เตเชนะ ละขังทะอามิ สัพพะโส สัพพะพุทธานุภาเวนะ สัพพะธัมมานุภาเวนะ สัพพะสังฆานุภาเวนะ สัทธา โสตถี ภะวันตุ เต" และคำว่า "สาธุ"

Why We Practice

Meditation practice matters greatly to every life, because we live under the control of three kinds of nature. Only wholesome nature gives us any real benefit — , understanding, what is right and good, and and success in fulfilling our wishes. Other natures give no benefit at all, and if that nature is unwholesome, it brings suffering and harm. We therefore need to learn, understand, and train ourselves to abide with this wholesome nature.

The Buddha taught, on abiding with wholesome nature: "Monks, you should clearly determine the body, feelings, mind, and mental objects, so as to remove covetousness and grief from the world." He teaches us to develop by determining. To determine means to mark, to specify, to point at — wherever we determine, the mind is placed there; once placed there, we go on to know. The sphere of knowing — , a wholesome — then arises.

Wholesome, Unwholesome, and Neutral Arise Only in the Mind

In truth, whether wholesome, unwholesome, or neutral, all arise in only one place — the mind — nowhere else. If wholesome, it has the character of a clear, round, luminous sphere; all 84,000 sections of wholesome are luminous spheres. What differs is the quality carried within — like different packages with the same clear, round, luminous outer form, but different contents. If unwholesome, it's a dark sphere; if neutral, a gray sphere, neither white nor black.

When we determine, mindfulness — a wholesome sphere — arises. Once established, it draws in the pure energy of merit to flow continuously into the middle of the brightness of this sphere of knowing, of mindfulness. This pure energy drives system, refining and correcting the elements within us, purifying them, clearing away the defilements that cause problems and obstacles, until they are gone.

Defilement Is Limited; Our Determining Is Not

Defilement, the energy of , comes in a fixed, limited amount. But our capacity to determine has no limit — we can keep it up continuously for however long we like. **It's like waves in the sea, crashing endlessly against the shore.** If we determine endlessly, the wave of energy — the ever-flowing river of merit — will likewise flow in endlessly. But defilement is limited. So if we have diligence and , we're bound to win eventually — there's no way to lose, unless we lack diligence and patience, in which case the unwholesome will make us lazy and weary, causing us to stop practicing. We therefore need diligence, purifying continuously until defilement is entirely gone.

Hearing It Repeated Every Day, So the Mechanism Sinks In

He taught us to determine at body, feelings, mind, and mental objects — these four grounds. The teacher repeats this every single day, the same words, so that we come to understand the mechanism. Today we may hear it as though we hadn't; we may understand it as though we hadn't — we keep listening every day, because defilement blurs our memory. We can determine at any part of the body — what matters is whether the signal is clear and continuous. For instance, breathing in, we know it; breathing out, we know it; breathing short, we know it; breathing long, we know it — all of these serve as signals for the sphere of knowing, mindfulness, to cling to and rely on.

Calm and Insight Must Be Practiced Together

Knowing in order to calm the mind is called ; knowing in order to understand is called . Both must be practiced together — calming the mind while also coming to understand — the two support each other. Calm comes about through the sphere of knowing, mindfulness, being established and drawing in energy; where there's defilement, there's no calm; as defilement lightens or disappears, calm gradually sets in. Understanding requires determining toward understanding, and understanding gradually follows; determining toward seeing, and seeing gradually follows — everything unfolds gradually according to what we determine. We simply determine and stay continuously aware, without lapsing, so the sphere of knowing draws in merit to purify. If we want calm, merit clears the defilement disturbing the mind; if we want understanding, pure energy clears the defilement of , the veiling element.

Observing the Behavior of Whatever Is Possessing Body, Feeling, Mind, and Mental Objects

When any given nature comes to possess us, it arrives together with body, feelings, mind, and mental objects, overlaying itself onto the body as well. If wholesomeness possesses us, we're polite and proper; if unwholesomeness, we're coarse and rough — its behavior shows up in the body. We may notice the body becoming restless and agitated, making meditation difficult, because the body is being tormented — unwholesomeness torments us, making it impossible to simply sit still. Suffering is a state that must be endured, and endured with difficulty, so we need diligence to control and hold ourselves to wholesome activity. Feeling works the same way — how does the mind feel, comfortable or uncomfortable? Does it have to endure something? If it does, we know unwholesomeness is possessing the mind — the body becomes restless and agitated, thoughts become chaotic and confused, and the inner voice directs us through . Mental objects are the emotional tone of the mind — greed, hatred, delusion, and the hindrances, for example. We need to observe carefully to know the truth of what's happening.

The Purpose of Determining: Removing Covetousness and Grief

The purpose of determining is to remove covetousness and grief — gladness and sadness. Covetousness is sfaction; pure mental satisfaction alone is called somanassa. Covetousness is the satisfaction that unwholesomeness directs toward greed. Grief is the displeasure that unwholesomeness uses as an opening for anger and dissatisfaction. Since we're not meant to indulge in satisfaction or dissatisfaction, gladness or sadness, he teaches us to hold the mind in equanimity — don't get excited by any stimulus, and the mind settles into balance.

When the mind is balanced, the majjhatta , which arises together with wholesomeness, becomes established. It's already there once wholesomeness arises, but if we don't pay attention and determine it, it only works faintly. Once we determine to remain balanced, without indulging liking or disliking, and sustain that state, wholesomeness can remain established for much longer.

Two Kinds of Signal: Natural, and Self-Determined

Signals come in two kinds. The first is a signal already present by nature — such as the breath, the in-breath touching the wall of the nostril, the out-breath touching it, present at all times; or the pulse; or internal vibrations that don't arise from thought. The second kind is a signal we determine ourselves — such as a chanted phrase, which we can make short or fast, or slow; or a visualized image, which we can make large — a large crystal Buddha image — or small. Choose whichever signal suits us. Stay continuously aware, without lapsing, enjoying the awareness, staying with a clear and continuous signal. Simply let the sphere of knowing arise, and the drawing-in of the pure energy of merit will happen continuously, sphere after sphere welling up within the ever-flowing river of merit.

The Mind Needs a Base — Without It, the Mind Scatters into the Atmosphere

The mind needs a base for drawing in energy. If we don't determine, the mind has no base; without a base, the mind scatters and dissolves into the surrounding atmosphere. Once we have a base for the mind, the mind stays there; wherever we determine, the mind stays there, and the drawing-in of pure energy occurs. Stay continuously aware, enjoying it; train the mind to have a base, and hold it in equanimity — a balanced base, a balanced mind, and then knowing and understanding, staying with the knower. Having a base, then staying with the knower — that's all there is to it.

Training to Sit for Longer and Longer, One Stage at a Time

Train yourself to be able to sit. At first, practice for 5 minutes, 10 minutes, 20 minutes, 1 hour, 3 hours; gradually work up to 4 hours, then 5 hours, gradually training up to 6, 7, 8, 9, 10 hours, and then gradually training to sustain 1 continuous day, then 2 days, 3 days, up to 4, 5, 6, 7 days — this requires enthusiasm (chanda) and sustained training.

The Map of Delight: Each Stage Feels Different

**As we keep training, we gradually settle into delight — delight upon delight. But each stage of delight is different from the one before.**

**In the early stage**, we cultivate through diligence, and the delight is delight in the sheer effort and patience of practicing.

**Next**, delight in brightness — delight in the luminous sphere, the clear bright sphere. Once training reaches a certain point, an inner light begins to appear as a bright, clear sphere; the delight at this stage is in seeing and dwelling with that brightness.

**Next**, delight in being able to control that bright sphere. Once we become more familiar with the sphere of light, we gain the ability to control it as we wish; the delight at this stage is delight in that very capacity to control it.

**Next**, delight in dwelling within , reaching the sphere of Dhamma — the next step is entering and abiding within an even more refined sphere of Dhamma.

**Finally**, delight in reaching the 18 bodies — the highest stage mentioned in this talk is delight in attaining all eighteen bodies. Once this stage is reached, one can sustain the practice across days and nights, which requires enthusiasm and continuous training.

With Every Moment of Practice, Purification and Liberation Arise

As the proportion of wholesomeness grows fuller with every moment of practice, purification and liberation arise; the proportion of wholesomeness keeps increasing, and it gradually becomes effortless. He compared it to the 24 hours of a day, in which each side — wholesome, unwholesome, and neutral — competes to claim time, to hold onto time, in order to drive their own system with their own energy. Nature possesses us, possesses our minds, and has us carry out the activities through which it can draw in its own energy. Morning, midday, afternoon, evening, night — whichever nature governs us in each period draws in the energy of that side, whether wholesome, unwholesome, or neutral.

Each Day: Purify the Body, Then Purify the Mind

Each day, after finishing our duties and washing the body, we come to purify the mind, making it clean and pure, by developing right mindfulness through determining, letting the sphere of knowing — mindfulness — arise. Once established, it draws in the pure energy of merit to flow through, driving the wholesome system, refining and correcting the elements, purifying them. We become freed from one dimension into another continuously, the proportion of wholesomeness increasing while unwholesome and neutral nature diminish, making our lives easier, more vibrant, more open, more relaxed, more comfortable, with body and mind growing ever more refined.

Loving-Kindness: A Tool for Those with Merit to Benefit Those with Less

Once we've created benefit for ourselves, we go on to create merit and benefit for people and all beings through the practice of . Loving-kindness is a tool that wholesome nature provides for those with abundant merit to benefit those with less, achieved by determining love and goodwill. Mindfulness, determined on anything, comes to know that thing; goodwill is a tool of wholesomeness — we determine in order to know the state of goodwill, and then hold that state, becoming what is called a bearer of the Dhamma. The Dhamma itself performs its own function; we simply hold the state of loving-kindness by feeling the mind change through love and goodwill.

The revered Great Teacher advised us to recollect the love and goodwill of a mother, brimming with love and goodwill toward her young child, recollecting that very state of mind, determining the mother's heart toward her young child, and establishing that sphere of loving-kindness. At first we may not feel it deeply, but with continued practice, the feeling deepens on its own. This sphere of loving-kindness is a high-quality one; once established, it draws in pure energy to flow into the middle of the brightness of loving-kindness.

Radiating Loving-Kindness Across the World and the Cosmos

Determine the feeling of love and goodwill, hold that state, and expand the mind imbued with loving-kindness to cover our home. Loving-kindness illuminates and refines every particle of the atmosphere, of people and all beings. Expand this mind further to our neighbors, the whole village, continuing on to the sub-district, district, province, country, neighboring countries, and then to all nations, until it covers the whole world, making this world like a world of crystal, radiant, cool, clean, and pure.

May the people of the world and all beings be free from suffering and find happiness, everywhere; may those with much suffering have less; may those with little suffering be entirely free; may those with little happiness have more; may those already happy be happier still. Then expand the mind further into the atmosphere of the cosmos, covering hundreds, thousands, tens of thousands, hundreds of thousands, millions of stars. The mind expands widely for the benefit of all people and beings; we ourselves blossom, becoming spacious, light, clear, and cool.

Loving-Kindness Refines Both the Heart and the Environment

Loving-kindness radiates into the center of the hearts of people and beings, dissolving the resentment and friction that are defilement. Wholesome nature gets the opportunity to take up residence as master of the house, drawing in energy to purify defilement, lightening it, refining the elements and purifying them, freeing beings from one dimension into another. Not only that — loving-kindness also refines the environment: earth, water, air, sky, mountains, oceans, buildings, belongings, crops and grains, making them clear, clean, and pure, so that the people of the world have surroundings suited to living happily. Many good things arise for the world and the cosmos every time we practice loving-kindness.

Whoever Benefits the World May Use the World's Treasures

Whoever brings benefit to the world and the cosmos can rightly make use of the treasures of the world and the cosmos. We therefore need to create benefit for the world, so that we too may make use of its treasures and those of the cosmos. Right now, we receive benefit from those who give it to us; we repay them, and they repay us — creating mutual benefit, repaying one another back and forth.

Dedicating Merit and Settling Still

Gather the mind and settle still within the radiant sphere of loving-kindness. The ever-flowing river of merit continues to well up within the brightness of loving-kindness. Dedicate this merit to arise for the people of the world and all beings, including our ancestors. May all beings share in the merit we have intentionally and rightly created, be free from suffering, and find happiness — as well as our ancestors, parents, siblings, grandparents, teachers, benefactors, devas who help and protect us, and all those we have ever wronged, our **karmic counterparts** (คู่กรรมคู่เวร) — may we forgive one another and may they too receive a share of this merit.

Gather the mind and settle still within the ever-flowing river of merit welling up continuously in the brightness of the mind, settling still in the center of that radiance. Gather the mind and settle still with the Triple Gem — Buddha Jewel, Dhamma Jewel, Sangha Jewel — and with the Great Teachers, settling within the most refined Dhamma body of the revered Great Teacher, the Great Master, and the Great Lay Teacher. The mind is a perfected element — whatever we determine, so it becomes, whether or not we see them clearly; even without seeing, we simply determine. We merge ourselves with them into a single unity.

Aspiration and Closing

When we recollect them, we appear radiant within them, and they appear radiant within us; both we and they appear radiant within nibbana, the center of the Knower of unlimited power, uncountable incalculable Buddhas. Taking this auspicious moment within their center, we set our aspiration, so that our goodwill becomes fixed within this radiant sphere of merit right now, so that our path of building perfections from here onward may be full of knowledge, happiness, and , and fulfilled in everything right and good.

We ask that all the merit and perfections accumulated since our very first lifetime, through countless lives up to the present, be gathered together into sacred, potent merit of boundless power, dispelling misfortune, sin, the fruits of bad kamma, and all obstacles — greed, hatred, delusion, lust, ignorance, wrong view, craving, and clinging — leaving not a trace, so that we may attain and penetrate the Vijja Dhammakaya, the Three Knowledges, the Eight Higher Knowledges, the Six Abhinna, the Four Analytical Insights, the Eight Liberations, and the Fifteen Conducts in full, together with strong health, long life, and the strength to build perfections throughout life.

The sit closes with the Pali chant: "Sabbe buddha balappatta paccekananca yam balam, arahantananca tejena rakkham bandhami sabbaso. Sabba-buddhanubhavena, sabba-dhammanubhavena, sabba-sanghanubhavena, saddha-sotthi ntu te" — and "Sadhu."