คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

ความอยากทำให้ทุกข์ จะหยุดความอยากได้อย่างไรDesire Brings Suffering — How Can We Let Go of Desire?

วันพุธที่ 6 พฤศจิกายน 2567Wednesday, 6 November 2024อ่าน ~5 นาที~3 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์อธิบายว่าความอยากเป็นความโลภที่เปิดโอกาสให้อกุศลเข้าสิงจิต ทำให้เกิดทุกข์เพราะถูกชี้นำผิดๆ อยู่เสมอ การจะหยุดความอยากได้ต้องเห็นทุกข์โทษภัยของมัน แล้วดำรงอยู่ด้วยฉันทะและความสันโดษแทนตัณหา ตั้งเป้าหมายสูงแต่พอใจในผลเท่าที่ทำได้The teacher explains that desire is a form of greed that opens the door for unwholesome forces to possess the mind, leading to suffering because we are constantly misled. Letting go of desire requires seeing its true danger, then abiding with wholesome aspiration and contentment instead of craving — setting high goals while being satisfied with whatever result we achieve.

มีผู้ถามเกี่ยวกับคำสอนของหลวงพ่อที่ว่า "ยิ่งอยากยิ่งยาก" ว่าจะหยุดความอยากได้อย่างไร

ทำไมความอยากจึงทำให้ทุกข์

พระอาจารย์เริ่มด้วยโอวาทคุณยายเมื่อ 40 ปีก่อนว่า คนเป็นทุกข์ทุกวันนี้เพราะมีแต่ความอยาก อยากสวยก็ทุกข์ อยากรวยก็ทุกข์ อยากเด่นอยากดังก็ทุกข์ ส่วนคุณยายไม่มีความอยากในสิ่งเหล่านี้จึงไม่มีทุกข์ มีแต่อยากสร้างความดีให้เป็นบุญที่สะอาดบริสุทธิ์เท่านั้น

ความอยากเป็นความโลภประเภทหนึ่ง ทุกครั้งที่มีความอยาก เท่ากับเราเปิดโอกาสให้เข้าสิงจิตโดยอัตโนมัติ เมื่ออกุศลสิงจิตแล้วจะกดดันบีบคั้นอารมณ์ให้เกิดตัณหามากขึ้น พร้อมชี้นำด้วยเสียงภายในให้ทำในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง เพื่อเหนี่ยวนำเอาพลังงานบาปเข้ามาขับเคลื่อนระบบอกุศลของเขา ยิ่งเราตกอยู่ในความอยากมากเท่าไหร่ กำลังของฝ่ายอกุศลก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ทำให้ต้องเผชิญกับอุปสรรคมากมายและเกิดความผิดพลาด ก่อทุกข์โทษภัยตามมา

ความอยากแตกต่างจากฉันทะ ซึ่งเป็นความยินดีพอใจในการประกอบเหตุอย่างสมเหตุสมผล ทำได้แค่ไหนก็เอาแค่นั้นไปก่อนด้วยความ ส่วนตัณหานั้นมุ่งหวังผลลัพธ์อย่างเดียวโดยไม่คำนึงว่าการประกอบเหตุจะถูกต้องดีงามหรือไม่ ทำให้ใจกระเจิดกระเจิง ไม่อาจสมดุล ไม่มีปัญญาที่จะแก้ปัญหาอุปสรรคต่างๆ ได้

จะหยุดความอยากได้อย่างไร

จะหยุดอยากได้ก็ต่อเมื่อเห็นทุกข์โทษภัยของมัน หากไม่เห็นก็ไม่มีทางหยุดได้ เพราะเมื่ออกุศลอาศัยความอยากเข้าสิงจิต ก็จะบีบคั้นกดดันให้เกิดทุกข์โดยที่เจ้าตัวไม่รู้ว่าใครอยู่เบื้องหลัง ทุกคนล้วนปรารถนาอยากได้สิ่งดีๆ แต่สิ่งเหล่านั้นจะได้มาต้องอาศัยปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ และอธิษฐานมุ่งมั่นดำเนินการอย่างเป็นขั้นตอน

ควรตั้งเป้าหมายให้สูงไว้ก่อน แล้วอาศัยฉันทะและปัญญาในการดำเนินการ แต่ผลจะได้แค่ไหนก็ให้พอใจแค่นั้นไปก่อนโดยไม่กดดันตัวเอง อย่างน้อยเราก็ได้ทำสุดกำลังแล้ว การทำเช่นนี้จะเป็นประสบการณ์ให้ดำเนินการครั้งต่อไปได้ดีขึ้น หากมีฉันทะและปัญญาอยู่เบื้องหลัง ฝ่ายจะชี้นำให้เห็นกระบวนการที่ชัดเจน เป็นขั้นเป็นตอน ใจจะสงบมีกำลัง แต่ถ้ามีแต่ความโลภอยู่เบื้องหลัง แม้จะดูเหมือนมีการวางแผน ก็จะดำเนินการด้วยใจที่กระเจิดกระเจิง วุ่นวายสับสน ไม่อาจประสบความสำเร็จได้อย่างแท้จริง

ทำไมบางคนทำตามระบบไปสักพักแล้วไม่เห็นผลจึงล้มเลิก

เป็นเพราะเขาไม่ได้ดำรงอยู่ในระบบที่ถูกต้อง ไม่ได้ประกอบด้วยฉันทะ ปัญญา และความสันโดษอย่างแท้จริง แต่ยังมีความอยากอันเป็นความโลภปนอยู่ ซึ่งไร้ปัญญา ดูเหมือนมีหลักการมีการวางแผน แต่ดำเนินการด้วยใจที่กระเจิดกระเจิงเพราะความอยากความโลภเป็นตัวชี้นำอยู่เบื้องหลัง เมื่อเปรียบเทียบคนสองประเภทที่ล้มเหลวกับที่ประสบความสำเร็จ จะเห็นความแตกต่างชัดเจน คนที่ประสบความสำเร็จมักค่อยเป็นค่อยไปด้วยความสันโดษ มั่นคง ไม่หวังรวยเร็ว ส่วนคนที่ล้มเหลวมักโลภอยากได้เร็วๆ มากๆ ซึ่งมีอกุศลชี้นำกดดันอยู่เบื้องหลังทั้งสิ้น

Someone asked about a teaching from the late master — "the more you desire, the harder it gets" — wanting to know how to stop desiring.

Why Does Desire Lead to Suffering

The teacher opens with a teaching from Khun Yay forty years ago: people suffer today because they are full of desire. Wanting to be beautiful brings suffering, wanting to be rich brings suffering, wanting to be prominent and famous brings suffering. Khun Yay had no such desires, and so had no suffering — her only wish was to do good, creating pure, clean merit.

Desire is a form of greed. Every time desire arises, we automatically open the door for unwholesome forces to possess the mind. Once possessed, it presses and squeezes our emotions to intensify craving, guiding us through an inner voice to act wrongly, in order to draw in the energy of demerit to drive its own unwholesome system. The more we are caught up in desire, the greater the power of side becomes, causing us to face many obstacles and mistakes, bringing suffering and misfortune in their wake.

Desire differs from wholesome aspiration (chanda), which is in performing reasonable actions — doing what one can and being sfied with that, with contentment. Craving (taṇhā), on the other hand, is fixated purely on the outcome, without concern for whether the means are right and good, scattering the mind, unbalancing it, and leaving no wisdom to solve the obstacles that arise.

How Can We Stop Desiring

Desire can only be let go of once we see its true suffering and danger — without seeing that, there is no way to stop. When unwholesome forces use desire to possess the mind, they press and squeeze us into suffering without our even knowing who is behind it. Everyone wishes for good things, but achieving them requires wisdom, effort, , truthfulness, and determined, step-by-step action.

We should set our goals high, then proceed using wholesome aspiration and wisdom — but whatever result we achieve, we should be content with that for now, without pressuring ourselves. At the very least, we will have done our best, and that becomes experience that improves our next attempt. When aspiration and wisdom lie behind our actions, side will guide us to see the process clearly, step by step, and the mind stays calm and strong. But when greed lies behind our actions, even if it looks like there's a plan, we act with a scattered mind, full of confusion, and cannot truly succeed.

Why Do Some People Follow a System for a While, See No Results, and Give Up

This happens because they are not truly abiding in the correct system — not genuinely grounded in aspiration, wisdom, and contentment, but still carrying desire rooted in greed, which lacks wisdom. It may look like they have principles and a plan, but they act with a scattered mind because desire and greed are guiding them from behind. Comparing those who fail with those who succeed reveals a clear difference: those who succeed tend to proceed gradually with contentment, staying steady, not hoping to get rich quickly; those who fail tend to be greedy for quick, large results — driven the whole time by unwholesome forces pressing from behind.