คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

ใครมารับเราไว้เมื่อหลับตา: ความแจ่มแจ้งของฝ่ายกุศล กับความงุนงงของฝ่ายอกุศลWho Receives Us When We Close Our Eyes: The Clarity of the Wholesome, the Confusion of the Unwholesome

วันอาทิตย์ที่ 21 มกราคม 2567Sunday, 21 January 2024อ่าน ~13 นาที~7 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์สุรพงค์สอนว่าขณะที่เราซอยย่อยเวลาให้ละเอียดขึ้นด้วยการรู้เนื้อรู้ตัว ฝ่ายกุศลจะสืบต่อได้ถี่ขึ้นทุกอนุวินาที และเมื่อเราปิดตาเข้าสู่โลกภายใน จะมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งคอยรับเราไว้ก่อนเสมอ หากกุศลรับ เราจะรู้ทั่วพร้อมแจ่มแจ้งโปร่งเบา หากอกุศลรับ จะรู้สึกงุนงงงัวเงียสับสนวุ่นวาย ท่านแนะให้ฝึกเข้า-ออกซ้ำ ๆ จนควบคุมสถานการณ์ภายในได้Phra Ajarn Suraphong teaches that as we refine our awareness moment by moment through knowing the body, the wholesome side gains ground more often, fraction of a second by fraction of a second. And in the instant we close our eyes and step into the inner dimension, one force or another is always there first to receive us: if the wholesome side receives us, we feel clear, spacious, and at ease; if the unwholesome side does, we feel dazed, groggy, and confused. He advises practicing going in and out repeatedly until we can control the inner situation.

ซอยย่อยช่องว่างแห่งเวลาด้วยการรู้เนื้อรู้ตัว

พระอาจารย์สุรพงค์ให้เราเอาใจอยู่กับเนื้อกับตัวก่อน อย่าเพิ่งปิดเปลือกตา เพราะถ้าปิดเปลือกตาลงในขณะที่เรายังไม่พร้อม มันจะเข้าไปสู่มิติภายในอันมืดมิด ให้เราพร้อมในระดับหนึ่งก่อน ลืมตาเนื้อรู้ตัว ระบบจะตั้งขึ้นเพื่อเหนี่ยวนำพลังงานมาชำระมลทินหยาบ ๆ ที่ติดมาตั้งแต่เช้าจดเย็นให้เบาบางลง

ก่อนหน้าที่เราจะรู้เนื้อรู้ตัว เรารู้เป็นช่วง ๆ ไม่ต่อเนื่อง ระหว่างช่วงนั้นข้อมูลความทรงจำก็เอามาสืบต่อ และก็มีการชิงช่วงชิงกันในช่องว่างแห่งกาลเวลานั้น พอเรามากำหนดรู้เนื้อรู้ตัว ความสืบต่อของช่วงนั้นจะถูกซอยย่อยเข้าไปอีก การรู้จะรู้อย่างต่อเนื่องมากขึ้น ทำให้ในช่วงเวลานั้นฝ่ายกุศลธรรมจะสามารถเข้าไปสืบต่อได้ ความละเอียดจึงเกิดขึ้น ยิ่งเราเจริญภาวนากำหนดบ่อยมากขึ้น ความละเอียดที่ฝ่ายกุศลธรรมจะเข้าไปสืบต่อก็จะละเอียดมากขึ้น การเหนี่ยวนำพลังงานก็จะมากขึ้น การชำระมลทินก็จะมากขึ้น นั่นหมายความว่าเราสามารถเข้าสู่มิติที่ละเอียดมากขึ้น หลุดพ้นจากมลทินหยาบ ๆ ได้มากขึ้น

ใครมารับเราไว้เมื่อหลับตา: ความแจ่มแจ้งของกุศล กับความงุนงงของอกุศล

ก่อนหลับตา ให้เราตรวจดูว่ารู้ลมหายใจไหม รู้ลมเข้าลมออกไหม ลืมตาทำก่อนจะง่ายกว่า พอเราเมื่อยตาแล้วอยากปิดเปลือกตาลง มันน่าแปลกที่ก่อนหน้านั้นทั้งวันเราไม่รู้สึกเมื่อยตาเลย แต่พอจะมาทำกลับรีบ ๆ อยากปิดเปลือกตาลง พอปิดเปลือกตาลงก็มืดมิด

**ตรงนี้แหละที่พระอาจารย์ชี้ให้เห็นความแตกต่างสำคัญ** หากเราเข้าไปสู่โลกภายในแล้วแจ่มแจ้งรู้ทั่วพร้อมอย่างนี้ ถือว่าใช้ได้ นั่นคือฝ่ายกุศลรอต้อนรับอยู่ภายใน เข้าไปแล้วรู้ทั่วตัวพร้อมแจ่มแจ้งอยู่ภายใน สามารถกำหนดรู้ถึงกรรมฐานของเราได้ ความแตกต่างระหว่างฝ่ายกุศลกับอกุศลว่าใครรอรับอยู่ภายในนั้น เราจะรู้ทันทีที่เข้าไป **ถ้าฝ่ายกุศลรอรับ เข้าไปรู้สู่โลกภายในจะรู้ทั่ว จะบริบูรณ์ ความปลอดโปร่งโล่งเบาสบายจะเกิดขึ้น แต่ถ้าฝ่ายอกุศลรอรับ ความงุนงงงัวเงีย เคลิ้ม สับสนวุ่นวาย ก็จะเกิดขึ้น**

หากเราเข้าไปแล้วรู้สึกมึนงงงัวเงีย นั่นคือความไม่รู้หรือนำเราสวมเข้าสู่มิติของอกุศล เป็นอาการของรอยใจเดิมที่ไหลไปตามรอยใจเขาเข้าไปสู่มิติของเขา แต่ถ้าเข้าไปแล้วแจ่มแจ้งรู้ทั่วพร้อม นั่นคือฝ่ายกุศลรอต้อนรับอยู่ภายใน

ฝึกเข้า-ออกซ้ำๆ จนควบคุมสถานการณ์ภายในได้

ให้เราเข้าหากรรมฐาน รู้ชัดในกรรมฐาน ทำบริกรรมภาวนาบริกรรมนิมิตช่วย ถ้าไม่ไหวก็อุตสาหะไม่ได้แล้ว ก็ลืมตาหลุดออกมาจากโลกภายใน มาตั้งสติลืมตาสักพักหนึ่ง แล้วกลับเข้าไปใหม่ ทำซ้ำ ๆ อย่างนี้ ลืมตาควบคุมสถานการณ์ไม่ได้ก็ลืมตาแล้วตั้งสติดี ๆ แล้วกลับเข้าไปใหม่ ซ้อมอยู่อย่างนี้เข้า ๆ ออก ๆ จนเราสามารถควบคุมสถานการณ์ภายในได้เบ็ดเสร็จ เหมือนผู้ปกครองประเทศที่เจอคู่ต่อสู้ทางการเมืองแล้วไม่อาจควบคุมอุตสาหกรรมได้ เราเป็นเหมือนผู้ครองแว่นแคว้นของกายนี้ใจนี้ ตราบใดที่เราไม่ค่อยใส่ใจในแว่นแคว้นของเรา เอาแต่เที่ยวอยู่โลกภายนอก ไม่สนใจแว่นแคว้นของตน เวลาเข้ามาจริง ๆ จัง ๆ เราถึงจะรู้ว่าคู่ต่อสู้ของเรานั้นแข็งแกร่งเพียงใด

เมื่อปิดเปลือกตาลง เพียงแค่ให้ขนตาชนกันเบา ๆ ให้แสงพอลอดผ่านได้ ความรู้สึกก็จะอยู่ระหว่างโลกภายในกับโลกภายนอก ขยับเข้าสู่โลกภายในบริเวณหน้าท้องเข้าไปคืบหนึ่งก็เป็นกลางกาย ทำเครื่องหมายเป็นหรือดวงแก้วก็ได้ เครื่องหมายจะชัดไม่ชัดไม่ใช่ประเด็นสำคัญ เราต้องการแค่พอให้รู้ถึงตำแหน่งที่ตั้ง แม้ไม่เห็นก็ให้รู้สึกว่ามีก็ใช้ได้ ความชัดไม่ชัดเป็นเรื่องของมลทิน ถ้ามลทินมีเยอะก็ไม่อาจชัดได้ อย่าไปพยายามเค้นให้มันชัดจนมึนตึง เอาแค่พอสบาย ๆ พอใช้เป็นเครื่องมือให้เกาะให้อาศัย

ความละเอียดที่เพิ่มขึ้นในทุกอนุวินาที

หากเรารู้อยู่เสมอไม่เผลอ การสืบต่อระหว่างกุศลธรรมช่วงหนึ่งกับการชิงช่วงของกุศลธรรมช่วงถัดไปนั้นจะมีการสืบต่อเชื่อมกันละเอียดขึ้น ฝ่ายกุศลธรรมสามารถลงซ้อนควบคุมกายควบคุมใจของมนุษย์ได้ละเอียดมากขึ้นในทุก ๆ หนึ่งในสิบ หนึ่งในร้อย หนึ่งในพันวินาที นั่นหมายความว่าการเหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์จะเกิดขึ้นในแต่ละอนุวินาทีที่ฝ่ายกุศลธรรมสามารถชิงช่วงเข้าไปเป็นเจ้าเรือน การชำระมลทินอันก่อปัญหาอุปสรรคในหลากหลายรูปแบบของธรรมก็จะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ไม่ว่าเราจะภาวนาก็ให้จดจ่ออยู่ในแต่ละคำภาวนา หรือการดำรงอยู่กับบริกรรมนิมิตก็รู้อยู่เสมอไม่เผลอ พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่านบอกว่าบริกรรมภาวนากับบริกรรมนิมิตนี้เป็นของคู่กัน การเอ่ยนามสภาวะคือสัมมาอะระหังซึ่งเป็นนิมิตกนามของพุทธรัตนะ เมื่อเอ่ยนามท่าน ท่านย่อมปรากฏขึ้นพร้อมพระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระมหากรุณาธิคุณ แล้วท่านก็จะขยายซ้อนสถิตเป็นอันหนึ่งเดียวกับใจเราตัวเรา ศีรษะเราก็เป็นแก้วใสของ เกตุดอกบัวตูมสว่างไสวละเอียดอ่อนนุ่มนวลละมุนละไม ตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้าล้วนเป็นองค์พระแก้วใสสะอาดบริสุทธิ์ เราเป็นองค์พระ องค์พระเป็นตัวเรา สลัดความรู้สึกของความเป็นมนุษย์ทิ้งไปให้หมด คงเหลือไว้แต่ความรู้สึกว่าเราเป็นองค์พระ

พระรัตนตรัยไม่เคยหยุดหย่อนในการช่วยเหลือเรา

พระรัตนตรัยเป็นผู้คอยแก้ไขช่วยเหลือเราตลอดเวลาทุก ๆ อนุวินาทีไม่เคยหยุดหย่อนเลย ไม่ว่าเราจะหลับตื่นยืนเดินนั่งนอน ท่านก็คอยกลั่นแก้ธาตุธรรมในตัวเราให้สะอาดบริสุทธิ์อยู่ตลอดเวลา เพียงแต่เราดำเนินชีวิตที่ผิดพลาดไปยอมรับอกุศลและอัพยากตะ นำทุกข์โทษภัยมาสู่ตัวเอง ให้เขาเข้ามาซ้อนในกลางตัวจนเกิดมลทินอุปสรรคโดยไม่รู้ตัว ดังนั้นในทุก ๆ เย็นเมื่อเราสวดมนต์ไหว้พระ เราจึงได้ขอน้อมนำท่านเข้ามาหลอมรวมตัวเราให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกับท่าน เพื่อที่ท่านจะได้ทำงานช่วยเหลือแก้ไขได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยการที่เรากำหนดรู้เจริญสัมมาสติ ให้รู้เนื้อรู้ตัวหรือดำรงรู้อยู่กับกรรมฐานของเราไม่ว่าจะลืมตาหรือหลับตา

แผ่เมตตาแก่สรรพสัตว์

เมื่อกระแสธารแห่งบุญพรั่งพรูผุดพานอย่างต่อเนื่องในกลางตัวเราแล้ว ให้อุทิศส่วนแห่งบุญนี้แก่บรรพบุรุษ พ่อแม่พี่น้องปู่ย่าตายาย ครูบาอาจารย์ผู้มีอุปการคุณทั้งหลาย เทวดาที่คอยปกปักรักษาช่วยเหลือ ผู้เลี้ยงผู้รักษา และสรรพสัตว์ที่เราเคยล่วงเกิน ทั้งหลาย ให้ซึ่งกันและกันและได้รับส่วนบุญนี้โดยทั่วหน้า

ตั้งความปรารถนาดีว่าขอสรรพสัตว์ที่เป็นเพื่อนทุกข์เกิดแก่เจ็บตายด้วยกันทั้งสิ้น จงพ้นทุกข์มีทั่วหน้า แล้วแผ่ขยายใจที่เปี่ยมด้วยครอบคลุมที่พักอาศัย ธรรมซึ่งอาศัยใจเป็นแดนเกิด สว่างไสวไปทั่วทุกอณูของบรรยากาศ สรรพสัตว์สรรพสิ่งล้วนใสสว่างสะอาดบริสุทธิ์ด้วยคุณสมบัติอันพิเศษที่ขจัดปฏิฆะความขัดเคืองให้มลายหายสิ้นไป แผ่ขยายไปสู่หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน จนครอบคลุมทั้งโลกให้เป็นโลกแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ขอชาวโลกและสรรพสัตว์ทั้งภุมมเทวา รุกขเทวา อากาศเทวา ชาวสวรรค์ทุกชั้นฟ้า พรหมและอรูปพรหมทั้งหลาย ตลอดจนสัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า

อธิษฐานจิตตั้งผังสำเร็จ

แผ่ขยายเมตตาธรรมออกไปสู่ห้วงจักรวาลอย่างไม่มีประมาณ กระแสธารแห่งบุญพรั่งพรูผุดพานมาในกลางเมตตาธรรม รวมใจหยุดรวมใจนิ่งในกลางของกายธรรมสุดละเอียดของมหาปูชนียาจารย์ กลางของพระนิพพานนับอสงไขยพระองค์ไม่ถ้วน กลางของผู้รู้ผู้มีอานุภาพไม่มีประมาณ

อาศัยช่วงเวลาอันเป็นอุดมมงคลนี้ตั้ง อธิษฐานจิตให้ตลอดเส้นทางการสร้างบารมีของเราประสบแต่ ความสุข ความสำเร็จสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องดีงาม ขอให้พ้นจากวิบัติบาป วิบากกรรม วิบากมาร อุปสรรคต่าง ๆ ให้โลภะ โทสะ โมหะ ราคะ อวิชชา ทิฏฐิ ตัณหา อุปาทาน สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ ให้มีดวงตาเห็นธรรม เข้าถึงพระธรรมกาย มีสุขภาพแข็งแรง มีกำลังใจสร้างบารมีมุ่งตรงต่อหนทางพระนิพพาน และเมื่อละโลกแล้วขอให้ได้บังเกิดในภูมิที่เกื้อกูลต่อการสร้างบารมีต่อไปทุกภพทุกชาติ ปิดท้ายด้วยบทสวดขอความสวัสดีด้วยอานุภาพของพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์

Refining the Gaps in Time Through Knowing the Body

Phra Ajarn Suraphong has us bring the mind to rest in the body first, before closing the eyes — because closing them before we're ready sends us straight into a dark inner dimension. First become ready to some degree: keep the eyes open and know the body, so system can establish itself and draw in energy to clear away the coarse defilement accumulated since morning.

Before we settle into body-awareness, our knowing comes in disconnected bursts; in the gaps between, memory and habit carry us along, and and unwholesome forces compete for that gap in time. Once we settle into body-awareness, that gap gets divided into finer and finer slices — our knowing becomes more continuous, giving the wholesome side more opportunity to carry through those gaps, and refinement arises. The more often we cultivate , the finer the wholesome side's foothold becomes, the more energy gets drawn in, and the more defilement gets cleared — meaning we can enter increasingly subtle dimensions, freed more and more from the coarse layer.

Who Receives Us When We Close Our Eyes: Clarity from the Wholesome, Confusion from the Unwholesome

Before closing the eyes, check whether we're aware of the breath — in and out. It's easier to start with the eyes open. When the eyes tire and we want to close them, it's strange: all day long with the eyes open we felt no strain at all, yet the moment we sit to meditate, we suddenly rush to close them — and once closed, everything goes dark.

**This is exactly where Phra Ajarn Suraphong draws a crucial distinction.** If, upon entering the inner dimension, we find it clear and we know all at once like this, that's a good sign — the wholesome side was there waiting to receive us. Entering and immediately knowing the whole body clearly, able to settle right into our meditation object — this tells us the wholesome side has met us. We know instantly which side received us the moment we arrive. **If the wholesome side receives us, entering the inner world brings full clarity, complete , and a sense of spaciousness and ease. But if side receives us, we feel dazed, groggy, drowsy, and confused.**

If, on entering, we feel muddled and groggy, that is drawing us into the unwholesome dimension — an old groove of habit carrying us along its own track. But if we enter and find clarity, knowing everything at once, that tells us the wholesome side was waiting to receive us.

Practicing In and Out Repeatedly Until We Master the Inner Situation

Turn toward the meditation object, know it clearly, use the verbal recitation together with the mental image to help. If we can't sustain it, if effort alone won't carry us further, open the eyes and step back out of the inner world; re-establish mindfulness with the eyes open for a while, then go back in. Repeat this pattern. If we open our eyes because we can't manage the situation, re-establish clear mindfulness, then re-enter. Practicing this in-and-out repeatedly, we gradually gain complete mastery over the inner situation — like a national leader who, facing political opposition, cannot govern effectively without engaging directly. We are the ruler of this realm of body and mind; as long as we neglect our own realm, wandering after the outer world instead of attending to it, we won't know how formidable our opponent really is until we face it directly.

When closing the eyes, let the eyelashes just touch, letting a little light through — the felt sense rests between the inner and outer worlds, then shifts inward around the belly, moving in about a hand's width to . Set a marker there — a crystal Buddha image or crystal sphere. Whether it is vivid or faint is not the point; we only need enough sense of its location. Even if we don't see it, feeling that it's there is enough. Vividness or vagueness is a matter of defilement — heavy defilement makes clarity difficult. Don't strain to force clarity until the head aches; keep it comfortable, just enough to serve as a resting point for awareness.

Increasing Refinement, Fraction of a Second by Fraction of a Second

If we stay continuously aware without lapsing, the connection between one moment the wholesome side gains ground and the next becomes increasingly seamless. The wholesome side can govern body and mind with increasing precision, down to a tenth, a hundredth, a thousandth of a second. This means pure energy gets drawn in during every fraction of a second the wholesome side manages to take the lead, continuously clearing the defilement that manifests as the many forms of hindrance.

Whether reciting "" — staying anchored to each syllable — or resting on the mental image, stay aware without lapsing. Our great teacher taught that verbal recitation and mental image go together as a pair. Uttering the name "Samma Arahang," the verbal representation of the Buddha jewel, causes him to appear, complete with supreme wisdom, absolute , and boundless compassion, expanding to merge as one with our mind and body. Our head becomes a clear crystal of the kaya, crowned with a lotus-bud finial (เกตุดอกบัวตูม), radiant, refined, soft and gentle. From head to toe we become the crystal Buddha image, luminous and pure. We are the Buddha image; the Buddha image is us. Set aside every ordinary human sense of self, leaving only the felt truth that we are this image.

The Triple Gem Never Ceases to Help Us

The Triple Gem works to correct and help us continuously, every fraction of a second, without pause — whether we are asleep, awake, standing, walking, sitting, or lying down, refining the elements within us to be clean and pure at all times. It is only our own mistaken living — accepting the unwholesome and the indeterminate — that brings suffering and harm upon ourselves, letting them overlay us until obstruction and defilement accumulate without our knowing it. This is why, every evening when we chant and pay respects, we invite this presence to merge with us as one, so it can work more effectively to help and correct us — through cultivating right mindfulness, knowing the body, or resting continuously on our chosen meditation object, whether our eyes are open or closed.

Radiating Loving-Kindness to All Beings

Once the stream of merit is flowing continuously within us, dedicate this merit to our ancestors — parents, siblings, grandparents, teachers who have helped us, guardian spirits, caretakers, and all beings we may have wronged, our karmic counterparties (คู่กรรมคู่เวร) — asking mutual forgiveness so all may share equally in this merit.

Set the wholesome intention that all beings who share the suffering of birth, aging, sickness, and death be free from suffering and find . Extend this heart full of to cover our home. This loving-kindness, born from the heart, shines through every atom of the surrounding air; all beings and things become luminous, clean, and pure through its special quality of dissolving resentment and irritation. Extend it to the village, sub-district, district, province, Thailand and its neighbors, until it covers the whole world, turning it into a crystal world — bright, cool, clean, and pure. May the devas, tree spirits, sky spirits, heavenly beings of every realm, the form and formless Brahma gods, and all beings including hell-beings, hungry ghosts, and animals, be free from suffering and find happiness.

Dedicating the Heart and Setting the Blueprint for Success

Extend loving-kindness without limit into the vastness of the cosmos, as the stream of merit pours through its center. Gather the mind, resting still at the center of the most refined Dhamma body of our great teachers, at the center of the boundless Nibbana, at the center of the all-capable presence without limit.

Using this auspicious moment, set an intention — a blueprint for success — that our whole path of building perfections be filled with , happiness, purity, and the fulfillment of every good and rightful wish. May we be freed from calamity, karmic obstruction, and every hardship; may greed, hatred, delusion, craving, wrong view, and clinging be extinguished without remainder; may we gain the eye of Dhamma, reach the Dhammakaya, enjoy good health, and carry unfailing resolve toward the path to Nibbana; and in whatever life comes next, may we be born where building perfections continues freely. The session closes with a chant invoking the protection and blessing of the Buddha, Dhamma, and Sangha.