คำสอน · พระอาจารย์สุรพงค์Teaching · Pra Ajarn Suraphong

ชีวิตเหมือนความฝัน: เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้ายแต่ผ่านไปได้เสมอ เมื่อใจผูกไว้กับระบบกุศลธรรมLife Is Like a Dream: Sometimes Good, Sometimes Bad, but Always Passing — When the Heart Stays Bound to the Wholesome System

วันอาทิตย์ที่ 15 มิถุนายน 2568Sunday, 15 June 2025อ่าน ~27 นาที~16 min readฟังต้นฉบับบน YouTubeListen on YouTube

ขนาดตัวอักษรText size

พระอาจารย์สุรพงค์สอนว่าชีวิตเป็นเหมือนความฝัน บางครั้งดีบางครั้งร้าย แต่ทุกอย่างผ่านไปได้เสมอตราบใดที่ใจยังผูกอยู่กับระบบกุศลธรรม ท่านอธิบายตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกหรืออุเบกขาที่นำสู่ความตั้งมั่น อุปมาเด็กเข้าโรงเรียนวันแรกเพื่อฝึกวิริยะ และการเข้าถึงองค์พระธรรมกายตั้งแต่ 1% ถึง 100% ก่อนนำเข้าสู่การแผ่เมตตาและบทอธิษฐานจิตปิดท้ายPhra Ajarn Suraphong teaches that life is like a dream -- sometimes pleasant, sometimes a nightmare -- but everything always passes, as long as the heart stays bound to the wholesome system. He explains the equanimous mental factor (tatramajjhattata) that leads to steadiness, the analogy of a child's first day at school for building diligence, and reaching the Buddha image anywhere from 1% to 100%, before leading into the radiation of loving-kindness and the closing aspiration.

การปฏิบัติธรรมและสัมมาทิฏฐิ: หนทางเดียวสู่ระบบกุศลธรรมระดับลึก

พระอาจารย์สุรพงค์เปิดการนำนั่งว่า การปฏิบัติมีความสำคัญและจำเป็นต่อทุกๆ ชีวิตอย่างยิ่ง เพราะเป็นวิธีเดียวที่จะเชื่อมเรากับระบบธรรมในระดับลึกได้ ไม่มีวิธีอื่นใดอีกแล้วที่จะเชื่อมเรากับพระรัตนตรัยในระดับลึกได้ ยิ่งลึกยิ่งละเอียดเท่าใด เราก็จะยิ่งสามารถเข้าถึงทรัพยากรอันมีคุณค่าได้มากเท่านั้น อีกทั้งเข้าถึงระบบกุศลธรรมภายในที่ละเอียด ซึ่งสามารถควบคุมองค์ประกอบของระบบที่ละเอียดได้

ทุกสิ่งสำคัญอยู่ที่ทัศนคติ สัมมาทิฏฐิเป็นตัวควบคุมกระบวนการทั้งหลายในแต่ละระดับ เรามีความจำเป็นต้องปรับทัศนคติให้ถูกต้องและดีงาม หากเรามีทัศนคติที่ถูกต้อง เราก็จะได้รับการปลดปล่อยให้หลุดพ้นจากความเห็นผิดทั้งหลาย เข้าถึงทัศนคติที่ถูกต้องและดีงามซึ่งจะนำพาเราไปสู่ชีวิตที่แสนประเสริฐ ชีวิตที่น่าอัศจรรย์

ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิก: ความสมดุลไม่หวั่นไหวที่นำสู่ความตั้งมั่น

การทำสมาธิคือการดำรงอยู่ในระบบของกุศลธรรม อาศัย ศรัทธา และตัตรมัชฌัตตตา คือเจตสิกที่ไม่หวั่นไหวไปกับสิ่งกระตุ้นต่างๆ ทำให้ใจสมดุล เมื่อสมดุลเราก็จะตั้งมั่นได้ เมื่อตั้งมั่นได้ ความมั่นคงจะค่อยๆ เกิดขึ้น ซึ่งจะนำพาไปสู่เจตสิกอื่นๆ ที่ละเอียดของกุศลธรรม เช่นความเบากายเบาใจ ความละเอียดอ่อนนุ่มนวลละมุนละไม ความปลอดโปร่งโล่งว่าง ทั้งหมดล้วนเป็นเจตสิกที่ละเอียดอ่อนทั้งสิ้น

ความละเอียด 2 แบบ ที่เกิดจากการจดจ่อใส่ใจ

การจะเข้าถึงเจตสิกที่ละเอียดอ่อนเหล่านี้ เราจำเป็นต้องทำใจให้ละเอียด ความละเอียดมี 2 อย่าง คือละเอียดเนื่องด้วยกาลเวลา และละเอียดเพราะเข้าถึงรายละเอียดที่สามารถจดจ่อได้ในแต่ละขณะของความใส่ใจ ทั้ง 2 อย่างนี้ล้วนเกิดขึ้นเองเป็นผลจากการจดจ่อใส่ใจอย่างต่อเนื่อง เช่นในกรณีที่เราใช้คำบริกรรมภาวนาบริกรรมนิมิต "" ภาวนาไปทีละคำทีละคำอย่างช้าๆ

อุปมาเด็กเข้าโรงเรียนวันแรก: ฝึกใจให้คุ้นเคยกับวิริยะ

พระอาจารย์อธิบายว่าเราจำเป็นต้องหางานให้ใจทำ เพื่อให้ใจได้จดจ่อ คุ้นเคยกับการจดจ่อ และมีความเพียร ท่านเปรียบกับการเลี้ยงเด็ก จะให้ใจของเด็กคนหนึ่งมีความเพียรหรือมีความเกียจคร้าน ก็อยู่ที่การฝึกฝน หากฝึกให้ใจของเด็กคุ้นเคยกับความเพียร เด็กก็จะมีความเพียร แต่หากปล่อยปละละเลย ใจของเด็กก็จะเกียจคร้าน ไม่ว่าจะเป็นใจของเราหรือของเด็กก็เหมือนกัน ใจทุกดวงล้วนต้องการคำสอนและการฝึกฝนให้มีความเข้าใจ และคุ้นเคยกับธรรมที่ชื่อว่าวิริยะ คือความพากเพียรอุตสาหะ หากไม่เคี่ยวเข็ญ ใจของเด็กก็ไม่อาจมีความเพียรอุตสาหะได้เลย ต้องอาศัยการฝึกให้คุ้นเคยกับการพากเพียร เมื่อเด็กคุ้นเคยแล้ว เด็กก็จะเริ่มรับผิดชอบเอง

ท่านยกตัวอย่างวันที่ส่งเด็กน้อยเข้าเรียนในโรงเรียนอนุบาลวันแรก เด็กเกือบทุกคนต้องร้องไห้งอแง ไม่ยอมไปโรงเรียน ไปแล้วก็ร้องไห้อยากกลับบ้านคิดถึงพ่อแม่ แต่เมื่อผ่านไประยะเวลาหนึ่งจนคุ้นเคยแล้ว เด็กก็จะตื่นไปโรงเรียนเอง รู้จักรับผิดชอบ ความไม่รู้จักรับผิดชอบเช่นนี้อาจมีขึ้นได้แม้ในใจผู้ใหญ่ที่รู้ถึงบทบาทหน้าที่ของตนแล้ว แต่ยังไม่คุ้นเคย หากเราเคี่ยวเข็ญตนเองให้คุ้นเคยในเบื้องต้น ก็จะเริ่มทำได้เอง

ท่านย้ำว่าในช่วงแรกอาจทำได้ยาก เพราะมลทินยังมีมาก การขับเคลื่อนจะดูฝืดฝืน แต่เมื่อทำไปเรื่อยๆ ดวงรู้จะเหนี่ยวนำบุญมาชำระมลทินให้เบาบางลง ก็จะค่อยๆ ง่ายขึ้น ไม่ฝืนมากเหมือนเดิม และง่ายขึ้นไปเรื่อยๆ

บริกรรมภาวนาสัมมาอะระหัง และการขยายองค์พระธรรมกายแก้วเต็มตัว

"สัมมาอะระหัง" เป็นนามของกายธรรมอรหันต์ ซึ่งเรียกชื่อตามคุณสมบัติของท่าน คือพระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ปฏิบัติอันเป็นไปเพื่อไกลจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง นี่คือตัวตนที่แท้จริงของเรา เราสามารถเข้าถึงท่านได้โดยการเอ่ยนามท่านซ้ำๆ ท่านจะปรากฏขึ้นที่ เมื่อท่านปรากฏขึ้นแล้วท่านจะไม่ปรากฏขึ้นเปล่าๆ แต่จะนำธาตุธรรม เห็น จำ คิด รู้ ดิน น้ำ ลม ไฟ อากาสธาตุ ของเรามากลั่นให้ใสสะอาดบริสุทธิ์ ขจัดมลทินเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง ทั้งวิบากกรรม อุปสรรคต่างๆ นานาในชีวิต เชื่อมสายบุญสายสมบัติให้กับเรา และแก้ไขปูทางล่วงหน้าให้เราสามารถเก็บเกี่ยวผลสำเร็จได้อย่างง่ายดาย

เมื่อเราเอ่ยนามท่าน ท่านปรากฏขึ้นกลางตัวกลางใจเรา แล้วขยายเต็มตัวเรา จากจุดเล็กใสเท่าปลายเข็ม ค่อยๆ ขยายใหญ่ขึ้นจนซ้อนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับตัว ให้ทั้งเนื้อทั้งตัวเราล้วนเป็นธรรมกายแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ศีรษะเราก็เป็นพระเกตุดอกบัวตูมใสสว่างของแก้ว หน้าผากเราก็เป็นองค์พระธรรมกายแก้วที่ใสแวววาวสว่างไสว ดวงตาเราก็เป็นพระเนตรของพระธรรมกายแก้ว ใบหน้าเราก็เป็นพระพักตร์ของพระธรรมกายที่แย้มละไม ละเอียดอ่อนนุ่มนวลละมุนละไม ใสเย็น ลำคอบ่าไหล่แขนของเราล้วนเป็นองค์พระธรรมกายแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ หน้าอกท้องท้องน้อยและหลังของเราล้วนเป็นองค์พระธรรมกายแก้วที่ใสแวววาวสว่างไสว สะโพกต้นขาหัวเข่าแข้งฝ่าเท้าหลังเท้าล้วนเป็นองค์พระธรรมกายแก้วที่ละเอียดอ่อนนุ่มนวลละมุนละไม ใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์สว่างไสว เราเป็นองค์พระ องค์พระเป็นตัวเรา สลัดความรู้สึกของกายมนุษย์ทิ้งไปหมดเลย คงเหลือไว้แต่ความรู้สึกว่าเราเป็นองค์พระ องค์พระเป็นตัวเรา

การเข้าถึงองค์พระ 1% ถึง 100% และการยอมรับสิ่งที่เข้าถึงได้

พระเดชพระคุณหลวงพ่อเคยกล่าวไว้ว่า การเข้าถึงองค์พระจะว่าง่ายก็ง่าย จะว่ายากก็ยาก ง่ายเพราะรู้และเข้าใจ ยากเพราะไม่รู้ไม่เข้าใจ การเข้าถึงองค์พระมีตั้งแต่ 1% ถึง 100% ในขณะนี้เราอาจเข้าถึงเพียง 5%, 10%, 20%, 30% หรือ 50% การเข้าถึงก็คือการเข้าถึง หากเราเข้าถึงแล้วแต่ปฏิเสธไม่ยอมรับ ประโยชน์ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่หากเรายอมรับว่าเราเข้าถึงได้ 10% หรือ 15% ประโยชน์ย่อมเกิดขึ้นได้ ความชัดหรือไม่ชัดนั้นเป็นเพราะมลทินที่ปิดกั้นอยู่เบื้องหลัง แต่เบื้องหลังการปิดกั้นนั้นคือองค์พระแก้วใสสะอาดบริสุทธิ์ อันเป็นตัวตนที่แท้จริงของเรา เราเพียงแค่มองทะลุผ่านมลทินนั้นเข้าไปหลอมรวมกับตัวตนที่แท้จริงของเรา ทุกๆ คำภาวนาสัมมาอะระหังคือการเอ่ยนามท่าน เมื่อเอ่ยนามท่าน ท่านจะปรากฏและขยายซ้อนเป็นหนึ่งเดียวกับตัวเรา เข้ามาช่วยเหลือขจัดมลทินเครื่องเศร้าหมอง แก้ไขให้เราบริสุทธิ์หลุดพ้นจากมิติหนึ่งไปสู่อีกมิติหนึ่งอย่างต่อเนื่อง

ทัศนคติกำหนดสุขทุกข์: ผูกใจไว้กับสิ่งสูงส่งเท่านั้นที่ทำให้หลุดพ้น

พระอาจารย์สอนว่าความเพียรต่อการจดจ่อในบริกรรมภาวนาบริกรรมนิมิต คือความวิริยะบากบั่นไม่ย่อท้อ ดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง ให้รู้อยู่เสมอไม่เผลอว่าเรากำลังรู้อะไรอยู่ หากรู้อยู่กับสิ่งสูงส่ง ใจก็จะถูกยกให้สูงตามไปด้วย หากรู้อยู่กับสิ่งตกต่ำ ใจก็จะถูกฉุดให้ตกต่ำตามไปด้วย ทั้งหมดขึ้นอยู่กับว่าเราผูกใจไว้กับอะไร ชีวิตจะสุขหรือทุกข์ก็ขึ้นอยู่กับทัศนคติที่ถูกต้องและดีงาม มีแต่ระบบกุศลธรรมเท่านั้นที่จะให้ทัศนคติที่ถูกต้องและดีงามแก่เราได้ ส่วนนั้นมีแต่จะฉุดให้เราตกต่ำแล้วตกต่ำอีก ทุกข์แล้วทุกข์อีก เพียงแค่เราปรับเปลี่ยนทัศนคติ ชีวิตก็จะเปลี่ยนไป หลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งหลาย เพียงแค่เราผูกใจไว้กับสิ่งสูงส่งสูงสุด ใจก็จะหลุดพ้น เข้าถึงความปลอดโปร่งเบาสบาย สิ่งใดที่ทำให้เรายึดมั่นถือมั่นจนใจตกต่ำเป็นทุกข์ ก็ให้ปล่อยวางเสีย เพราะทุกอย่างล้วนผ่านไปเป็นเพียงชั่วประเดี๋ยวประด๋าวเท่านั้น

ชีวิตเหมือนความฝัน: ฝันดีฝันร้ายก็ผ่านไปได้เสมอ

พระอาจารย์สอนว่า ชีวิตทุกชีวิตดำเนินไปตามเหตุปัจจัยของมัน สิ่งที่ต้องเป็นอย่างนั้นก็ต้องเป็นอย่างนั้น สิ่งที่ต้องเป็นอย่างนี้ก็ต้องเป็นอย่างนี้ แม้เราอยากให้เป็นอย่างอื่นก็ทำไม่ได้ในเมื่อมันต้องเป็นเช่นนี้ ก็ไม่เป็นไร แต่หากผลที่เกิดขึ้นทำให้ใจเราตกต่ำ เราก็ต้องปรับทัศนคติใหม่ให้ถูกต้อง ความทุกข์ก็จะไม่บังเกิดขึ้นแก่เรา

ทุกอย่างเหมือนความฝัน บางครั้งฝันดี บางครั้งฝันร้าย ทุกคนล้วนเคยผ่านประสบการณ์ทั้งฝันดีและฝันร้ายมาแล้ว แม้จะรู้สึกเหมือนจริงในขณะฝัน แต่ก็ผ่านไปได้เสมอ แล้วมันก็ผ่านเราไปอีก เราจะกลัวอะไร ในเมื่อเราดำรงอยู่ในระบบที่ถูกต้องและดีงาม นอกจากระบบกุศลธรรมแล้วไม่มีระบบใดเลยที่จะเกื้อกูลประโยชน์แก่เราได้ มีแต่ระบบกุศลธรรมเท่านั้น ซึ่งมีพระรัตนตรัยเป็นผู้ดูแลระบบ และมีพระนิพพานเป็นผู้อยู่เบื้องหลัง พระนิพพานนั้นไม่ใช่เพียงพระองค์เดียว สองพระองค์ หรือร้อยพระองค์ หมื่นแสนล้าน แต่นับเป็นอสงไขยพระองค์ไม่ถ้วน คอยดูแลช่วยเหลือเราอยู่

อกุศลพยายามข่มขู่ใจ: ทางออกทางเดียวคือผูกใจไว้กับกุศลธรรม

มีสิ่งใดบ้างที่เราควรกลัว ฝ่ายอกุศลพยายามทำให้เราขวัญเสีย ตกอกตกใจอยู่ชั่วประเดี๋ยวประด๋าว เพื่อที่จะได้เข้าสิงสถิตเป็นเจ้าเรือน ข่มขู่เราซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อให้ใจเราตกใจเสีย เมื่อใดที่ใจเราตกใจเสีย อกุศลก็จะเข้าสิงสถิตเป็นเจ้าเรือน บีบคั้นกดดันเหนี่ยวนำบาปอกุศลเข้ามา ซึ่งล้วนนำมาซึ่งทุกข์โทษภัย เราไม่ควรยอมให้เป็นเช่นนั้น ทางเดียวที่จะปลดปล่อยจากความทุกข์ได้คือการดำรงอยู่กับกุศลธรรม เอาใจผูกไว้กับสิ่งที่ดีงามและสูงส่งสูงสุด ผูกอยู่กับพระนิพพาน ผูกอยู่กับพระรัตนตรัย มีแต่ระบบกุศลธรรมเท่านั้นที่จะเกื้อกูลเราได้ ซึ่งครูบาอาจารย์ของเราต่างก็ยืนยันเช่นนี้ อยู่กับท่านเราจะได้อบอุ่นใจ วิกฤตต่างๆ ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป เป็นเพียงประสบการณ์ให้เราตื่นเต้น อย่าปล่อยให้ใจตกต่ำ ทุกสิ่งล้วนมีพลังงานอันเป็นบุญและเป็นบาปอยู่เบื้องหลัง ฝ่ายบาปทำได้ก็เพราะอาศัยพลังงานฝ่ายบาป ฝ่ายบุญเกื้อกูลได้ก็ด้วยพลังงานบริสุทธิ์ที่ชื่อว่าบุญ บทบาทหน้าที่ของเราคือดำรงอยู่ในระบบกุศลธรรม ผูกใจไว้กับสิ่งที่ถูกต้องดีงาม รู้อยู่เสมอไม่เผลอ เพื่อเหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์ให้ไหลผ่านอย่างต่อเนื่อง นี่เป็นสิ่งเดียวที่จะเกื้อกูลประโยชน์แก่เราได้

เมตตาธรรม: แผ่ขยายจากตัวเราสู่จักรวาลอนันต์

เมื่อได้ชำระสะสางตัวเราแล้ว ขั้นต่อไปคือการเกื้อกูลประโยชน์แก่ชาวโลกและสรรพสัตว์ทั้งหลาย โดยอาศัยเครื่องมือของระบบกุศลธรรมที่ชื่อว่าดวง เพียงแค่เราตั้งความปรารถนาดีอย่างจริงใจ ขอสรรพสัตว์ทั้งหลายจงพ้นทุกข์มีทั่วหน้า หากยังไม่ซาบซึ้งถึงรสชาติแห่ง พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่านแนะนำให้น้อมเอาดวงจิตของมารดาที่มีความรักและความปรารถนาดีต่อบุตรน้อยๆ ของตน มาตั้งขึ้นในเรือนใจของเรา แล้วแผ่ความปรารถนาดีนั้นไปสู่ผู้คนและสรรพสัตว์ ขอชาวโลกและสรรพสัตว์จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า

จากนั้นแผ่ขยายใจที่เปี่ยมด้วยเมตตาธรรมนี้ออกไปครอบคลุมพื้นที่ปฏิบัติธรรม เมตตาธรรมซึ่งอาศัยใจเป็นแดนเกิดก็จะส่องสว่างไปเพียงนั้น ด้วยคุณสมบัติพิเศษของเมตตาธรรมที่สามารถขจัดปฏิฆะความขัดเคืองในบรรยากาศให้มลายหายสิ้น แล้วแผ่ขยายต่อไปครอบคลุมหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ทั่วประเทศ ไปจนถึงประเทศเพื่อนบ้านนานาประเทศ จนกระทั่งครอบคลุมทั้งโลก ให้โลกนี้เป็นโลกแก้วที่สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ขอชาวโลกและสรรพสัตว์จงพ้นทุกข์มีความสุขทั่วหน้า ทั้งภุมมเทวา อากาสเทวา ชาวสวรรค์ทุกชั้นฟ้า พรหมอรูปทั้งหลาย รวมถึงสัตว์นรก อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน ท่านที่มีทุกข์มากขอให้ทุกข์น้อย ที่มีทุกข์น้อยขอให้หมดทุกข์มีความสุข ที่มีสุขน้อยขอให้มีสุขมาก ที่มีสุขมากแล้วก็ขอให้มีสุขมากยิ่งขึ้นไป

จากนั้นแผ่ขยายใจที่เปี่ยมด้วยเมตตาธรรมนี้ไปสู่บรรยากาศของจักรวาล ครอบคลุมดวงดาวน้อยใหญ่นับสิบนับร้อยพันหมื่นแสนล้านดวง และขยายต่อเนื่องไปสู่หมื่นโลกธาตุแสนโกฏิจักรวาลอนันตจักรวาล ให้เมตตาธรรมของเราเกื้อกูลแก่ผู้คนสรรพสัตว์สรรพสิ่งและธาตุธรรมทั้งปวงให้สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ใจเราก็จะขยายเบิกบานโล่งว่างเบาสบาย ใจขยายไปถึงไหนเมตตาธรรมก็ส่องสว่างไปถึงนั่น เมตตาธรรมนี้ยังขจัดปฏิฆะมลทินในใจผู้คนและสรรพสัตว์ให้มลายหายสิ้น ธรรมชาติฝ่ายกุศลก็อาศัยช่วงเวลานี้เข้าสิงสถิตเป็นเจ้าเรือน เหนี่ยวนำพลังงานบริสุทธิ์เข้ามาปรับปรุงแก้ไขธาตุธรรมของผู้คนและสรรพสัตว์ให้บริสุทธิ์หลุดพ้นนับชั้นไม่ถ้วน

พระอาจารย์ย้ำว่าผลแห่งเมตตาธรรมนี้ไม่เพียงกลั่นจิตใจของผู้คนสรรพสัตว์ แต่ยังเกื้อกูลประโยชน์ไปถึงสรรพสิ่งอันเป็นสิ่งแวดล้อม ทั้งดินน้ำอากาศฟ้า แม่น้ำภูเขาท้องทะเล ต้นไม้ใบหญ้า บ้านเมือง ข้าวของเครื่องใช้ ล้วนใสสว่างเหมาะสมที่ผู้คนและสรรพสัตว์จะอาศัยอยู่ได้ ท่านสรุปว่า บุคคลใดผู้เกื้อกูลประโยชน์แก่โลกและจักรวาล บุคคลนั้นย่อมสามารถใช้สมบัติของโลกและจักรวาลได้

หยุดนิ่งในกลางกายธรรมของครูบาอาจารย์และอธิษฐานจิต

รวมใจหยุดรวมใจนิ่งในกลางกระแสธารแห่งบุญที่ยังคงพรั่งพรูผุดผ่านอย่างต่อเนื่อง หยุดนิ่งในกลางความสุขกลางกลางความสว่างไสวของบุญธาตุ ใจเป็นธาตุสำเร็จ กำหนดเช่นไรก็เป็นเช่นนั้น รวมใจหยุดนิ่งในกลางของพระรัตนตรัย กลางของพุทธรัตนะ กลางของธรรมรัตนะ กลางของสังฆรัตนะ แล้วหลอมรวมเรากับท่านให้เป็นเอกภาพเดียว ชีวิตเราไม่อาจห่างจากพระรัตนตรัยได้เลย มีความจำเป็นที่เราจะต้องหลอมรวมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับท่าน ใกล้ชิดสนิทสนมคุ้นเคย อยู่เป็นสุขและอบอุ่นในกลางของท่าน

นอกจากพระรัตนตรัยแล้ว ยังมีมหาปูชนียาจารย์ของเราที่เราต้องรวมใจกับท่านให้เป็นเอกภาพเดียว รวมใจหยุดรวมใจนิ่งในกลางกายธรรมสุดละเอียดของพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพ่อ และคุณยายอาจารย์ เมื่อเราระลึกถึงท่าน เราจะปรากฏใสสว่างในกลางท่าน ท่านจะปรากฏใสสว่างในกลางตัวเรา อีกทั้งเราและท่านจะปรากฏสว่างในกลางของพระนิพพาน จากนั้นจึงมากราบขอพรท่าน เพื่ออธิษฐานจิตตั้งให้ติดไปในกลางดวงบุญอันสว่างไสวนี้ ให้ตลอดเส้นทางการสร้างบารมีนับตั้งแต่นี้ ให้ชีวิตของเราเปี่ยมด้วยความรู้คู่ความสุขและความบริสุทธิ์ ทั้งความสำเร็จสมปรารถนาในทุกสิ่งที่ถูกต้องและดีงาม

อธิษฐานจิตขอบุญบารมีและตั้งผังสำเร็จอย่างละเอียด

ข้าพเจ้าทั้งหลายกราบขอพรขอบุญบารมี รัศมี กำลัง ฤทธิ์ อำนาจ สิทธิเฉียบขาดของพระนิพพานทั่วธาตุทั่วธรรม อีกทั้งขอบารมีธรรมของพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพ่อ คุณยายอาจารย์ ขอบุญบารมีทั้งหลายเหล่านี้จงประมวลรวมกับบุญบารมีที่พวกเราทั้งหลายได้ตั้งใจสั่งสมดีแล้วตั้งแต่ปฐมชาตินับนับชาติไม่ถ้วนเรื่อยมาจนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้ ขอบุญทั้งหลายเหล่านี้จงประมวลรวมกันเข้าให้เป็นบุญศักดิ์สิทธิ์ มีฤทธิ์มีเดชมีอานุภาพทับทวีไม่มีประมาณ กลั่นกายวาจาใจ ธาตุธรรม เห็นจำคิดรู้ ดินน้ำลมไฟ อากาสธาตุ วิญญาณธาตุ ให้สว่างไสวใสเย็นสะอาดบริสุทธิ์ ให้พวกเราหลุดพ้นจากวิบัติบาปศักดิ์สิทธิ์ วิบากกรรม วิบากมาร อุปสรรคต่างๆ นานาในชีวิต ให้มลายหายสูญทั้งโลภะ โทสะ โมหะ ราคะ ทิฏฐิ ตัณหา อุปาทาน ให้สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ

ขอให้เรามีดวงตาเห็นธรรม เข้าถึงและแทงตลอดในได้สำเร็จวิชา 3 วิชา 8 อภิญญา 6 ปฏิสัมภิทา 4 วิโมกข์ 8 และจรณะ 15 ครบถ้วนทุกประการ อีกทั้งให้มีสุขภาพพลานามัยแข็งแรงสมบูรณ์ มีอายุขัยยืนยาว ได้สร้างบุญสร้างบารมีไปได้ตลอดชีวิตตลอดรอดฝั่ง ให้มีกำลังใจสูงส่งไม่สิ้นสุดในการสร้างบารมี มุ่งตรงต่อหนทางพระนิพพานสู่ที่สุดแห่งธรรม จะเดินทางไปแห่งหนใดก็ขอให้ประสบแต่ความโชคดี พบแต่ความปลอดภัย ให้เป็นที่รักของมนุษย์และเทวาทั้งหลาย มีดวงปัญญาสว่างไสวรู้แจ้งแทงตลอดในธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะประกอบธุรกิจหน้าที่การงานใดๆ ก็ขอให้เจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า ได้ผลอัศจรรย์เกินคิดเกินคาด ให้ได้สมบัติใหญ่เป็นสมบัติจักรพรรดิ ไม่พร่องทันใช้ สร้างมหาทานบารมีได้ไม่รู้จักหมดสิ้น มีแล้วก็ไม่ นำมาสร้างมหาทานบารมีอย่างเต็มกำลัง

เมื่อถึงคราวหลับตาลาโลก ก็ขอให้ได้บังเกิดในสวรรค์ชั้นดุสิต บุญพิเศษเขตบรมโพธิสัตว์ และเมื่อกลับลงมาสร้างบารมีในโลกมนุษย์ ก็ขอให้เกิดในครอบครัวสัมมาทิฏฐิ ครอบครัวแก้ว ครอบครัวธรรมกาย ครอบครัวตัวอย่างของโลก ครอบครัวที่อบอุ่น ให้พรั่งพร้อมบริบูรณ์ด้วยที่สุดแห่งรูปสมบัติ ทรัพย์สมบัติ คุณสมบัติ บริวารสมบัติ ลาภยศสรรเสริญสุข มรรคผลนิพพานและวิชชาธรรมกาย อีกทั้งขอให้มีดวงบุญศักดิ์สิทธิ์ไพศาล สามารถระลึกชาติได้ตั้งแต่เกิดพร้อมกับพระธรรมกายภายในที่ชัดใสสว่าง ได้ศึกษาวิชชาธรรมกายอย่างถูกต้องตรงตามความเป็นจริงไปกับพระเดชพระคุณหลวงปู่ หลวงพ่อ คุณยาย ตั้งแต่เยาว์วัยตลอดจนสิ้นอายุขัย บาปอกุศลใดๆ ที่ได้ประพฤติผิดพลาดพลั้งเผลอมาในอดีตตั้งแต่ปฐมชาตินับภพนับชาติไม่ถ้วน ขอให้บาปอกุศลทั้งหลายเหล่านั้นจงตามไม่ทัน อย่าได้มีโอกาสส่งผล ให้เป็นตลอดไป บาปใหม่จงอย่าได้กระทำทั้งกายวาจาใจ บุญกุศลใดที่ได้ตั้งใจสั่งสมแล้วทั้งหมดทั้งสิ้น จงประมวลรวมกันเข้าส่งผลศักดิ์สิทธิ์ มีฤทธิ์มีเดชมีอานุภาพเป็นอัศจรรย์ และส่งผลตลอดต่อเนื่องนับแต่บัดนี้ตราบกระทั่งถึงที่สุดแห่งธรรม ขอความปรารถนาดีงามทั้งปวงนี้จงเป็นผลสำเร็จ จงเป็นผลสำเร็จ จงเป็นผลสำเร็จแก่พวกเราทั้งหลาย นับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไปทุกภพทุกชาติ ตราบกระทั่งถึงที่สุดแห่งธรรม ด้วยอานุภาพอันไม่มีประมาณขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ ขอจงสมความปรารถนาทุกประการเทอญ

บทสวดปิดท้าย

พระอาจารย์นำกล่าวคำบูชาพระรัตนตรัยปิดท้ายการนั่งสมาธิว่า สัพเพพุทธา ปัจเจกาปัจเจกานัญจะยัง พลัง อรหันตานัง จะเตชะนะรักขัง พันธิ สัพพะโส สัพพะพุทธานุภาเวนะ สัพพะธัมมานุภาเวนะ สัพพะสังฆานุภาเวนะ สัทธาโสตถีภะวันตุเต

Practicing Dhamma and Right View: The Only Path to the Wholesome System at Depth

Phra Ajarn Suraphong opened the sitting by explaining that practicing is essential and necessary for every life, because it is the only way to connect us with system at a deep level. There is no other way to connect us with the Triple Gem at that depth. The deeper and subtler we go, the more we can access resources of real value, reaching the subtle inner components of the wholesome system that can control the elements of that finer system.

Everything hinges on attitude. Right view (samma ditthi) governs every process at every level. We need to adjust our attitude to be correct and good. If our attitude is correct, we will be released, freed from every wrong view, reaching a correct and good attitude that leads us to a truly excellent, wondrous life.

The Equanimous Mental Factor: Steady Balance That Leads to Firmness

Meditation is dwelling within the wholesome system, relying on (), faith (saddha), and the equanimous (tatramajjhattata) -- the quality that remains unmoved by whatever stimulates us, keeping the heart in balance. When balanced, we become steady; once steady, stability gradually arises, leading toward other subtle wholesome mental qualities, such as lightness of body and mind, gentleness and refinement, and a sense of open, spacious ease. All of these are subtle mental factors.

Two Kinds of Refinement Born From Sustained Attention

To access these subtle mental factors, we need to refine the heart. There are two kinds of refinement: refinement through sustained duration over time, and refinement through reaching fine detail -- being able to focus on the details of each moment of attention. Both arise naturally as a result of continuous, focused attention -- such as when we recite the phrase "" slowly, word by word.

The Analogy of a Child's First Day at School: Training the Heart in Diligence

Phra Ajarn explained that we need to give the heart work to do, so that it learns to focus, grows accustomed to focusing, and develops diligence. He compared this to raising a child: whether a child's heart becomes diligent or resistant depends entirely on how we train it. If we train a child's heart to grow accustomed to sustained effort, the child becomes diligent; if we neglect this, the child's heart becomes resistant. Whether it is our own heart or a child's, every heart needs instruction and training to gain and understanding, and to grow familiar with the quality called viriya -- diligent, persevering effort. Without cultivating it, a child's heart cannot develop that perseverance at all; it requires exposure until the child grows accustomed to persevering, and only then does responsibility begin to take root.

He gave the example of the day we send a small child to kindergarten for the first time: nearly every child cries and refuses to go, and once there, cries wanting to go home, missing their parents. But after some time passes and the child grows accustomed, the child wakes and goes to school on their own, taking responsibility. This same lack of readiness can occur even in an adult's heart, one that already understands its role and duties but is simply not yet accustomed to it. If we push ourselves gently at first, we gradually begin to manage.

He stressed that in the beginning this may feel difficult, because there is still much defilement, and the process feels forced and effortful. But as we continue practicing, the sphere of knowing draws in merit to cleanse that defilement, gradually lightening it, and the process becomes less forced -- workable, and increasingly easier over time.

Reciting "Samma Arahang" and Expanding the Crystal Dhammakaya Image Through the Whole Body

"Samma Arahang" is the name of the Dhamma-body of the Arahant, called according to his qualities -- the one who has practiced well and rightly, whose practice leads far from every defilement. This is our true self. We can reach him by uttering his name repeatedly; he then appears at . Once he appears, he does not appear empty-handed -- he takes our elements of seeing, remembering, thinking, and knowing, our earth, water, wind, fire, space, and consciousness elements, and refines them to clarity and , clearing away every defilement, every karmic result, every obstacle in life, connecting us to the stream of merit and treasure, and clearing the path ahead so that we may reap success with ease.

As we utter his name, he appears at the center of our body and heart, then expands to fill our entire body -- from a tiny bright point the size of a needle's tip, gradually growing larger until it overlaps as one with our body, so that our whole body becomes the crystal Dhamma-body, radiant, cool, clean, and pure. Our head becomes the crystal Dhamma-body's head with its radiant lotus-bud crown; our forehead becomes the Dhamma-body's forehead, sparkling and bright; our eyes become the Dhamma-body's eyes; our face becomes the Dhamma-body's face, gently smiling, refined and tender, cool and clear. Our neck, shoulders, and arms all become the crystal Dhamma-body, radiant, cool, clean and pure; our chest, belly, and back all become the crystal Dhamma-body, sparkling and radiant; our hips, thighs, knees, shins, and feet all become the crystal Dhamma-body, refined and gentle, cool, clean, pure, and radiant. We are the Buddha image, and the Buddha image is us; we cast aside every sense of the human body entirely, leaving only the feeling that we are the Buddha image, and the Buddha image is us.

Reaching the Buddha Image From 1% to 100%, and Accepting Whatever Degree We Attain

Our late revered teacher once said that reaching the Buddha image can be easy or difficult -- easy for those who know and understand, difficult for those who do not. The degree of attainment ranges from 1% to 100%; right now we might be reaching only 5%, 10%, 20%, 30%, or 50%. Whatever we attain is still attainment -- if we attain it and then reject it, refusing to accept it, no benefit arises. But if we accept that we have reached 10% or 15%, benefit can indeed arise. Whether it is clear or unclear is simply due to the defilement veiling it from behind; but behind that veil is the pure, radiant crystal Buddha image -- our true self. We need only look through that veil to merge with our true self. Every recitation of "Samma Arahang" is an utterance of his name; when we utter it, he appears and expands, overlapping as one with us, coming to help clear away every defilement, purifying and liberating us from one dimension to the next, continuously.

Attitude Determines Suffering and Ease: Only Binding the Heart to What Is Lofty Brings Liberation

Phra Ajarn taught that the diligence required to focus on the recitation and mental image is viriya -- unwavering, persevering effort, carried on continuously. We should stay continuously aware of what we are aware of. If we are aware of something lofty, the heart is lifted along with it; if we are aware of something low, the heart sinks along with it. Everything depends on what we bind the heart to. Whether life brings suffering or ease depends on having a correct, good attitude. Only the wholesome system can give us that correct and good attitude; system only drags us down, again and again, into suffering after suffering. Simply by adjusting our attitude, life changes -- we become free of every kind of suffering. Simply by binding the heart to what is highest, the heart is liberated, reaching spaciousness and ease. Whatever causes us to cling and drags the heart down into suffering, we should let go of it, because everything passes -- it is only ever temporary.

Life Is Like a Dream: Good Dreams and Bad Dreams Always Pass

Phra Ajarn taught that every life unfolds according to its own causes and conditions. What must be one way, must be that way; what must be another way, must be that way too. Even if we wish it were otherwise, we cannot force it when it must be as it is -- and that in itself is not a problem. But if the outcome drags our heart down, we need to adjust our attitude so that it is correct, and then suffering will not arise for us.

Everything is like a dream -- sometimes a good dream, sometimes a nightmare. Every one of us has passed through the experience of both good dreams and bad dreams; even though they feel completely real while we are in them, they always pass, and then they pass beyond us again. What is there to fear, when we dwell within a system that is correct and good? Apart from the wholesome system, is there any other system that could truly benefit us? None at all -- only the wholesome system can benefit us. We dwell within the wholesome system, with the Triple Gem overseeing it and Nibbana standing behind it. And Nibbana is not just one, or two, or a hundred, or tens of thousands, or millions -- it is countless, asankhyeya, watching over and helping us always.

The Unwholesome Tries to Frighten the Heart: The Only Way Out Is Binding the Heart to the Wholesome

What is there that we should truly fear? The unwholesome side tries to make us lose our composure, startling and frightening us for a passing moment, so that it may seize the seat of the heart. It threatens us again and again, hoping to make our heart falter. The moment our heart falters, the unwholesome takes the seat of the heart, pressing and drawing in more unwholesome states, all of which bring nothing but suffering and harm. We should not allow this. The only way to be freed from suffering is to dwell with the wholesome system, binding the heart to what is good and supremely lofty -- bound to Nibbana, bound to the Triple Gem. Only the wholesome system can sustain us, as our teachers have always confirmed. Staying with them gives us warmth and reassurance. Every crisis passes as it came; it is only an experience meant to stir us, and we should never let it drag the heart down. Behind everything lies an energy that is either merit or demerit -- the unwholesome acts only through the energy of demerit, while the wholesome benefits us only through the pure energy called merit, which supports and helps us continuously. Our role is to dwell within the wholesome system, binding the heart to what is right and good, staying continuously aware without lapsing, so as to draw in that pure energy continuously. This is the one and only thing that can truly benefit us.

Loving-Kindness: Radiating From Ourselves to the Boundless Universe

Once we have purified ourselves, the next task is to benefit the world of beings and all sentient creatures, using the tool of the wholesome system called metta, . We need only set a sincere wish for goodness: may all beings be free from suffering and share everywhere. If we still cannot fully taste the flavor of loving-kindness, our late revered teacher advised us to draw on the heart of a mother, full of love and goodwill toward her own small child, and let that quality of mind arise within our own heart, then extend that goodwill outward to all people and beings: may all people and beings in the world be free from suffering and share happiness everywhere.

We then extend this heart, brimming with loving-kindness, outward to encompass the place where we are practicing. Loving-kindness, which relies on the heart as its source, shines only as far as the heart extends. Through its special quality, it dispels resentment and ill-will in the surrounding atmosphere entirely. We continue extending it to encompass the village, sub-district, district, and province, throughout the whole country, and onward to neighboring countries and all nations, until it encompasses the entire world, making this world a crystal world, radiant, cool, clean, and pure. May all people and beings in the world be free from suffering and share happiness everywhere -- earthbound devas, sky-dwelling devas, celestial beings of every heavenly realm, the formless Brahma gods, and beings in hell, hungry ghosts, and animals alike. For those who suffer much, may their suffering lessen; for those who suffer little, may it end and happiness arise; for those with little happiness, may it grow; and for those already abundant in happiness, may it grow still further.

We then extend this heart, filled with loving-kindness, out into the atmosphere of the cosmos, encompassing countless stars -- tens, hundreds, thousands, tens of thousands, hundreds of thousands, millions -- and continuing onward to the ten thousand world-systems, the hundred thousand koti of universes, the infinite universe, so that our loving-kindness benefits all people, all beings, all things, and every element of Dhamma, making them radiant, cool, clean, and pure. Our heart expands, joyful, spacious, and at ease; wherever the heart extends, loving-kindness shines there too. This loving-kindness also dispels resentment and defilement in the hearts of people and beings entirely. The wholesome nature, taking this opportunity, seizes the seat of the heart, drawing in pure energy to correct and refine the elements of Dhamma within people and beings, purifying and liberating them by countless levels.

Phra Ajarn stressed that the effect of loving-kindness does not only refine the hearts of people and beings, but benefits the surrounding environment as well -- the earth, water, air, and sky, rivers, mountains, and seas, trees and grasses, towns and dwellings, and everyday belongings, all becoming radiant and fit for people and beings to inhabit. He concluded: whoever brings benefit to the world and the cosmos is able, in turn, to make use of the treasures of the world and the cosmos.

Resting in the Refined Body of Our Teachers and Setting Our Aspiration

We gather the heart to stop, gather the heart to stillness, within the continuously flowing stream of merit. We rest in stillness within the happiness, the purity, and the radiance at the center of the merit element; the heart is a sphere of accomplishment -- whatever we determine, so it becomes. We gather the heart to stillness within the Triple Gem, within the Buddha Jewel, the Dhamma Jewel, and the Sangha Jewel, merging ourselves with them into a single unity. Our life can never be apart from the Triple Gem; we must merge as one with them, remaining close, intimate, and familiar, dwelling in happiness and warmth at their center.

Besides the Triple Gem, we also have our great teachers, with whom we must merge our hearts into a single unity. We gather the heart to stop, gather the heart to stillness, within the utterly refined Dhamma-body of our late revered teachers -- Luang Pu, Luang Phor, and Khun Yai. As we bring them to mind, we appear bright and clear within them, and they appear bright and clear within us; both we and they appear luminous within Nibbana. We then pay respect and ask for their blessing, setting our aspiration and life-plan into the center of this radiant sphere of merit, so that throughout our entire path of accumulating perfections from this moment on, our life may be filled with wisdom, happiness, and purity, and every rightful, wholesome wish may come true.

Asking for Blessings and Setting the Life-Plan in Detail

We pay respect and ask for the blessing, merit, radiance, power, and unequivocal authority of Nibbana throughout all elements and all Dhamma, together with the blessing of our revered teachers, Luang Pu, Luang Phor, and Khun Yai. May all this merit and these perfections combine with the merit and perfections we ourselves have sincerely accumulated since our very first existence, through countless lifetimes, up to this present moment. May all this merit combine into sacred merit, possessing power, might, and boundless force, refining our body, speech, and mind, our elements of Dhamma, our seeing, remembering, thinking, and knowing, the elements of earth, water, wind, fire, space, and consciousness, making them bright, cool, clean, and pure. May we be freed from sacred misfortune, from the results of past karma, from obstruction by Mara, and from every manner of obstacle in life; may greed, hatred, delusion, lust, , wrong view, craving, and clinging all dissolve entirely, leaving no trace.

May we gain the eye that sees the Dhamma, reaching and penetrating the knowledge of the Dhammakaya, achieving the three knowledges, the eight knowledges, the six higher powers, the four kinds of analytical , the eight liberations, and the fifteen conducts, complete in every respect. May we also enjoy strong and complete health, a long lifespan, and the ability to accumulate merit and perfections throughout our entire life, safely to the very end, with an unceasing, elevated spirit in building perfections, heading straight along the path to Nibbana, to the very end of Dhamma. Wherever we travel, may we meet only good fortune and safety, may we be loved by both humans and devas, may we possess a bright wisdom that clearly penetrates the Dhamma of the Fully Enlightened Buddha, and whatever business or work we undertake, may it flourish and progress, yielding results beyond what we could imagine or expect, gaining vast wealth like that of a Universal Monarch, never lacking, able to make offerings of great generosity endlessly, generous without , using it fully to build perfections.

When the time comes to close our eyes and leave this world, may we be reborn in the Tusita heaven, in the special sphere of merit reserved for future Buddhas and great Bodhisattvas, and when we return to build perfections in the human world, may we be born into a family of right view, a crystal family, a Dhammakaya family, a model family for the world, a warm and loving family, complete and abundant with the utmost treasures of form, wealth, , retinue, gain, honor, praise and happiness, the paths and fruits of liberation, and the knowledge of the Dhammakaya. May we also possess a vast and sacred sphere of merit, able to recall our past lives from the moment of birth, together with a clear, bright inner Dhammakaya, and study the knowledge of the Dhammakaya correctly and faithfully alongside our revered teachers, Luang Pu, Luang Phor, and Khun Yai, from childhood until the end of our lifespan. Whatever unwholesome deed we may have committed by mistake or through carelessness in the past, throughout countless lifetimes, may that unwholesome karma be unable to catch up with us or bear its result, and may it become forgiven karma forever; may we commit no new unwholesome deed through body, speech, or mind. May all the merit we have sincerely accumulated combine together and yield its sacred result, powerful and wondrous, continuously from this moment onward, until the very end of Dhamma. May all these good wishes come to pass, come to pass, come to pass, for all of us, from this moment onward, in every life and every existence, until the very end of Dhamma, by the boundless power of every Fully Enlightened Buddha; may every wish be fulfilled.

Closing Chant

Phra Ajarn Suraphong closed the sitting by leading the chant of homage to the Triple Gem: Sabbe Buddha balappatta, paccekana nca yam balam, arahantananca tejena, rakkham bandhami sabbaso. Sabba-Buddhanubhavena, sabba-Dhammanubhavena, sabba-Sanghanubhavena, sadda-sotthi ntu te.